رویترز گزارش داد که تلاشهای اخیر برای آغاز مذاکرات آتشبس بین ایران و آمریکا با شکست مواجه شده است.
سه منبع مطلع به خبرگزاری رویترز اعلام کردند که دولت دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا پیشنهادهای مطرحشده از سوی متحدان خاورمیانهای برای آغاز گفتوگوهای دیپلماتیک به منظور پایان دادن به جنگ ایران را که دو هفته پیش با حمله هوایی گسترده آمریکا و اسرائیل آغاز شد، رد کرده است.
آگهی
آگهی
در سوی دیگر نیز، دو منبع ارشد ایرانی به رویترز گفتهاند که تهران هم تا زمانی که حملات آمریکا و اسرائیل ادامه داشته باشد، هیچ آتشبسی را نمیپذیرد. این منابع تاکید کردند که چندین کشور در حال تلاش برای میانجیگری و یافتن راهی برای پایان دادن به این درگیری هستند.
حملات آمریکا به مهمترین پایانه صادرات نفت ایران در جزیره خارک در شامگاه جمعه نشان داد که دونالد ترامپ قصد دارد عملیات نظامی علیه ایران را ادامه دهد.
مجتبی خامنهای، رهبر تازه ایران نیز اعلام کرده است که تنگه هرمز همچنان بسته خواهد ماند و هشدار داده حملات به کشورهای همسایه نیز ممکن است تشدید شود.
این جنگ تاکنون بیش از ۲ هزار کشته بر جای گذاشته که بیشتر آنها در ایران بودهاند. همچنین با توقف تردد کشتیها در تنگه هرمز که حدود یک پنجم نفت جهان از آن عبور میکند، بزرگترین اختلال تاریخ در عرضه جهانی نفت رقم خورده است.
تلاشها برای گشودن کانالهای ارتباطی
کشور عمان که تا پیش از آغاز جنگ میانجیگری مذاکرات را بر عهده داشت، بعد از شروع جنگ نیز به گفته دو منبع، چندین بار تلاش کرده است یک کانال ارتباطی ایجاد کند، اما کاخ سفید صراحتا اعلام کرده که علاقهای به این موضوع ندارد.
رویترز نوشت که تمامی این منابع آگاه، برای بیان آزادانه جزئیات مسائل دیپلماتیک، به شرط ناشناس ماندن با این خبرگزاری صحبت کردهاند.
یک مقام ارشد کاخ سفید تایید کرد که دونالد ترامپ این تلاشها برای آغاز مذاکرات را رد کرده و تمرکز خود را بر ادامه جنگ بهمنظور تضعیف بیشتر تواناییهای نظامی تهران گذاشته است.
این مقام افزود: «در شرایط فعلی او تمایلی به آغاز چنین گفتوگوهایی ندارد و ما مأموریت خود را بدون توقف ادامه خواهیم داد. شاید در آینده زمانی برای این موضوع فرا برسد، اما در حال حاضر چنین برنامهای در کار نیست.»
در نخستین هفته جنگ، دونالد ترامپ در پلتفرم تروث سوشال خود نوشت که رهبری و نیروهای نظامی ایران بر اثر حملات آمریکا و اسرائیل چنان آسیبی دیدهاند که خواهان مذاکره هستند، اما دیگر «خیلی دیر شده است!»
با این حال، ترامپ سابقه تغییر ناگهانی مواضع در سیاست خارجی را دارد و همین امر باعث میشود احتمال بازگشت دوباره او به مسیر دیپلماسی بهطور کامل منتفی نباشد.
یورونیوز فارسی را در ایکس دنبال کنید
یک مقام ارشد دیگر کاخ سفید در پاسخ به درخواست اظهار نظر درباره این گزارش گفت: «رئیس جمهور ترامپ گفته است که رهبران ایران اعلام کردهاند که میخواهند گفتوگو کنند و در نهایت نیز گفتوگو خواهند کرد. اما در حال حاضر، عملیات خشم حماسی بدون وقفه ادامه دارد.»
