در پی انتخاب رهبری جدید در مجارستان، دیپلماتهای ارشد اروپا در لوکزامبورگ گرد هم آمدهاند تا درباره مجموعهای از بحرانها از جنگ جاری در اوکراین تا بیثباتی اقتصادی در پی جنگ ایران برنامههای عملیاتی تدوین کنند. اما سیاست این اتحادیه در قبال اسرائیل و چگونگی اعمال فشار بر نتانیاهو، عامل اختلاف است.
در پی انتخاب رهبری جدید در مجارستان، دیپلماتهای ارشد اروپا در لوکزامبورگ گرد هم آمدهاند. با این حال، آنچه بیش از همه موجب اختلاف در میان اعضای اتحادیه اروپا شده، سیاست این اتحادیه در قبال اسرائیل و چگونگی اعمال فشار بر بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل است؛ آن هم در شرایطی که وضعیت امنیتی در سرزمینهای فلسطینی، از جمله غزه و کرانه باختری اشغالی و همچنین در لبنان رو به وخامت گذاشته است. این اختلافات، اقدام قاطع در میان ۲۷ کشور عضو اتحادیه را با مانع مواجه کرده و موجب نارضایتی بسیاری شده است.
آگهی
آگهی
اختلاف بر سر اسرائیل، مانع اقدام اتحادیه اروپا
کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا اعلام کرد که در نشست لوکزامبورگ هیچ توافق سیاسی روشنی برای افزایش فشار بر اسرائیل حاصل نشده است. او گفت: «امروز چنین چیزی مشاهده نکردیم، اما این گفتوگوها ادامه خواهد یافت.»
یکی از اصلیترین صداهایی که در داخل اتحادیه اروپا مانع اتخاذ مواضع سختگیرانهتر علیه اسرائیل شده، بهزودی از قدرت کنار میرود. ویکتور اوربان، نخستوزیر در حال خروج مجارستان، بهطور مداوم اقدامهای اتحادیه اروپا را در موضوعات مختلف، از حمایت از اوکراین در برابر تهاجم روسیه گرفته تا اعمال تحریم علیه شهروندان اسرائیلی متهم به افراطگرایی خشونتآمیز، مسدود کرده است.
خانم کالاس گفت که شکست ویکتور اوربان در انتخابات اخیر مجارستان در برابر پیتر مجار، رهبر اپوزیسیون طرفدار اروپا میتواند روند تصمیمگیری را تسریع کند. او افزود: «بسیاری از مسائل توسط مجارستان مسدود شده بود. اکنون در حال بازگشایی این بحثها هستیم و امیدواریم به نتیجه مثبتی برسیم.»
درخواست تعلیق «توافقنامه مشارکت» با اسرائیل
اتحادیه اروپا دارای «توافقنامه مشارکت» با اسرائیل است که در سال ۲۰۰۰ امضا شده و چارچوب روابط تجاری و همکاری را تنظیم میکند. کشورهای اسپانیا، اسلوونی و ایرلند پیشنهاد تعلیق کامل این توافقنامه را مطرح کردهاند، اما چنین اقدامی نیازمند اجماع کامل میان اعضاست و هنوز حاصل نشده است. بلژیک نیز از دستکم تعلیق جزئی این توافق حمایت خواهد کرد. فرانسه و سوئد نیز طرحی را برای محدود کردن تجارت با شهرکهای اسرائیلی در کرانه باختری ارائه کردهاند.
با این حال، به گفته خوزه مانوئل آلبارس، وزیر امور خارجه اسپانیا، تعلیق جزئی بهویژه در بخش تجاری، ممکن است از حمایت سیاسی کافی برخوردار شود.
او گفت: «اتحادیه اروپا باید امروز بهطور بسیار روشن به اسرائیل بگوید که تغییر لازم است.»
اتحادیه اروپا نشانههایی یافته که حاکی از نقض این توافقنامه از سوی اسرائیل در جریان عملیات نظامی در غزه است.
ماکسیم پروو، وزیر امور خارجه بلژیک، گفت: «حملات به ارزشهایی که زیربنای این توافقنامه هستند، اکنون آنقدر جدی شده که نمیتوان آنها را نادیده گرفت.» او افزود بلژیک از دستکم تعلیق جزئی این توافق حمایت خواهد کرد.
