همزمان با افزایش تنشها میان واشنگتن و تهران و اذعان ترامپ به بررسی حمله به ایران، اکسیوس شامگاه جمعه به نقل از یک مقام ارشد آمریکایی گزارش داد که دولت ترامپ آماده بررسی طرحی است که به شرط آنکه هیچ راهی را برای دستیابی تهران به بمب هستهای باز نگذارد، به ایران اجازه غنیسازی بهصورت «نمادین» بدهد.
به گزارش اکسیوس، بررسی چنین طرحی نشان میدهد که ممکن است روزنهای هرچند بسیار کوچک میان خطوط قرمز تعیینشده از سوی دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا و ایران برای حصول توافقی که همزمان منجر به مهار توانمندیهای هستهای ایران شود و از جنگ جلوگیری کند، وجود داشته باشد.
آگهی
آگهی
با این حال، به گزارش اکسیوس، همزمان گزینههای نظامی به آقای ترامپ ارائه شده است که شامل هدف قرار دادن مستقیم علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی میشوند.
به گفته مقامات آمریکایی، انتظارات از طرح توافق هستهای که ایران قرار است ارائه کند بسیار بالاست. زیرا این طرح باید بتواند بسیاری از بدبینان درون دولت آقای ترامپ و همچنین در منطقه را قانع کند.
این مقام ارشد آمریکایی گفت: «رئیسجمهوری آماده پذیرش توافقی است که همزمان هم جدی باشد و هم او بتواند آن را از نظر سیاسی در داخل کشور به کرسی نشاند. اگر مقامات ایرانی میخواهند از حمله جلوگیری کنند، باید پیشنهادی به ما بدهند که نتوانیم آن را رد کنیم.»
عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی ایران روز جمعه اعلام کرد که پیشنهاد ایران طی دو تا سه روز آینده نهایی خواهد شد. این در حالی است که به گفته مقامات اسرائیلی و آمریکایی، آقای ترامپ میتواند حتی طی دو روز آینده دستور حمله را صادر کند.
گزینههای ترامپ؛ از توافق تا حذف خامنهای
به گزارش اکسیوس، برخی از مشاوران آقای ترامپ به او توصیه کردند که صبر کند. این مشاوران گفتهاند که با گذشت زمان و افزایش نیروهای آمریکایی در منطقه، اهرم فشار آقای ترامپ در قبال ایران هم قدرتمندتر میشود. با این حال حتی برخی از نزدیکترین مشاوران رئیسجمهوری آمریکا هم میگویند که هنوز نمیدانند او چه تصمیمی خواهد گرفت و این تصمیم را چه زمانی میگیرد.
یک مشاور ارشد آقای ترامپ گفت: «رئیسجمهوری هنوز تصمیم به حمله نگرفته است. این را از آنجایی میدانم که هنوز حمله نکردهایم. شاید هیچوقت هم این کار را نکند. شاید هم فردا از خواب بیدار شود و بگوید انجامش دهید.»
به گفته او، پنتاگون گزینههای متعددی را به آقای ترامپ ارائه کرده است.
این مشاور ارشد آقای ترامپ گفت: «برای هر سناریویی طرحی مطرح است. یک سناریو شامل کشتن علی، خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی و مجتبی، پسرش و دیگر روحانیان میشود.»
او افزود: «کسی نمیداند رئیسجمهوری چه تصمیمی میگیرد. فکر نکنم خودش هم بداند.»
یک منبع دیگر تایید کرد که طرح کشتن آقای خامنهای و پسرش چند هفته پیش به آقای ترامپ ارائه شده است.
یک مشاور ارشد دیگر آقای ترامپ گفت: «دونالد ترامپ گزینههایش را باز نگه داشته است. او ممکن است هر لحظه تصمیم به حمله بگیرد.»
آنا کلی، سخنگوی کاخ سفید گفت: «رسانهها میتوانند هر چقدر میخواهند راجعبه افکار رئیسجمهوری گمانهزنی کنند. اما فقط خود رئیسجمهوری میداند ممکن است چه کاری را انجام دهد و چه را انجام ندهد.»
گزینه «غنیسازی نمادین»
به گفته یک مقام ارشد آمریکایی، استیو ویتکاف، فرستاده ویژه کاخ سفید و جرد کوشنر، داماد و مشاور آقای ترامپ در جریان دیدار روز سهشنبه با عباس عراقچی در ژنو گفتهاند که موضع آقای ترامپ «غنیسازی صفر» در خاک ایران است.
او با این حال گفت که اگر پیشنهاد ایران شامل «غنیسازی مختصر و نمادین» باشد و اگر طرف ایرانی شواهد مفصلی مبنی بر اینکه چنین غنیسازی تهدیدی ایجاد نمیکند، ارائه کند، دولت آمریکا آن را بررسی خواهد کرد.
یک منبع آشنا با مذاکرات به آکسیوس گفت میانجیهای عمانی و قطری در روزهای اخیر به ایران و آمریکا گفتهاند هر توافقی باید به هر دو طرف اجازه بدهد ادعای پیروزی کنند و اگر ممکن بود، چیزی باشد که کشورهای خلیج فارس و اسرائیل هم بتوانند با آن کنار بیایند.
عباس عراقچی روز جمعه با اشاره به این موضوع گفت: «توافق باید برد-برد باشد. بخش دشوار همین است. باید منافع و نگرانیهای هر دو طرف را در نظر بگیرد.»
آقای عراقچی همچنین گفت که پیشنویس پیشنهاد ایران پس از تایید نهایی از سوی رهبری سیاسی در تهران، با آمریکا به اشتراک گذاشته میشود.
او گفت که این طرح شامل «تعهدات سیاسی و اقدامات فنی» خواهد بود که تضمین میکند اهدف برنامه هستهای ایران تنها صلحآمیز است.
یک مقام آمریکایی تاکید کرد که هرگونه پیشنهادی باید «بسیار دقیق» باشد و ثابت کند که برنامه هستهای ایران «بیخطر» است.
او گفت: «خواهیم دید که آنها چه پیشنهاد مکتوبی را به ما میدهند و بر مبنای آن میفهمیم چقدر جدی هستند. توپ در زمین آنهاست.»
آقای عراقچی گفت که رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی در مذاکرات دخیل است و «اقدامات فنی» را برای حصول اطمینان از اینکه برنامه هستهای ایران نمیتواند «به مقاصد غیرصلحآمیز منحرف شود»، پیشنهاد داده است.
به گزارش اکسیوس، چنین اقداماتی میتواند شامل بازگشت بازرسان این آژانس به ایران با ماموریت نظارتی قدرتمندتر و همچنین رقیقسازی یا انتقال ذخایر ۴۵۰ کیلوگرمی اورانیوم با غنای بالای ایران به خارج از کشور باشد.