در جریان سفر آخر هفته ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهوری اوکراین به منطقه خاورمیانه، قرارداد توافقهای دفاعی ۱۰ سالهای را با سه کشور حوزه خلیج فارس امضا کرد. این کشورها چه نفعی از این توافق میبرند و اوکراین در مقابل چه چیزی دریافت خواهد کرد؟
ولودیمیر زلنسکی روز دوشنبه پس از بازگشت از سفر دورهای خود به عربستان سعودی، امارات عربی متحده، قطر و اردن اعلام کرد که اوکراین موافقت کرده است سیستم کامل پدافند هوایی خود را شامل پهپادهای دریایی، جنگ الکترونیک و فناوری رهگیری برای مقابله با پهپادهای ایرانی در اختیار کشورهای خلیج فارس قرار دهد.
آقای زلنسکی گفت که «این [قراردادها] تنها شامل موشکهای رهگیر نیست، بلکه خطوط دفاعی، نرمافزارها، سیستمهای جنگ الکترونیک و موارد دیگر را هم در بر میگیرد. به عبارت دیگر، ما رویکردی سیستماتیک به این موضوع داریم.»
پهپادهای دریایی اوکراین بخشی از قراردادهاست
او در یک گفتگوی واتساپی با خبرنگاران تایید کرد که پهپادهای دریایی اوکراین بخشی از قراردادهای منعقد شده با عربستان سعودی، امارات و قطر هستند. ناوگان پهپادهای دریایی (شهپاد) کییف در سالهای اخیر گسترش یافته و در وارد کردن خسارات سنگین به سایتهای نظامی و کشتیهای روسیه کارایی خود را در دریای سیاه ثابت کرده است؛ از جمله پهپادهای ماگورا وی۵ که برای هدف قرار دادن ناوگان روسیه به کار گرفته شدهاند.
بازگشایی مسیرهای تجارت دریایی با استفاده از پهپادهای دریایی
زلنسکی همچنین اعلام کرده که اوکراین آماده است تجربیات خود را در زمینه بازگشایی مسیرهای تجارت دریایی با استفاده از پهپادهای دریایی به اشتراک بگذارد: «ما تجربه خود را در مورد کریدور دریای سیاه و نحوه عملکرد آن به اشتراک گذاشتیم. آنها درک میکنند که نیروهای مسلح ما در بازگشایی این کریدور بسیار موثر بودهاند.»
لوئیجی دیمایو، فرستاده ویژه اتحادیه اروپا در منطقه خلیج فارس، روز جمعه در مصاحبهای با یورونیوز اعلام کرد که اتحادیه اروپا خواستار الگوبرداری از مدل غلات دریای سیاه (توافق شده بین روسیه و اوکراین) به عنوان یک روش دیپلماتیک برای بازگشایی تنگه هرمز است.
از طرح غلات دریای سیاه چه میدانیم؟
ابتکارعمل در طرح غلات دریای سیاه که ابتدا در تابستان ۲۰۲۲ امضا شد، توافقی بین روسیه، اوکراین، ترکیه و سازمان ملل بود که اجازه میداد غلات به صورت ایمن از بنادر اوکراین به بازارهای جهانی صادر شود. اگرچه روسیه یک سال بعد از این توافق خارج شد، اما اوکراین از آن زمان مسیرهای صادراتی جدیدی را ایجاد کرده است. آقای زلنسکی گفت این موضوع در دیدارش مطرح شده اما مدیریت آن «بر عهده ایالات متحده است.»
اوکراین در مقابل چه چیزی دریافت میکند؟ برای اوکراین، این قراردادها فرصتی است تا صادرات تسلیحات خود را در سطح جهانی آغاز کند.
۱۰ ساله بودن قراردادها
آقای زلنسکی در ماه سپتامبر اعلام کرده بود که کییف آماده است صنعت دفاعی خود را متحول کند و به شرکای خود اجازه دهد به کمیابترین نوع سلاحها یعنی سلاحهایی که در میدان نبرد واقعی آزمایش شدهاند، دسترسی پیدا کنند.
او تاکید کرد که ۱۰ ساله بودن این قراردادها به همین دلیل اهمیت دارد: «این موضوع درباره صادرات و باز کردن مسیرهای صادراتی است؛ اما یک گام درست، به گونهای که بدانیم تجربه خود را به بهای ناچیز نمیفروشیم.»
تقویت پدافند هوایی در برابر موشکهای بالستیک روسیه
اولویت اصلی کییف، تقویت پدافند هوایی در برابر موشکهای بالستیک روسیه است. آقای زلنسکی گفت کشورش با کمبود موشکهای پک ۳ (PAC-3) برای سیستمهای پدافندی پاتریوت مواجه است. با توجه به اینکه ماهانه تنها حدود ۶۰ عدد از این موشکها تولید میشود، بخش زیادی از آنها به خاورمیانه ارسال میشود.
او تایید کرد که موضوع تامین این موشکها در دیدارش با کشورهای خلیج فارس مطرح شده است، اما از بیان جزئیات بیشتر خودداری کرد. به گفته او «این موضوع مطرح شد. وارد جزئیات نمیشوم، به تلاش خود ادامه میدهیم تا اطمینان حاصل کنیم اوکراین در این زمینه تامین میشود.»
رئیسجمهوری اوکراین در پایان خاطرنشان کرد که در این میان، اوکراین «تمام تلاش خود را به کار خواهد بست تا سیستمهای ضد بالستیک بومی خود را داشته باشد.»