توماس فریدمن، روزنامهنگار و تحلیلگر آمریکایی در یادداشتی که در نیویورک تایمز منتشر شد، با نقد اقدامات بنیامین نتانیاهو تاکید کرد که رفتارهای کنونی او در نهایت منافع آمریکا در خاورمیانه و امنیت یهودیان در سراسر جهان را به خطر میاندازد. او گفته که بیبی، ترامپ و یهودیان آمریکا را ابله فرض کرده است.
بیایید تعارف را کنار بگذاریم: دولت راست افراطی اسرائیل به رهبری نخستوزیر بنیامین نتانیاهو دارد به صورت آمریکا تف میاندازد و بعد به ما میگوید باران میبارد. اما بارانی در کار نیست. بیبی هم دونالد ترامپ و هم یهودیان آمریکا را فریب میدهد. و اگر ایالات متحده اجازه دهد او بدون هزینه از این وضعیت عبور کند، در واقع این ماییم که سادهلوح هستیم.
در حالی که تمرکز ترامپ را بر تهدید موشکی و هستهای ایران حفظ کرده، تهدیدی که هرچند کاهش یافته، اما همچنان بسیار واقعی است و باید از طریق دیپلماسی یا اقدام نظامی با آن برخورد شود، بیبی بهطور بنیادین منافع گستردهتر آمریکا در خاورمیانه را تهدید میکند، چه برسد به امنیت یهودیان در سراسر جهان. اما چطور؟ فکر میکنم اهود اولمرت، نخستوزیر پیشین اسرائیل جان مطلب را بازگو کرده باشد.
پاکسازی قومی و خشونت در کرانه باختری
او در مقالهای در هاآرتص نوشته است: «تلاشی خشونتآمیز و مجرمانه برای پاکسازی قومی در سرزمینهای کرانه باختری در جریان است. گروههایی از شهرکنشینان مسلح، فلسطینیان ساکن آنجا را آزار میدهند، زخمی میکنند و حتی میکشند. این یورشها شامل آتش زدن باغهای زیتون، خانهها و خودروها، ورود به منازل و حمله فیزیکی به افراد است. آشوبگران با نفرت و خشونت به فلسطینیان هجوم میآورند تا آنها را وادار به ترک خانههایشان کنند. همه این اقدامات با این امید انجام میشود که زمین برای اسکان یهودیان آماده شود، در مسیر تحقق رویای الحاق همه سرزمینها.»
تلاشهای اسرائیل برای الحاق و پیامدهای جهانی
تلاشهای شتابگرفته اسرائیل برای الحاق کرانه باختری و ماندن دائمی در غزه و محروم کردن فلسطینیان از حقوق سیاسی از نظر اخلاقی بیپروا و از نظر جمعیتی غیرعقلانی است؛ درست مانند این که ایالات متحده بخواهد مکزیک را به خاک خود ضمیمه کند.
اگر فقط اسرائیلیها آسیب میدیدند، شاید میشد گفت اگر رهبران اسرائیل میخواهند خودکشی ملی کنند، نمیتوان جلویشان را گرفت. اما پیامدها محدود به اسرائیل نخواهد ماند. این پروژه برآمده از انگیزههای مسیحایی، اسرائیل را به طور دائمی شبیه آفریقای جنوبی دوران آپارتاید خواهد کرد و پیامدهای زیانبار جدی برای منافع آمریکا و امنیت یهودیان در سراسر جهان دارد.
تضعیف نهادهای یهودی و دیاسپورا
اگر دولت نتانیاهو در این مسیر باقی بماند، نهادهای یهودی در سراسر جهان از هم خواهند گسست، زیرا اعضای دیاسپورای یهودی مجبور میشوند تصمیم بگیرند که در کنار اسرائیل شبیه آپارتاید بایستند یا در برابر آن. روندی که با ویرانی غزه آغاز شد، تسریع خواهد شد؛ شمار فزایندهای از دموکراتها و جمهوریخواهان جوان در آمریکا علیه اسرائیل و در حاشیهها علیه یهودیان بهطور کلی موضع خواهند گرفت.
بیبی و اجرای کودتای قضایی
تمرکز انحصاری بر تهدید خارجی ایران، تهدید داخلیای که دولت نتانیاهو برای اسرائیل ایجاد کرده و جایگاه آن بهعنوان یک دموکراسی مبتنی بر حاکمیت قانون را به خطر میاندازد، نادیده گرفته میشود. بیبی سه سال است، حتی در طول جنگ غزه، تلاش کرده با اجرای کودتای قضایی، تفکیک قوا و استقلال دادستانی را تضعیف کند.
آیا ایران افراد نزدیک به بیبی را که تجربه کافی ندارند برای اداره مهمترین نهادهای امنیتی اسرائیل از جمله شینبت (سازمان امنیت داخلی اسرائیل) و موساد منصوب کرده است؟ نه، این بیبی بود که چنین انتصابهایی را انجام داد.