به گفته منابع ایرانی، تهران پیشنهادهای مطرحشده از سوی چند کشور برای آغاز مذاکرات آتشبس را نپذیرفته و اعلام کرده است که تنها در صورتی چنین گفتوگوهایی ممکن خواهد بود که آمریکا و اسرائیل حملات هوایی خود را متوقف کنند و با مطالبات ایران موافقت شود؛ مطالباتی که شامل پایان دائمی حملات و پرداخت غرامت در چارچوب یک توافق آتشبس است.
به گفته سه منبع امنیتی و دیپلماتیک، مصر که پیش از آغاز جنگ در روند میانجیگری مشارکت داشت، نیز تلاش کرده است ارتباطات را دوباره برقرار کند. یکی از این منابع گفت که هرچند این تلاشها ظاهرا پیشرفت محسوسی نداشته است، اما دستکم موجب شده برخی کشورهای همسایه که هدف حملات ایران قرار گرفتهاند، تا حدی از واکنش نظامی گسترده خودداری کنند.
تلاشهای رویترز برای دریافت نظر رسمی از سوی وزارت امور خارجه مصر، دولت عمان و دولت ایران بیپاسخ ماند.
سختتر شدن مواضع همه طرفها
پیامدهای جنگ در بازارهای جهانی نفت باعث شده هزینههای اقتصادی و سیاسی ایالات متحده به شکل چشمگیری افزایش یابد.
برخی مقامهای آمریکایی و مشاوران دونالد ترامپ خواستار پایان سریع جنگ هستند و هشدار میدهند که افزایش شدید قیمت بنزین میتواند هزینه سیاسی بالایی برای حزب جمهوریخواه، بهویژه در شرایطی که انتخابات میاندورهای آمریکا در پیش است، به همراه داشته باشد.
در مقابل، برخی دیگر بر ترامپ فشار میآورند تا حملات علیه جمهوری اسلامی را ادامه دهد تا برنامه موشکی آن نابود شود و از دستیابی این کشور به سلاح هستهای جلوگیری گردد.
رد تلاشهای دیپلماتیک از سوی ترامپ میتواند نشان دهد که در حال حاضر دولت برنامهای برای پایان سریع جنگ ندارد.
«سپاه معتقد است اگر کنترل تنگه هرمز را از دست بدهد، ایران جنگ را خواهد باخت»
به گفته چند منبع، در واقع به نظر میرسد که هم ایالات متحده و هم ایران اکنون حتی کمتر از روزهای آغازین جنگ تمایل به تعامل دارند. به گزارش رویترز، در آن زمان مقامهای ارشد آمریکایی برای گفتگو درباره کاهش تنش با عمان تماس گرفته بودند.
یک منبع گفت که علی لاریجانی، مقام ارشد امنیتی ایران و عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران نیز تلاش کرده بودند از عمان بهعنوان کانالی برای گفتگوهای آتشبس استفاده کنند و قرار بود جیدی ونس، معاون رئیس جمهوری آمریکا، در آن مشارکت داشته باشد اما این گفتگوها هرگز شکل نگرفت.
یک منبع ارشد ایرانی سوم گفت که در عوض، موضع ایران سختتر و قاطعتر شده است.
این منبع افزود: «هر پیامی که پیشتر از طریق مسیرهای دیپلماتیک منتقل شده بود، اکنون دیگر موضوعیتی ندارد.»
این منبع افزود: «سپاه معتقد است اگر کنترل تنگه هرمز را از دست بدهد، ایران جنگ را خواهد باخت.»
به گفته وی: «بنابراین سپاه هیچگونه آتشبس، مذاکرات آتشبس یا تلاشهای دیپلماتیک را نخواهد پذیرفت و رهبران سیاسی ایران نیز با وجود تلاش چندین کشور وارد چنین گفتوگوهایی نخواهند شد.»