بریتانیا، فرانسه و آلمان در بیانیهای مشترک خواستار ازسرگیری مذاکرات میان آمریکا و ایران شدند و حملات ایران به کشورهای منطقه را محکوم کردند.
کییر استارمر، نخستوزیر بریتانیا، امانوئل ماکرون، رئیسجمهوری فرانسه و فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان روز شنبه اعلام کردند که کشورهایشان در حملات علیه ایران مشارکتی نداشتهاند اما با آمریکا، اسرائیل و شرکای خود در منطقه در تماس هستند.
آگهی
آگهی
این سه کشور اروپایی در سالهای گذشته نقش محوری در تلاشها برای دستیابی به راهحلی دیپلماتیک درباره برنامه هستهای ایران ایفا کردهاند.
آنها در بیانیه خود گفتند: «ما حملات ایران به کشورهای منطقه را بهشدت محکوم میکنیم. ایران باید از انجام حملات نظامی کورکورانه خودداری کند. ما خواستار ازسرگیری مذاکرات هستیم و از رهبران ایران میخواهیم به دنبال راهحلی مبتنی بر گفتوگو باشند. در نهایت، مردم ایران باید بتوانند درباره آینده خود تصمیم بگیرند.»
در پی حملات آمریکا و اسرائیل به ایران در روز شنبه که نگرانیهای جهانی درباره گسترش درگیریها به یک جنگ فراگیر را برانگیخته است، رهبران اروپایی نشستهای اضطراری امنیتی برگزار کردهاند و در تلاشاند از شهروندان خود در خاورمیانه حفاظت کنند.
کییر استارمر، نخستوزیر بریتانیا ساعاتی پس از حملات به اهدافی در ایران، در بیانیهای اعلام کرد هواپیماهای بریتانیایی «بر فراز خاورمیانه در حال پرواز هستند» و این اقدام را بخشی از «عملیات دفاعی هماهنگ منطقهای برای حفاظت از مردم، منافع و متحدان» این کشور توصیف کرد.
پیشتر دبورا هاینز، دبیر امور دفاعی و امنیتی، گزارش داده بود که بریتانیا در عملیات مشترک آمریکا و اسرائیل علیه ایران مشارکت نداشته است. همچنین گفته شده هیچیک از پایگاههای نظامی بریتانیا از جمله پایگاه دیهگو گارسیا، برای اجرای این حملات در اختیار هواپیماهای آمریکایی قرار نگرفته است.
جنگندههای اف ۳۵ بریتانیا را در پایگاه نیروی هوایی سلطنتی
به گفته او بریتانیا جنگندههای اف ۳۵ را در پایگاه نیروی هوایی سلطنتی در قبرس مستقر کرده است و پیش از تحولات امروز نیز جنگندههای تایفون را در نقشی دفاعی به قطر اعزام کرده بود.
استارمر در بیانهای خاطرنشان شد: «بریتانیا هیچ نقشی در این حملات نداشته است اما ما همواره بهروشنی گفتهایم که حکومت ایران نفرتانگیز است. این حکومت هزاران نفر از شهروندان خود را کشته، اعتراضات را بهشدت سرکوب کرده و در پی بیثبات کردن منطقه بوده است. حتی در داخل بریتانیا نیز حکومت ایران تهدیدی مستقیم برای مخالفان و همچنین جامعه یهودیان بهشمار میرود.»
او با محکوم کردن حملات ایران به کشورهای منطقه گفت: «بسیاری از این کشورها اساسا طرف این درگیری نیستند. در چارچوب تعهداتمان به امنیت متحدانمان در خاورمیانه، حمایت و همبستگی خود را با آنان اعلام میکنیم. ما توانمندیهای دفاعی متعددی در منطقه داریم که اخیرا نیز آنها را تقویت کردهایم.»
نخستوزیر بریتانیا افزود: «نیروهای ما فعالاند و هواپیماهای بریتانیایی امروز در قالب عملیات دفاعی هماهنگ منطقهای در آسمان حضور دارند تا از مردم، منافع و متحدان ما حفاظت کنند. همانگونه که پیشتر نیز انجام دادهایم و در چارچوب حقوق بینالملل، سطح حفاظت از پایگاهها و نیروهای بریتانیایی را به بالاترین حد افزایش دادهایم.»
او همچنین گفت: «ایران میتواند همین حالا به این وضعیت پایان دهد. باید از حملات بیشتر خودداری کند، برنامههای تسلیحاتی خود را کنار بگذارد و به خشونت و سرکوب هولناک علیه مردم ایران که شایسته تعیین آزادانه آینده خود هستند، پایان دهد.»
درخواست برگزاری نشست اضطراری شورای امنیت سازمان ملل
همزمان با این تحولات امانوئل ماکرون، رییسجمهوری فرانسه نیز خواستار برگزاری نشست اضطراری شورای امنیت سازمان ملل در واکنش به حملات آمریکا و اسرائیل به ایران شد.
این موضعگیریها پس از آن صورت گرفت که آمریکا و اسرائیل حملات گستردهای را به اهدافی در سراسر ایران انجام دادند. دونالد ترامپ نیز از مردم ایران خواست «کنترل دولت خود را در دست بگیرند»؛ اظهارنظری کمسابقه که از سوی برخی تحلیلگران بهعنوان نشانهای از هدف آمریکا برای پایان دادن به نظام دینی حاکم بر ایران پس از دههها تنش تفسیر شده است.