ضربه محکم به حاکمیت قانون در اسرائیل
چه چیزی ترامپ را واداشت تا به طور علنی از اسحاق هرتزوگ، رئیسجمهوری اسرائیل بخواهد حتی پیش از صدور حکم، نتانیاهو را در پرونده فسادش عفو کند؟ این ضربهای سنگین به حاکمیت قانون در اسرائیل خواهد بود. قطعا این هم کار ایران نبود.
و اینجاست که موضوع واقعا دیوانهوار میشود. اسرائیل امروز بیش از هر زمان دیگری از نظر نظامی موجب هراس و از نظر فناوری مورد تحسین همسایگان عرب خود است، آنهم به دلیل ضرباتی که به ایران، حزبالله و حماس وارد کرد. اگر نتانیاهو با تشکیلات خودگردان فلسطین برای راهحل دو کشوری و بر هر مبنای معقولی وارد مذاکره میشد، راه را برای صلح میان اسرائیل و عربستان سعودی، لبنان، سوریه و عراق هموار میکرد.
تمام منطقه و فراتر از آن، کل جهان اسلام، به روی اسرائیل گشوده و ایران کاملا منزوی میشد. فناوری اسرائیلی و انرژی عربی همافزایی شگفتانگیزی برای عصر هوش مصنوعی ایجاد میکرد.
آمریکا فرصت دسترسی به صلح در خاورمیانه زیر چتر آمریکا را از دست داد
این یک موهبت بزرگ برای منافع آمریکا بود. در حالی که برخی پیچیدگیها احتمالا باقی میماند، خاورمیانه اساسا زیر چتر آمریکا به صلح میرسید و کاهش تنش میان اسرائیل و جهان عرب به دولت ترامپ اجازه میداد کاری را انجام دهد که چندین دولت پیشین آمریکا آرزویش را داشتند: کاهش حضور نظامی در منطقه و تمرکز بر مهار چین در آسیا. متأسفانه بیبی اولویتهای دیگری دارد.
جاهطلبیهای الحاقگرایانه کابینه نتانیاهو بهطور مستقیم با طرح ۲۰ بندی ترامپ که روزی راهحل دو کشوری را متصور است، در تضاد است. «هیات صلح» که ترامپ برای نظارت بر آن طرح ایجاد کرد، قرار است پنجشنبه نخستین نشست خود را در واشنگتن برگزار کند، اما نتانیاهو در آن شرکت نمیکند.
بزالل اسموتریچ، وزیر دارایی بیبی، روز سهشنبه گفت پس از انتخابات پاییز، در دوره بعدی خود «مهاجرت فلسطینیان» از کرانه باختری و نوار غزه را تشویق خواهد کرد.
در همین حال، روز سهشنبه همه متحدان کلیدی عرب آمریکا و ترکیه که برای توافق آتشبس غزه ترامپ حیاتیاند بیانیهای مشترک صادر کردند و بهشدت تصمیم اسرائیل برای اعلام زمینهایی در کرانه باختری اشغالی بهعنوان اراضی دولتی اسرائیل را محکوم کردند.
الحاق و پاکسازی قومی، تهدیدی برای ثبات منطقه
وقتی اسرائیل در عمل در حال الحاق است و همانطور که گروههای حقوق بشری میگویند، پاکسازی قومی در غزه و کرانه باختری در جریان است، خود را به یکی از عوامل اصلی تداوم درگیری دائمی در منطقه بدل میکند. هیچیک از این اقدامات در راستای منافع آمریکا نیست، اما ایران از آن بسیار خرسند است.
حاکمان اسلاموفاشیست تهران تهدیدی بسیار واقعی برای اسرائیل هستند. آنها رژیمی هولناک را رهبری میکنند که سقوطش نعمتی برای مردم و منطقه خواهد بود. اما لطفا این گزاره بیمعنی را که ایران تنها تهدید امروز اسرائیل است، به من نگویید.
نتانیاهو افراطیان را برای حفظ قدرت خود گردهم آورده است
ایران بزرگترین تهدید برای اسرائیل بهعنوان یک دموکراسی مبتنی بر حاکمیت قانون نیست. بزرگترین تهدید برای روابط آمریکا و اسرائیل هم نیست. بزرگترین تهدید برای وحدت و امنیت یهودیان در سراسر جهان نیز نیست. همچنین دلیل اصلی مهاجرت بسیاری از فناوران، مهندسان و پزشکان بااستعداد اسرائیلی محسوب نمیشود.
و بزرگترین عامل تبدیل شدن اسرائیل به کشوری شبیه نظام آپارتاید هم نیست؛ نه تنها به این دلیل که دیگر تلاشی برای ایجاد یک کشور مستقل فلسطینی نمیکند بلکه به این دلیل که در جهت ناممکن ساختن آن نیز اقدام میکند.
این وضعیت به دولتی تعلق دارد که از متعصبان مسیحایی، ملیگرایان عربستیز و یهودیان ارتدوکس افراطی ضدمدرن تشکیل شده و بنیامین نتانیاهو آن را برای حفظ قدرت خود گردهم آورده است.
یورونیوز: این یادداشت در بخش دیدگاه سایت نیویورک تایمز منتشر شده و صرفا رویکرد نویسنده را بازتاب میدهد.