پس از تیراندازی در ضیافت شام خبرنگاران کاخ سفید، موجی از گمانهزنیها و نظریههای توطئه در شبکههای اجتماعی شکل گرفته است. اما این ادعاها تا چه اندازه با واقعیت همخوانی دارند؟
این حادثه شامگاه ۲۵ آوریل و در جریان مراسم سالانه انجمن خبرنگاران کاخ سفید در هتل واشینگتن هیلتون رخ داد؛ مراسمی که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا نیز در آن حضور داشت.
آگهی
آگهی
به دنبال شلیک گلوله در نزدیکی محل بازرسی امنیتی این مراسم آقای ترامپ، ملانیا ترامپ بانوی اول و جیدی ونس معاون رئیسجمهور به همراه دیگر حاضران به سرعت از محل خارج شدند.
مقامات قضایی آمریکا اعلام کردند کول توماس آلن مظنون این حادثه به اتهام تلاش برای ترور رئیسجمهور بازداشت و تفهیم اتهام شده است. او هنوز در دادگاه اعلام موضع نکرده و وزارت دادگستری میگوید انگیزه این حمله همچنان مشخص نیست.
این رویداد واکنشهای گستردهای در سطح بینالمللی به همراه داشته است. اورزولا فن در لاین، رئیس کمیسیون اروپا اعلام کرد در گفتوگو با آقای ترامپ، همبستگی خود را با او ابراز کرده است.
با این حال همزمان با انتشار گزارشهای رسمی و روایت شاهدان عینی، ادعاهایی مبنی بر «صحنهسازی» بودن این حمله در شبکههای اجتماعی مطرح شد. برخی کاربران و چهرههای پرمخاطب در پلتفرمهایی مانند ایکس، بلواسکای و اینستاگرام مدعی شدهاند دونالد ترامپ این تیراندازی را عمدا صحنهسازی کرده تا حمایتها از طرح احداث تالار رقص در کاخ سفید افزایش یابد؛ پروژهای که با چالشهای حقوقی روبهروست.
آقای ترامپ در پی این تیراندازی گفت تالار رقص ۴۰۰ میلیون دلاری که قرار است در داخل کاخ سفید ساخته شود، برای امنیت رئیسجمهور ضروری است زیرا نیاز به برگزاری مراسم در خارج از این مجموعه را کاهش میدهد.
با این حال، هیچ مدرکی در تایید صحنهسازی بودن این تیراندازی وجود ندارد؛ هرچند این نظریه در شبکههای اجتماعی و برخی پلتفرمهای پرمخاطب با میلیونها بازدید دستبهدست شده است.
آن هم پس از آنکه نیکلاس ریچیو، همسر کارولین لیویت سخنگوی کاخ سفید به او گفته بود «مراقب باشد».
بخش دیگری از این گمانهزنیها به روایتهایی درباره پوشش رسانهای حادثه مربوط میشود. برخی از این پستها به عکسی اشاره میکنند که واکنش دونالد ترامپ را پس از تیراندازی نشان میدهد. برخی دیگر مدعیاند که شبکه فاکسنیوز ناگهان پخش صحبتهای خبرنگارش را قطع کرده، درست در لحظهای که او میخواست القا کند این حادثه یک «عملیات ساختگی» بوده است؛ آن هم پس از آنکه نیکلاس ریچیو، همسر کارولین لیویت (سخنگوی کاخ سفید)، به همان خبرنگار توصیه کرده بود که مراقب خودش باشد.
اما عایشه حسنی، خبرنگار فاکسنیوز بعدا توضیح داد که قطع ارتباط به دلیل ضعف سیگنال در محل بوده و اظهاراتی که پیش از حادثه درباره «مراقب بودن» مطرح شده بود، صرفا توصیهای کلی درباره امنیت شخصی بوده است.
او گفت: «او به من میگفت مراقب امنیت خودم باشم چون دنیا جای خطرناکی شده است. این حرفی است که پدرم و افراد دیگر هم اخیرا به من گفتهاند. او فقط نگران امنیت من بود.»
ادعای مشابه دیگری نیز مطرح شد مبنی بر اینکه کارولین لیویت پیش از مراسم به فاکسنیوز گفته بود «امشب در سالن شلیکهایی خواهد شد». برخی کاربران این اظهارنظر را نشانهای از اطلاع قبلی او از حمله دانستند.
اما متن کامل این مصاحبه نشان میدهد که لیویت در واقع درباره سبک سخنرانی و شوخیهای ترامپ صحبت میکرد و به مراسم سال ۲۰۱۱ اشاره داشت؛ زمانی که باراک اوباما، رئیسجمهور وقت، گفته بود ترامپ هرگز رئیسجمهور نخواهد شد.
خانم لیویت گفته بود: «میتوانم بگویم او آماده است. سخنرانی امشب او نمونهای کلاسیک از دونالد جی ترامپ خواهد بود. بامزه و سرگرمکننده است و امشب در سالن هم شلیکهایی خواهد داشت. همه باید تماشا کنند عالی خواهد بود.»
آیا به ضارب «علامت» داده شد؟
در ویدیویی دیگر که در فضای مجازی دستبهدست شده مردی در کنار ترامپ دیده میشود که کارتی را بالا میبرد و لحظاتی بعد صدای تیراندازی شنیده میشود. برخی کاربران این اقدام را «علامت» برای آغاز حمله تعبیر کردهاند. اما این مرد که شعبدهباز و اجراکننده نمایشهای ذهنی است گفته در آن لحظه مشغول اجرای بخشی از نمایش خود بوده و ابتدا تصور کرده سر و صدا ناشی از یک وضعیت اضطراری پزشکی است.
با وجود نبود شواهد معتبر این نظریهها بهسرعت در فضای آنلاین گسترش یافت و حتی در برخی موارد به موضوعات مرتبط با اسرائیل گره خورد. همزمان برخی رسانههای دولتی روسیه نیز به این ادعاها دامن زدند، هرچند گزارشهایی که به صحنهسازی بودن حادثه اشاره داشتند بعدا حذف شدند.
به اینستاگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
این نخستین بار نیست که چنین ادعاهایی مطرح میشود. پیشتر نیز پس از سوءقصد به جان دونالد ترامپ در یک تجمع انتخاباتی در ایالت پنسیلوانیا در سال ۲۰۲۴ نظریههای مشابهی بدون ارائه شواهد منتشر شده بود.