مقامات آمریکایی و اروپایی به خبرگزاری آسوشیتدپرس گفتهاند که روسیه در حال ارسال محمولهای از پهپادها، از جمله نسخههای بهینهسازیشدهای از فناوری پهپادی به ایران است که خود تهران در ابتدا برای استفاده در جنگ با اوکراین در اختیار مسکو قرار داده بود.
ایران از زمان آغاز جنگ مشترک آمریکا و اسرائیل، حدود یک ماه است که حملات گسترده پهپادی علیه اسرائیل، کشورهای حاشیه خلیج فارس و پایگاههای آمریکا در سراسر خاورمیانه انجام میدهد. در حالی که ایران خود نیز ذخایر پهپادهای شاهد را در اختیار دارد، روسیه در جریان جنگ اوکراین در طراحی آنها بهبودهایی از جمله ارتقای قابلیتهای ناوبری ایجاد کرده است.
آگهی
آگهی
به کانال تلگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
یک مقام اطلاعاتی اروپایی به آسوشیتدپرس گفت که مقامات روسی و ایرانی در این ماه «مذاکرات بسیار پیگیرانهای» درباره انتقال پهپادها از روسیه به ایران داشتهاند. یک مقام دفاعی آمریکا گفت مشخص نیست این محموله یکبار ارسال شده یا بخشی از یک سلسله ارسالهاست. هیچیک از این مقامات نتوانستند بگویند این تحویل تا چه حد مهم است یا چند پهپاد ارسال شده است. مقام اروپایی دیگری گفت تعداد اندک پهپادها تأثیر قابل توجهی بر نتیجه جنگ نخواهد داشت.
همه این مقامات به شرط ناشناس ماندن درباره مسائل حساس صحبت کردند.
مقام دفاعی آمریکا گفت انگیزه مسکو از دادن پهپادهای پیشرفتهتر به تهران نیز روشن نیست، چون هر مهماتی که به ایران داده میشود، یکی از مهمات روسیه است که دیگر نمیتواند در اوکراین استفاده کند.
اولیویا ولز، سخنگوی کاخ سفید، به آسوشیتدپرس گفت: «هر چیزی که هر کشور دیگری به ایران بدهد، بر موفقیت عملیاتی ما تأثیر نمیگذارد.» او گفت ارتش آمریکا بیش از ۱۰ هزار هدف را مورد حمله قرار داده و بیش از ۱۴۰ شناور نیروی دریایی ایران را نابود کرده است که باعث شده حملات موشکی و پهپادی ایران ۹۰ درصد کاهش یابد.
آسوشیتدپرس میگوید پنتاگون به درخواست اظهار نظر این خبرگزاری در این زمینه پاسخ نداده است.
مقام اروپایی گفت اطلاعات آنها نشان میدهد یک محموله پهپادی در راه است، اما مشخص نیست دقیقا چگونه منتقل میشود. دو کاروان کامیون که روسیه آنها را «کمکهای بشردوستانه» توصیف کرده، از طریق آذربایجان از روسیه به ایران رفتهاند و ممکن است این کامیونها شامل پهپاد باشند.
سفارت روسیه در باکو، پایتخت آذربایجان، اعلام کرد که هفت کامیون حامل ۱۵۰ تن غذا و سایر کمکها روز جمعه به آستارا در شمال ایران رسیدهاند. همچنین به گزارش خبرگزاری اینترفاکس، وزارت شرایط اضطراری روسیه اعلام کرد ۳۱۳ تن دارو نیز از طریق راهآهن به آستارا تحویل داده شده است.
یک مقام اروپایی دیگر گفت کشورش نتوانسته انتقال پهپادهای روسی به ایران را تأیید کند، اما اگر این انتقال با کامیون انجام شود، احتمالا تعداد آنها کم است و ممکن است بیشتر یک اقدام نمادین برای حفظ روابط مسکو و تهران باشد. این مقام افزود که مسکو در زمینه هدفگیری به ایران کمک میکند.
همکاری اطلاعاتی روسیه و ایران
بر اساس ارزیابی جدید اطلاعات دفاعی بریتانیا، روسیه تقریبا بهطور قطع پیش از جنگ در خاورمیانه، آموزش و اطلاعاتی از جمله درباره انواع پهپادها و جنگ الکترونیک در اختیار ایران قرار داده است. به گفته یک مقام اطلاعاتی اروپایی، ایران نیز «بسیار سخاوتمندانه» اطلاعات خود را در اختیار روسیه میگذارد، در حدی که مقامات روسی از کشته شدن علی لاریجانی قبل از همه دنیا خبردار شده بودند.
