امانوئل ماکرون، رئیسجمهوری فرانسه در یک سخنرانی مهم از پایگاه زیردریاییهای حامل موشک بالستیک در منطقه بریتانی (شمال غرب فرانسه) تأکید کرد که در حفاظت از «منافع حیاتی» کشورش هرگز تردید نخواهد کرد و وعده داد که ظرفیتهای استراتژیک خود را به صورت مرحلهای در میان متحدان اروپایی مستقر کند.
آقای ماکرون در همین راستا اعلام کرد که فرمان افزایش ذخایر کلاهکهای هستهای فرانسه را صادر کرده است؛ وی افزود که در صورت تهدید «منافع حیاتی» کشور، از موضع خود عقبنشینی نخواهد کرد.
آگهی
آگهی
رئیسجمهوری فرانسه تصریح کرد: «فرمان افزایش تعداد کلاهکهای هستهای در زرادخانهمان را صادر کردهام. برخلاف گذشته، از این پس دیگر ابعاد و جزئیات دقیق زرادخانه هستهای خود را فاش نخواهیم کرد.»
آقای ماکرون در یکی از تندترین بخشهای اظهارات خود گفت: «در اتخاذ تصمیماتی که برای حفاظت از منافع حیاتی ما ضروری است، هرگز درنگ نخواهم کرد. اگر قرار باشد از زرادخانه خود استفاده کنیم، هیچ کشوری از پیامدهای آن در امان نخواهد بود.»
طبق آخرین آمارهای منتشر شده توسط «مؤسسه بینالمللی پژوهشهای صلح استکهلم»، تخمین زده میشود که فرانسه در حال حاضر حدود ۲۹۰ کلاهک هستهای در اختیار داشته باشد.
این سخنرانی در حالی ایراد میشود که امنیت اروپا همزمان با تهاجم تمامعیار روسیه به اوکراین و گسترش جنگ ایران، از چند جهت با چالش روبهرو شده است.
مقامات فرانسوی تأکید کردند که این سخنرانی از مدتی قبل برنامهریزی شده بود و علیرغم تشدید تنشها در خاورمیانه، طبق جدول زمانی پیش رفته است.
همراهی هشت کشور اتحادیه اروپا با طرح جدید ماکرون
رئیس جمهوری فرانسه در طول سخنرانی ۴۵ دقیقهای خود، چارچوب آنچه را که «اجرای تدریجی استراتژی بازدارندگی هستهای پیشرو» نامید، ترسیم کرد. او با تبیین این استراتژی به عنوان یک لایه دفاعی متمایز برای اروپا گفت: «بازدارندگی پیشروی پیشنهادی ما، تلاشی متمایز و از نظر استراتژیک و فنی کاملاً مکمل ناتو است.»
بر اساس این طرح، فرانسه میتواند «استقرارهای موردی» توانمندیهای راهبردی مرتبط با بازدارندگی هستهای را «در میان متحدان اروپایی خود» انجام دهد؛ این روند از رزمایشهای مشترک آغاز خواهد شد.
آقای ماکرون خاطرنشان کرد که هشت کشور اروپایی شامل بریتانیا، آلمان، لهستان، هلند، بلژیک، یونان، سوئد و دانمارک به این برنامه علاقهمند هستند. به گفته رئیس جمهوری فرانسه، این کشورها میتوانند میزبان «نیروهای هوایی راهبردی» فرانسه باشند و به این ترتیب، توان بازدارندگی فرانسه در سراسر قاره اروپا گستردهتر خواهد شد.
پاریس و برلین بلافاصله پس از سخنرانی ماکرون در بیانیهای مشترک از تشکیل یک «گروه راهبردی هستهای در سطح عالی» میان دو کشور خبر دادند. در این بیانیه که برای یورونیوز ارسال شد، آمده است: «فرانسه و آلمان توافق کردهاند که از سال جاری نخستین گامهای عملی را بردارند؛ این گامها شامل مشارکت متعارف آلمان در رزمایشهای هستهای فرانسه، بازدیدهای مشترک از سایتهای استراتژیک و توسعه ظرفیتهای متعارف با شرکای اروپایی خواهد بود.»
تأکید بر عدم مشارکت در تصمیمگیری نهایی
ماکرون در عین حال خط قرمزی روشن درباره حاکمیت و کنترل ترسیم کرد و گفت: «هیچگونه اشتراکگذاری در تصمیمگیری نهایی (برای استفاده از سلاح هستهای) وجود نخواهد داشت.»
وی افزود: «همچنین هیچ اشتراکگذاری در تعریف منافع حیاتی وجود ندارد و این موضوع همچنان در حیطه ارزیابی حاکمیتی کشور ما باقی خواهد ماند.»
او همچنین اعلام کرد که پاریس، لندن و برلین روی پروژه «موشکهای بسیار دوربرد» با یکدیگر همکاری خواهند کرد. ماکرون تأکید کرد که این همکاری بخشی از «رویکرد ضربت دوربرد اروپایی» است که سال ۲۰۲۴ کلید خورد و کشورهایی نظیر ایتالیا، لهستان و سوئد نیز در آن عضویت دارند.
آقای ماکرون تصریح کرد: «گزینههای جدیدی برای مدیریت تشدید تنش بهصورت متعارف در اختیار ما قرار میدهد.»
رئیسجمهوری فرانسه همچنین اعلام کرد که زیردریایی جدید حامل موشکهای بالستیک این کشور که پرچم فرانسه را بر فراز خود خواهد داشت، «شکستناپذیر» (Invincible) نامگذاری شده و در سال ۲۰۳۶ به آب انداخته خواهد شد.
فرانسه تنها قدرت هستهای عضو اتحادیه اروپا محسوب میشود و به همین دلیل، سخنان ماکرون با دقت فراوان توسط پایتختهای اروپایی رصد میشد.
در سطح جهانی، تصور بر این است یا به طور رسمی تأیید شده است که ۹ کشور روسیه، ایالات متحده، فرانسه، بریتانیا، چین، هند، پاکستان، اسرائیل و کره شمالی دارای سلاح هستهای هستند.
در این میان، تنها پنج کشور نخست طبق «پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای» (NPT) به عنوان کشورهای دارنده سلاح هستهای به رسمیت شناخته میشوند.