به گزارش نیویورکتایمز، بنابر ارزیابیهای اطلاعاتی آمریکا، بهرغم کارزار بمباران گسترده این دو کشور علیه ایران، تهران در حال بازیابی حدود ۷۰ درصد از زرادخانه موشکی خود نسبت به پیش از جنگ است. ایران همچنین احتمالا از این به بعد از تنگه هرمز بهعنوان نخستین عامل بازدارنده استفاده میکند.
به گزارش نیویورکتایمز، استدلال آمریکا و اسرائیل برای آغاز جنگ با ایران این بود که اگر جمهوری اسلامی ایران روزی به سلاح هستهای دست یابد، از نهایت بازدارندگی بهرهمند خواهد شد. با این حال به نظر میرسد که ایران عامل بازدارنده را در جغرافیای خود یافته است.
آگهی
آگهی
تصمیم ایران برای به رخ کشیدن کنترل کشتیرانی در تنگه هرمز منجر به افزایش بهای سوخت، کودهای شیمیایی و دیگر کالاهای اساسی در سراسر جهان شد و اقتصاد بینالمللی را تحت فشار گذاشت. این اقدام همچنین منجر به اخلال در برنامهریزی جنگی آمریکا و اسرائیل شد و مقامات این دو کشور ناچار به طراحی گزینههایی برای خارج کردن کنترل تنگه از دستان ایران شدند.
جنگ آمریکا و اسرائیل اگرچه آسیب گستردهای را به ساختار رهبری، شناورهای نیروی دریایی و تاسیسات تولید موشک ایران وارد کرد، اما کار چندانی برای محدود کردن توان ایران در کنترل تنگه هرمز انجام نداده است.
در نتیجه احتمالا رژیم ایران، در صورت پایان این جنگ، میتواند صرفنظر از هرگونه محدودیت بر برنامه هستهای خود، از چنین الگویی برای دور نگه داشتن دشمنانش استفاده کند.
دنی سیترینوویچ، رئیس پیشین شاخه ایران در سازمان اطلاعات نظامی اسرائیل و پژوهشگر «شورای آتلانتیک» گفت: «حالا همه میدانند که اگر در آینده درگیریای رخ دهد، بستن تنگه نخستین چیزی خواهد بود که در دستور کار ایران قرار دارد. نمیتوان بر جغرافیا غلبه کرد.»
دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا روز جمعه در شبکههای اجتماعی گفت که تنگه هرمز برای کشتیرانی باز است. او حتی یک بار تنگه هرمز را «تنگه ایران» عنوان کرد. عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران نیز اظهارنظرات مشابهی کرد. اما سپاه پاسداران روز شنبه اعلام کرد که این آبراه همچنان بسته است. این امر نشاندهنده شکاف میان مقامات نظامی و غیرنظامی ایران در بحبوحه مذاکرات برای پایان دادن به جنگ است.
در حالی که صرفِ احتمال وجود مینهای دریایی برای ترساندن کشتیهای تجاری کافی است، ایران ابزارهای بسیار دقیقتری چون پهپادهای تهاجمی و موشکهای کوتاهبرد برای اعمال کنترل در تنگه هرمز در اختیار دارد.
بنابر برآورد مقامات نظامی و اطلاعاتی آمریکا، ایران پس از هفتهها جنگ هنوز حدود ۴۰ درصد از زرادخانه پهپادهای تهاجمی خود و بیش از ۶۰ درصد از پرتابگرهای موشکیاش را حفظ کرده است. این بسیار بیش از مقدار لازم برای اقدامات آتی جهت مسدود کردن تنگه هرمز است.
یکی از اهداف اصلی کارزار نظامی تحت رهبری آمریکا در ایران اکنون بازگشایی تنگه هرمز است که پیش از آغاز جنگ باز بود. این موقعیتی متزلزل برای آمریکاست و دشمنانش هم متوجه شدهاند.
