رضا پهلوی در ادامه فعالیت خود در قالب تشکیلات شورای گذار، روز دوشنبه ۲۵ اسفند ماه اعلام کرد کمیتهای را برای «تدوین مقررات عدالت» در دوران پسا-جمهوری اسلامی تشکیل داده است.
او در این پیام اعلام کرد که اعضای این کمیته را شیرین عبادی، ایرج مصداقی، لیلا بهمنی و افشین الیان تشکیل میدهند و شیرین عبادی، برنده جایزه جهانی صلح نوبل در سال ۲۰۰۳، ریاست آن را پذیرفته است.
آگهی
آگهی
خانم عبادی در گفتگویی با یورونیوز، درباره این کمیته و سازوکار و فعالیت آن توضیح داد که متن آن در پی میآید.
یورونیوز: شما از طرف آقای رضا پهلوی به ریاست «کمیته تدوین مقررات عدالت انتقالی» منصوب شدهاید. این کمیته دقیقا چه وظیفهای دارد و سازوکار آن برای طراحی قوانین و نهادهای عدالت انتقالی در ایران چگونه خواهد بود؟
به اینستاگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
شیرین عبادی: «این کمیته همان طور که از نامش مشخص است، وظیفهاش تدوین مقرراتی است که شیوه برقراری اجرای عدالت را در دوران گذار تعین میکند. و این عملی است که بایستی قبل از شروع دوران گذار اتفاق بیفتد. با شروع دوران دیگر برای قانوننویسی و پیدا کردن مقرراتی که متناسب با شرایط ایران باشد خیلی دیر است. بنابراین از همین الان کمیته یک مقررات و آئیننامههایی را بایستی در نظر بگیرد که بعدها چه ما باشیم، چه هر گروه دیگری، بتوانند با استفاده از آن کمک بکنند به اجرای عدالت. سعی بر این است که به جای انتقامگیری، قصاص و محاکمات پنج دقیقهای که متاسفانه در خاطره ما ایرانیان هست، سعی میکنیم ساز و کاری را درست بکنیم که جای آن را اجرای عدالت بگیرد.»
یورونیوز: شما از اجرای عدالت به جای انتقامگیری سیاسی گفتید. در صورت تغییر نظام، بسیاری از قربانیان سرکوب در ایران خواهان محاکمه مسئولان جمهوری اسلامی هستند. سرنوشت مقامهای ارشد جمهوری اسلامی چه خواهد بود؟
شیرین عبادی: «ببینید، مسئله مهم این است که همه متوجه باشند همکاری و کار کردن برای جمهوری اسلامی که چهل و هفت سال بر ایران مسلط بوده، خود به خود جرم نیست. مگر این که کسی دستش به جنایت آلوده باشد و الا کسی که رفته مثلا در ارتش یا حتی در سپاه مثلا پلی را ساخته، خدمتی کرده، این قرار نیست مجازات بشود. مجازات مخصوص کسانی است که دستشان به خون آلوده است و آن هم بعد از یک دادسی عادلانه با تمام ضوابط بین المللی که دنیا متوجه باشد که هدف اجرای عدالت است نه انتقامجویی.»
یورونیوز: با توجه به غیبت مجتبی خامنهای و این که اسرائیل در روز سهشنبه کشته شدن علی لاریجانی را تأیید کرد، اکنون در ایران چه کسی تصمیمگیرنده است؟ آیا شما درباره زندگی جاری در ایران و روند مدیریت کشور اطلاعاتی دارید؟
شیرین عبادی: «من که هیچ وقت عضو ساختار حکومت نبودهام و در نتیجه اطلاعاتی هم ندارم. اطلاعات ما از زندگی مردم و مشکلاتی است که الان با آن دست به گریبان هستند. از همه مهمتر ناامنی. برای این که شما که در یک مجتمع زندگی میکنید، نمیدانید که در یکی از این طبقات آیا الان جلسه نظامی برپاست یا نه؟ آیا همسایه دیوار به دیوار شما یک فرمانده عالیمقامی است که دستش به خون آلوده است یا خیر؟ اگر بمبی بیاید خب طبیعتا همه را از بین خواهد برد. بنابراین در درجه اول (مسئله) ناامنی است که آن هم سرمنشئش رفتار سیاستمدارانه و (اجازه دارم بگویم که) مزورانه حکومت است؛ برای اینکه خودش را در لابلای مردم میخواهد گم بکند تا در امنیت بماند و این باعث میشود که امنیت هموطنان به خطر بیفتد. این اولین چیزی است که مردم در ایران میخواهند. برای اینکه میخواهند مطمئن بشوند. ارتش اسرائیل دائما میگوید که از مراکز نظامی، از جلسات نظامی و این گونه اماکن دوری کنید. و لیکن من از کجا بدانم که همسایه دیوار به دیوار من وزارت اطلاعات است؟ جایی که محل شکنجهگاه مردم هم بوده. آنها که داد نمیزنند، تابلو نمیزنند. من از کجا بدانم؟ خوب اگر بمبی بیاید خانه من هم خراب میشود. برای همین ناامنی اولین مسئله است که سرمنشئش پنهانکاری حکومت هم هست. طبیعتا بمب دوست و آشنا نمیشناسد. مسئله بعدی مزاحمتهایی است که ایستهای بازرسی ایجاد میکنند برای مردم. حکومت از ترس این که مردم مجددا به خیابان نیایند و درخواست همیشگیشان را که سقوط رژیم باشد، تکرار نکنند، جا به جا میخواهد ایست بازرسی بگذارد و این باعث ترافیک و ناامنی شده مخصوصا وقتی که هوا تاریک میشود که اینها را خیلی شدیدتر هم انجام میدهند. هم ایجاد ناامنی میکنند، ایجاد ترس میکنند و در این مرحله که اسرائیل گفته ما اینها را خواهیم زد، وقتی که دارند میزنند، خوب به هر حال، معلوم نیست که ترکشها یا بمب به من که از آنجا دارم رد میشوم میخورد یا نه. من نمیدانم این حکومت چرا ایستاده تا آخرین نفر ایرانیها را بکشد و سپس سقوط کند. اگر به یاد داشته باشید، از روز اول گفتند ما که به قدرت رسیدیم کنار نمیرویم، مگر اینکه یک زمین سوخته تحویلتان بدهیم. متاسفم که حالا به تدریج حکومت با لجبازی خودش دارد ایران را تبدیل به زمین سوخته میکند.»
یورونیوز: پیام شما در این زمان به اتحادیه اروپا چیست؟
شیرین عبادی: «پیام من برای اتحادیه اروپا آن است که به خواست مردم (ایران) توجه کنید. چهل و هفت سال بود که ما مردم ایران فریاد میزدیم دموکراسی هم برای مردم ایران خوب است، هم برای شما اروپاییان. برای این که مردم ایران با سیاستهای گروگانگیری، تربیت تروریسم، حمله و کشتار ایرانیان و سایر شهروندان موافق نیستند. بنابراین اگر حکومت به دست مردم ایران بیفتد، مسلما بدانید اروپاییها که همیشه درگیر گروگانگیری بودهاند، این مسئله را دیگر نخواهند دید. دموکراسی هم برای ما خوب است، هم برای شما اروپاییها.»