خبرگزاری رویترز به نقل از یک دیپلمات ایرانی نوشت که ایران در پی دستیابی به توافقی هستهای با ایالات متحده است که منافع اقتصادی برای هر دو طرف به همراه داشته باشد؛ این اظهارات چند روز پیش از دور دوم مذاکرات میان تهران و واشنگتن مطرح شده است.
ایران و آمریکا اوایل این ماه مذاکرات را از سر گرفتند تا اختلاف چند دههای خود بر سر برنامه هستهای تهران را حلوفصل کرده و از بروز یک رویارویی نظامی جدید جلوگیری کنند. مقامهای آمریکایی به رویترز گفتهاند ایالات متحده دومین ناو هواپیمابر خود را به منطقه اعزام کرده و در حال آمادهسازی برای احتمال یک کارزار نظامی طولانیمدت در صورت شکست مذاکرات است.
وزیر خارجه آمریکا، مارکو روبیو، در یک کنفرانس خبری در براتیسلاوا گفت رئیسجمهور دونالد ترامپ روشن کرده که ترجیح او دیپلماسی و دستیابی به یک توافق از طریق مذاکره است، هرچند تصریح کرد که ممکن است چنین نشود.
روبیو گفت: «هیچکس تاکنون نتوانسته توافق موفقی با ایران انجام دهد، اما ما تلاش خواهیم کرد.»
یورونیوز فارسی را در ایکس دنبال کنید
ایران تهدید کرده است که در صورت حمله نیروهای آمریکایی، پایگاههای آمریکا در خاورمیانه را هدف قرار خواهد داد، اما روز یکشنبه موضعی آشتیجویانهتر اتخاذ کرد.
آن گونه که خبرگزاری فارس نوشته، حمید قنبری، معاون دیپلماسی اقتصادی وزارت امور خارجه ایران گفته است: «برای پایداری یک توافق، ضروری است که آمریکا نیز در حوزههایی با بازده اقتصادی بالا و سریع منتفع شود.»
آقای قنبری افزود: «منافع مشترک در میادین نفت و گاز، میادین مشترک، سرمایهگذاریهای معدنی و حتی خرید هواپیما در مذاکرات گنجانده شده است.»
او گفت کرد که برجام نتوانسته بود منافع اقتصادی آمریکا را تأمین کند.
در سال ۲۰۱۸، دونالد ترامپ آمریکا را از توافقی که در ازای محدودیتهای هستهای ایران، تحریمها را کاهش داده بود خارج کرد و بار دیگر تحریمهای شدید اقتصادی علیه تهران اعمال شد.
روز جمعه، یک منبع به رویترز گفت هیأتی آمریکایی شامل استیو ویتکاف، فرستاده ویژه آمریکا و جارد کوشنر، داماد دونالد ترامپ قرار است روز سهشنبه در ژنو با مقامهای ایرانی دیدار کند؛ نشستی که یک مقام ارشد ایرانی روز یکشنبه آن را برای رویترز تأیید کرد.
آقای روبیو بدون ارائه جزئیات بیشتر گفت: «استیو ویتکاف و جارد کوشنر در حال سفر هستند، فکر میکنم همین حالا در سفر باشند، تا دیدارهای مهمی داشته باشند و خواهیم دید نتیجه چه خواهد شد.»
در حالی که مذاکرات منتهی به برجام، توافق هستهای ۲۰۱۵، چندجانبه بود، گفتوگوهای کنونی به ایران و ایالات متحده محدود شده و عمان نقش میانجی را ایفا میکند.
در این میان، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، روز دوشنبه با رئیس آژانس بینالمللی انرژی اتمی، نهاد نظارت هستهای سازمان ملل دیدار کرد.
آمادگی برای مصالحه
مجید تختروانچی، معاون وزیر امور خارجه، آمادگی ایران برای مصالحه بر سر برنامه هستهای در ازای لغو تحریمها را نشان داد و روز یکشنبه به بیبیسی گفت توپ «در زمین آمریکا است تا نشان دهد خواهان توافق است».
این مقام ارشد جمهوری اسلامی به اظهارات روز دوشنبه رئیس سازمان انرژی اتمی ایران اشاره کرد که گفته بود کشور میتواند در ازای لغو تحریمها، با رقیقسازی اورانیوم با بالاترین سطح غنیسازی خود موافقت کند که نمونهای از انعطافپذیری ایران است.
با این حال، او تأکید کرد که تهران غنیسازی صفر را نخواهد پذیرفت؛ موضوعی که در مذاکرات گذشته نیز یکی از نقاط اصلی اختلاف بود، زیرا واشنگتن غنیسازی در داخل ایران را مسیری بالقوه به سوی تولید سلاح هستهای میداند. ایران دستیابی به چنین سلاحی را رد میکند.
در جریان جنگ ۱۲ روزه در ماه ژوئن، ایالات متحده به عملیات نظامی اسرائیل به تأسیسات هستهای ایران پیوست.
آمریکا همچنین فشار اقتصادی بر ایران را افزایش داده است. به گزارش آکسیوس در روز شنبه، دونالد ترامپ و بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، در دیداری در کاخ سفید در اوایل این هفته توافق کردند که آمریکا برای کاهش صادرات نفت ایران به چین تلاش کند.
چین بیش از ۸۰ درصد صادرات نفت ایران را به خود اختصاص داده است؛ بنابراین هرگونه کاهش در این تجارت، درآمد نفتی ایران را به طور قابل توجهی کاهش خواهد داد.