دیمیتری مدودف، رئیسجمهوری سابق روسیه و نایبرئیس شورای امنیت این کشور، هفته گذشته در شبکههای اجتماعی نوشت: «مشخص نیست آتشبس میان واشنگتن و تهران چگونه پیش خواهد رفت. اما یک چیز قطعی است؛ ایران سلاح هستهای خود را آزمایش کرده است. نامش تنگه هرمز است. ظرفیت آن پایانناپذیر است.»
کنترل ایران بر این تنگه، آقای ترامپ را بر آن داشت که محاصره دریایی بنادر ایران را اعلام کند و نیروی دریایی آمریکا نیز از عبور کشتیهای عازم ایران یا خارجشونده از ایران از این تنگه جلوگیری کرد.
تاثیر این محاصره بر تجارت ایران واقعی بود. تجارت دریایی ایران حدود ۹۰ درصد از خروجی اقتصادی ایران یعنی حدود ۳۴۰ میلیون دلار در روز است و این محاصره تا حد زیادی این جریان را متوقف کرد.
ایران این محاصره را اقدامی جنگی میداند و تهدید کرده است که به آن حمله خواهد کرد. اما تا این لحظه چنین نکرده و ایالات متحده نیز در جریان آتشبس کنونی تلاشی برای کاهش سلطه ایران بر تنگه، پس از پایان درگیری انجام نداده است.
کوین دونگان، فرمانده سابق ناوگان نیروی دریایی آمریکا در خاورمیانه گفت: «ممکن است هر دو کشور دریافته باشند که فرصت واقعی برای مذاکره وجود دارد و نخواهند در حال حاضر تنش را بیشتر کنند.»
به گزارش نیویورکتایمز، اگرچه حملات آمریکا و اسرائیل به توان تولید تسلیحات ایران آسیب جدی وارد کرده است، ایران همچنان به اندازه کافی موشک، پرتابگر و پهپادهای انتحاری در اختیار دارد تا کشتیرانی در تنگه را در معرض خطر قرار دهد.
بازیابی موشکها و پرتابگرها
برآوردهای نظامی و اطلاعاتی آمریکا متفاوت است، اما چند مقام گفتهاند که ایران حدود ۴۰ درصد از زرادخانه پهپادی پیش از جنگ خود را در اختیار دارد. این پهپادها به ابزار بازدارنده قدرتمندی تبدیل شدهاند. هرچند ناوهای جنگی آمریکا بهراحتی میتوانند آنها را ساقط کنند، نفتکشهای تجاری دفاع چندانی در برابرشان ندارند.
ایران همچنین ذخایر قابل توجهی از موشکها و پرتابگرهای موشکی دارد. در زمان آتشبس، ایران به حدود نیمی از پرتابگرهای موشکی خود دسترسی داشت. در روزهای پس از آن، حدود ۱۰۰ سامانه را که در غارها و پناهگاهها دفن شده بودند بیرون کشید و به این ترتیب ذخیره پرتابگرهایش را دوباره به حدود ۶۰ درصد سطح پیش از جنگ رساند.
ایران همچنین در حال بیرون آوردن ذخایر موشکی خود است زیر آوار حملات آمریکا به پناهگاهها و انبارهایش مدفون شدهاند. بر پایه برخی برآوردهای آمریکایی، وقتی این کار به پایان برسد، ایران ممکن است بتواند تا ۷۰ درصد از زرادخانه پیش از جنگ خود را بازیابد.
مقامات آمریکایی تاکید میکنند که شمارش ذخایر تسلیحاتی ایران دقیق نیست و ارزیابیهای اطلاعاتی تنها تصویری کلی از میزان قدرت باقیمانده ایران ارائه میدهند.
اما با وجود تفاوت در برآوردها درباره ذخایر موشکی ایران، میان مقامات اتفاق نظر وجود دارد که ایران در آینده به اندازه کافی تسلیحات برای متوقف کردن کشتیرانی در اختیار دارد.