حملات آمریکا متحدان دموکراتیک این کشور را با چالشی جدی روبهرو کرده است. رهبران اروپایی اگرچه بهطور قاطع با برنامه هستهای ایران و سرکوبهای حکومت تندرو این کشور مخالفاند اما تمایلی ندارند از اقدام نظامی یکجانبه ترامپ حمایت کنند؛ اقدامی که به گفته شماری از کارشناسان ناقض حقوق بینالملل است و میتواند به گسترش دامنه درگیریها بینجامد.
حملات ترامپ به ایران در ماه ژوئن گذشته و بازداشت نیکلاس مادورو، رئیسجمهوری ونزوئلا در ماه گذشته نیز وضعیت مشابهی برای متحدان آمریکا ایجاد کرده بود.
دولت آلمان اعلام کرد صبح روز شنبه در جریان این عملیات قرار گرفته است. وزیر مشاور در امور دفاعی فرانسه نیز گفت پاریس میدانست اتفاقی در راه است اما از زمان دقیق آن اطلاعی نداشت.
فرانسه: تشدید تنشهای کنونی برای همه خطرناک است
ماکرون در بیانیهای گفت: «تشدید تنشهای کنونی برای همه خطرناک است و باید متوقف شود.» او افزود که فرانسه در امارات متحده عربی، قطر و اردن حضور نظامی دارد آماده است به شرکای خود در خاورمیانه کمک نظامی ارائه دهد.
رئیسجمهوری فرانسه همچنین هشدار داد: «آغاز جنگ میان ایالات متحده، اسرائیل و ایران پیامدهای جدی برای صلح و امنیت بینالمللی خواهد داشت.»
او از رهبران ایران خواست درباره برنامههای هستهای و موشکهای بالستیک خود به مذاکرات متعهد شوند و افزود: «مردم ایران نیز باید بتوانند آزادانه آینده خود را بسازند. کشتارهایی که از سوی رژیم اسلامی صورت گرفته، آن را از مشروعیت ساقط میکند و ایجاب میکند که به مردم امکان داده شود صدای خود را بیان کنند.»
بریتانیا صبح شنبه نشستی اضطراری به ریاست کییر استارمر برگزار کرد. سخنگوی دولت بریتانیا گفت: «ما نمیخواهیم شاهد گسترش تنشها به یک درگیری گستردهتر منطقهای باشیم» و بار دیگر بر حمایت لندن از راهحل دیپلماتیک برای مهار برنامه هستهای ایران تاکید کرد.
در آلمان نیز قرار بود تیم مدیریت بحران دولت تشکیل جلسه دهد.
نگرانی از آغاز «جنگی جدید و گسترده»
مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا در واکنش به این حملات، درگیریها در خاورمیانه را «خطرناک» توصیف کرد و گفت با مقامهای اسرائیلی و کشورهای عربی در تماس است تا مسیر دستیابی به صلح از راه مذاکره را دنبال کند.
کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، در شبکههای اجتماعی نوشت: «رژیم ایران هزاران نفر را کشته است. برنامههای موشکهای بالستیک و هستهای این کشور، همراه با حمایت از گروههای تروریستی، تهدیدی جدی برای امنیت جهانی بهشمار میرود.»
وزیر خارجه نروژ نیز در گفتوگو با شبکه دولتی این کشور ابراز نگرانی کرد که شکست مذاکرات میان آمریکا و ایران میتواند به آغاز «جنگی جدید و گسترده در خاورمیانه» منجر شود.
پدرو سانچز، نخستوزیر اسپانیا اعلام کرد مادرید «اقدام نظامی یکجانبه آمریکا و اسرائیل را که به تشدید تنشها و بیثباتتر شدن نظم بینالمللی میانجامد، محکوم میکند.» او در عین حال گفت اسپانیا اقدامات حکومت ایران را نیز مردود میداند.
رئیس کمیسیون اروپا و رئیس شورای اروپا نیز در بیانیهای مشترک خواستار خویشتنداری همه طرفها و تقویت دیپلماسی منطقهای برای «تضمین ایمنی هستهای» شدند.
آنها تاکید کردند: «از همه طرفها میخواهیم نهایت خویشتنداری را به خرج دهند، از غیرنظامیان حفاظت کنند و بهطور کامل به حقوق بینالملل پایبند باشند.»
«کاملا غیرمسئولانه»
کارزار بینالمللی منع سلاحهای هستهای با لحنی تندتر حملات آمریکا و اسرائیل به ایران را محکوم کرد.
ملیسا پارک، مدیر اجرایی این کارزار گفت: «این حملات کاملا غیرمسئولانه است و خطر تشدید بیشتر تنشها، گسترش اشاعه هستهای و حتی استفاده از سلاحهای هستهای را افزایش میدهد.»
نخستوزیر مالزی نیز حملات اسرائیل به ایران و اقدام نظامی همراهیکننده آمریکا را محکوم کرد و هشدار داد که تشدید درگیریها خاورمیانه را به «لبه فاجعه» کشانده است.
وزیر خارجه پاکستان نیز در تماس تلفنی با همتای ایرانی خود، آنچه را «حملات بیدلیل» به ایران خواند، محکوم کرد.
وزارت خارجه روسیه این حملات را «اقدامی از پیش طراحیشده و تحریکنشده در قالب تجاوز مسلحانه علیه کشوری مستقل و عضو سازمان ملل» توصیف کرد و خواستار توقف فوری عملیات نظامی و بازگشت به مسیر دیپلماسی شد.
به اینستاگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
این وزارتخانه در بیانیهای که در تلگرام منتشر شد، واشینگتن و تلآویو را متهم کرد که پشت نگرانیها درباره برنامه هستهای ایران «پنهان شدهاند»، در حالی که در واقع به دنبال تغییر حکومت در این کشور هستند.