ترامپ در نخستین سخنرانی ملی خود از زمان آغاز جنگ با ایران گفت آمریکا به حمله به ایران ادامه میدهد و «کار را تمام میکند». پس از این سخنان بهای نفت جهش کرد و بورسهای آمریکا و اروپا سقوط کرد.
به جای اعلام پیروزی یا تشریح روشن راهبرد خود در جنگ با ایران، رئیسجمهوری آمریکا وعده داد در دو تا سه هفته آینده حملات تازهای انجام دهد؛ وعدهای که بار دیگر نگرانیها از اوجگیری تورم و کند شدن رشد اقتصادی را زنده کرد.
کمرنگ شدن امیدها به پایان جنگ در ایران بر بازارهای سهام در سراسر جهان فشار آورد و در ساعات اولیه روز پنجشنبه بار دیگر به بهای نفت نیرو بخشید. در تحول کمسابقهای، نفت خام وست تگزاس اینترمدیت (WTI) به عنوان شاخص آمریکا بالاتر از نفت برنت، شاخص جهانی محمولههای نفتی دریابرد و معیاری که تاکنون بیش از همه از مناقشه ایران تاثیر گرفته است، معامله شد.
راس مولد، مدیر سرمایهگذاری شرکت ایجیبل، گفت: «این که معاملهگران اکنون حاضرند برای نفت WTI پول بیشتری بپردازند نشان میدهد نسبت به امکان تحویل نفت دریابرد یعنی برنت نگران شدهاند و به دنبال گزینهای مطمئنتر، که همان WTI است، میگردند.»
او افزود: «این وضعیت به نوبه خود نشان میدهد معاملهگران در حال آمادهسازی خود برای درگیریای طولانیتر و فرسایشیتر از آن چیزی هستند که امیدش را داشتند.»
تا حوالی ساعت ۳ بعدازظهر به وقت اروپای مرکزی، بهای نفت WTI با رشدی ۱۱.۵ درصدی از ۱۱۱ دلار برای هر بشکه هم فراتر رفت، در حالی که قیمت قراردادهای آتی ماه نخست نفت برنت با افزایش بیش از ۷.۶ درصدی به ۱۰۸.۹۰ دلار برای هر بشکه رسید.
دونالد ترامپ در سخنرانی سراسری خود برای مردم آمریکا گفت: «در دو تا سه هفته آینده ضربات بسیار سختی به آنها وارد خواهیم کرد. آنها را به عصر حجر، جایی که به آن تعلق دارند، برمیگردانیم.»
رئیسجمهوری آمریکا تهدید کرد در صورت نرسیدن به توافق با تهران حملات بیشتری به تاسیسات انرژی انجام خواهد داد. ترامپ همچنین گفت ایالات متحده به زودی «کار را در ایران یکسره میکند»، چرا که «اهداف راهبردی اصلی رو به تحقق است» و عملیات نظامی میتواند به زودی پایان یابد.
ترامپ به مهلت در حال سررسیدی که برای ایران جهت باز کردن تنگه هرمز تعیین کرده بود، آبراه حیاتی انتقال جهانی نفت و گاز، که او پیشتر تهدید کرده بود در صورت بازنشدن آن آمریکا به زیرساختهای انرژی ایران حمله خواهد کرد، اشارهای نکرد. او درباره راهحل روشنی برای پایان دادن به اختلالات عرضه که بهای انرژی را سر به فلک کشانده هیچ توضیحی نداد.
تاکاشی هیروکی، استراتژیست ارشد شرکت مونکس در توکیو، گفت: «بازار ناامیدی خود را نشان داد چون سخنرانی رئیسجمهوری ترامپ بسیار کمتر از چیزی بود که بازار انتظار داشت.» او افزود: «هیچ جزئیات مشخصی درباره پایان خصومتها با ایران مطرح نشد.»
او گفت: «آنچه بازار میخواهد طرحی روشن برای آتشبس است.»
واکنش بازارهای اصلی سهام چه بود؟
شاخصهای سهام اروپا صبح پنجشنبه معاملات را در سطوح پایینتری آغاز کردند و در ساعات بعدی نیز نتوانستند این افت را جبران کنند. اوایل بعدازظهر، شاخص فوتسی لندن ۰.۴ درصد، کک ۴۰ پاریس ۱ درصد و داکس فرانکفورت ۱.۸ درصد کاهش داشتند. در همان زمان، شاخصهای اصلی بورسهای میلان و مادرید نیز به ترتیب ۱.۲ و ۱.۱ درصد پایینتر بودند.
از جمله سهام با بهترین عملکرد میتوان به شرکت ایتالیایی ENI S.p.A. اشاره کرد که حوالی ساعت ۱ بعدازظهر به وقت اروپای مرکزی نزدیک به ۴ درصد رشد کرده بود و سهام توتالانرجیز نیز بیش از ۲.۸ درصد بالاتر معامله میشد. در مقابل، سهام دویچهتلهکوم ۵.۸ درصد افت کرد و شرکتهای اشنایدر الکتریک، اینفینیون تکنولوژیز و دویچه بانک نیز در میان بدترین نمادها قرار داشتند و هر یک بین ۳.۷ تا ۵ درصد کاهش یافتند.
ارزش یورو در برابر دلار آمریکا نزدیک به ۰.۷ درصد کاهش یافت و نرخ برابری به ۱.۱۵۱۳ رسید.
در آسیا نیز شاخصهای اصلی سهام روز را با زیانهای قابل توجهی به پایان رساندند. نیکی ۲۲۵ توکیو ۲.۴ درصد و کوسپی کره جنوبی ۴.۵ درصد افت کرد.
شاخص هنگسنگ در هنگکنگ ۱.۱ درصد و شاخص مرکب شانگهای ۰.۷ درصد کاهش یافت.
قراردادهای آتی شاخصهای سهام آمریکا نیز بین ۱.۱ تا ۱.۶ درصد پایینتر بود.
بهای طلا و نقره هم کاهش یافت. قیمت طلا ۳.۴ درصد افت کرد و به هر اونس ۴۶۵۱.۴۰ دلار رسید و نقره نیز با کاهش ۶.۶ درصدی به ۷۱.۶۰ دلار برای هر اونس رسید.