اما به گفته این مقام اروپایی، روابط روسیه و ایران همیشه باثبات نبوده و مقامات ایرانی پس از آنکه روسیه در جنگ ۱۲ روزه ایران و اسرائیل به تهران کمک نکرد، «بهشدت ناامید» شدند؛ جنگی که به گفته او باعث شد ترامپ دستور حمله به سه سایت کلیدی هستهای ایران را صادر کند.
دیمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین، روز پنجشنبه در پاسخ به گزارش فایننشال تایمز درباره ارسال پهپادهای روسی به ایران، آن را «اخبار جعلی» خواند.
روسیه و ایران پس از آغاز حمله ولادیمیر پوتین به اوکراین در سال ۲۰۲۲، یک قرارداد ۱.۷ میلیارد دلاری برای فناوری پهپادهای شاهد امضا کردند و مسکو بعدا در همان سال شروع به استفاده از این پهپادهای وارداتی در جنگ کرد.
پهپادهای ایرانی ابتدا به صورت قطعهقطعه به روسیه ارسال میشدند، اما بعدها خط تولیدی در کارخانه آلابوگا در منطقه تاتارستان مرکزی روسیه راهاندازی شد. این کارخانه از آن زمان به سرعت گسترش یافته و کارگران بیشتری را جذب کرده است، از جمله زنان آفریقایی که میگویند برای ساخت پهپاد فریب خوردهاند.
روسیه نسخههای پیشرفتهتر پهپادهای ایران را تولید کرده است
متخصصان روسی پهپاد شاهد را اصلاح کرده و بهبود بخشیدهاند؛ از جمله با ساخت پهپادهای فریبدهنده بدون مواد منفجره که برای اشباع سامانههای پدافند هوایی طراحی شدهاند. همچنین در برخی نسخهها موتور جت، دوربین، سامانههای ضد اخلال پیشرفته، لینکهای رادیویی، پلتفرمهای محاسبات هوش مصنوعی یا دستگاههای اینترنت استارلینک اضافه شده است.
قطعات پهپاد کشفشده در اوکراین همچنین نشان میدهد همکاری بیشتری میان ایران و روسیه در فناوری جنگی وجود دارد، از جمله تبادل سامانههای پیشرفته ضد اخلال و موتورهای جت که در موشکهای کروز ایران نیز استفاده میشوند.
مقام آمریکایی گفت هنوز مشخص نیست روسیه کدام نسخه یا نسخههای پهپاد را به ایران ارسال میکند.
اوایل سال جاری میلادی، مقامات اوکراینی گفتند که اوکراین و اسپیسایکس، شرکت متعلق به ایلان ماسک، استفاده روسیه از استارلینک را محدود کردهاند و به همین دلیل، نیروهای روسی در خط مقدم دیگر به اینترنت ماهوارهای دسترسی ندارند.
در نتیجه، نیروهای روسی توانایی فرماندهی و کنترل و همچنین ناوبری برای پهپادهای مجهز به استارلینک را از دست دادند.
به گفته مقام آمریکایی، ممکن است مسکو پهپادهای مجهز به استارلینک خود را به ایران بدهد، چون استفاده از آنها در اوکراین دشوارتر شده است. یا ممکن است نسخههای دیگری از پهپادهای شاهد را منتقل کند که جتپیشران هستند، یا حتی بدون سیگنال با کمک هوش مصنوعی پرواز میکنند، یا مجهز به دوربین برای شناسایی هستند.
پهپادهای پیشرفتهتر مشکل جدیدی برای آمریکا و متحدانش ایجاد میکنند
به گفته این مقام، ارسال پهپادهای پیشرفته روسی به ایران میتواند توانایی آمریکا و متحدانش برای رهگیری پهپادهای ورودی را به چالش بکشد، بسته به اینکه چه تعداد پهپاد ارسال شود یا ایران چگونه از این فناوری استفاده کند.
پهپادهای جتپیشران سریعتر هستند و بنابراین سرنگونی آنها برای سامانههای ضدپهپاد آمریکا در خاورمیانه بسیار دشوارتر است، مگر اینکه به ذخایر محدود تسلیحات گرانقیمت و پیشرفته متکی شوند.