هلن مکآنتی، وزیر امور خارجه ایرلند نیز گسترش شهرکسازیهای اسرائیل در کرانه باختری، تصویب اخیر مجازات اعدام برای برخی فلسطینیان و ادامه درگیریها در لبنان را از دلایلی دانست که باید کشورهای اتحادیه را به افزایش فشار بر اسرائیل سوق دهد. او تأکید کرد: «ما باید اقدام کنیم. باید اطمینان حاصل کنیم که ارزشهای بنیادین ما حفظ میشوند.»
ماریا مالمِر استنرگارد، وزیر امور خارجه سوئد، اعلام کرد که فرانسه و سوئد طرحی را برای محدود کردن تجارت با شهرکهای اسرائیلی در کرانه باختری ارائه کردهاند.
در همین حال، سازمان عفو بینالملل از فقدان اقدام مؤثر اتحادیه اروپا برای فشار بر اسرائیل انتقاد کرد. اریکا گوئهوارا-روزاس، یکی از مدیران این سازمان، گفت: «هر تأخیر، مصونیت از مجازات را تثبیت کرده و زمینه را برای نقضهای جدیتر حقوق بشر توسط اسرائیل فراهم میکند.»
درخواست برای تمدید آتشبسها در لبنان و ایران
نواف سلام، نخستوزیر لبنان در نشست لوکزامبورگ درباره شکنندگی آتشبس میان لبنان و اسرائیل، دشواریهای خلع سلاح حزبالله و نیاز کشورش به حمایت اتحادیه اروپا سخن گفت. او در شبکه ایکس نوشت: «لبنان امروز بیش از هر زمان دیگری به شرکای اروپایی خود نیاز دارد.»
نشست لوکزامبورگ یک روز پس از برگزاری کنفرانس صلح فلسطین در بروکسل با حضور نمایندگان ۶۰ کشور برگزار شد؛ نشستی که با حضور محمد مصطفی، نخستوزیر فلسطین، و نیکلای ملادنوف، دیپلمات بلغاری و رئیس هیأت صلح منصوبشده از سوی دونالد ترامپ، برگزار شد.
دیپلماتهای اتحادیه اروپا در این نشست همچنین خواستار تداوم مسیر دیپلماتیک در قبال ایران شدند، در حالی که آتشبسی که از ۸ آوریل میان تهران و واشنگتن برقرار شده بود، قرار بود روز چهارشنبه به پایان برسد.
کالاس هشدار داد: «اگر درگیریها از سر گرفته شود، هزینهای بسیار سنگین برای همه در پی خواهد داشت.»
اعمال تحریمهای جدید اروپایی علیه مقامهای ایرانی در موضوع تنگه هرمز
او همچنین اعلام کرد وزرای خارجه اتحادیه اروپا بر سر اعمال تحریمهای جدید علیه مقامهای ایرانی که مسئول اخلال در آزادی کشتیرانی در خلیج فارس هستند، به توافق رسیدهاند.
کالاس گفت: «آزادی کشتیرانی قابل مذاکره نیست. تغییرات روزانه درباره باز یا بسته بودن تنگه هرمز اقدامی بیملاحظه است. عبور از این تنگه باید آزاد و بدون هزینه باقی بماند.»
او جزئیات بیشتری درباره این تحریمها ارائه نکرد و نام افراد هدف را نیز اعلام نکرد.
وزیر امور خارجه آلمان نیز از ایران خواست برای گفتوگو با نمایندگان آمریکا به اسلامآباد هیأت اعزام کند. یوهان وادهفول گفت: «ایران اکنون باید این دست درازشده را به نفع مردم خود بپذیرد.»
پیامدهای جنگ ایران بر اقتصاد جهانی
جنگ در ایران بازارهای جهانی نفت و گاز را دچار اختلال کرده و اتحادیه اروپا را بهعنوان یکی از واردکنندگان بزرگ انرژی نگران ساخته است.
همچنین وزرای حملونقل اتحادیه اروپا در نشستی ویدئویی درباره راههای حمایت از مصرفکنندگان در برابر افزایش قیمتها گفتوگو کردند؛ این در حالی است که رئیس آژانس بینالمللی انرژی هشدار داده اروپا تنها «حدود شش هفته» ذخیره سوخت هواپیما در اختیار دارد.
از زمان آغاز دور جدید درگیریها در خاورمیانه، دستکم ۳۳۷۵ نفر در ایران و بیش از ۲۲۹۰ نفر در لبنان کشته شدهاند. همچنین ۲۳ نفر در اسرائیل و بیش از ده نفر در کشورهای عربی حوزه خلیج فارس جان خود را از دست دادهاند. علاوه بر این، ۱۵ سرباز اسرائیلی در لبنان و ۱۳ نظامی آمریکایی در نقاط مختلف منطقه کشته شدهاند.