سازندگان اپلیکیشنهایی که به خریداران کمک میکنند کالاهای آمریکایی را شناسایی و تحریم کنند میگویند پس از بالا گرفتن تنشها بر سر تمایل دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا به در اختیار گرفتن گرینلند، میزان استفاده از این برنامهها در دانمارک و کشورهای دیگر بهطور چشمگیری افزایش یافته است.
ایان روزنفلت، سازنده اپلیکیشن مید اومتر «Made O’Meter» میگوید در اوج بحران دیپلماتیک میان اروپا و آمریکا در اواخر ژانویه، این اپلیکیشن رایگان ظرف فقط سه روز حدود ۳۰ هزار بار دانلود شد؛ در حالی که از زمان راهاندازی آن در ماه مارس، مجموع دانلودها کمی بیش از ۱۰۰ هزار بوده است.
دانمارکیهایی که خواهان تحریم کالاهای آمریکایی بودند
روزنفلت، که در کپنهاگ زندگی میکند و در حوزه بازاریابی دیجیتال فعال است، میگوید ایده ساخت این اپلیکیشن را پس از پیوستن به یک گروه فیسبوکی از دانمارکیهایی که خواهان تحریم کالاهای آمریکایی بودند، پیدا کرد.
او میگوید: «خیلیها کلافه بودند و میپرسیدند در عمل چطور باید این کار را انجام دهیم؟ اسکن بارکد معمولا نشان نمیدهد یک محصول واقعا آمریکایی است یا نه. وقتی این را ندانید، نمیتوانید آگاهانه تصمیم بگیرید.»
«هیچ برند متعلق به آمریکا نباشد»
نسخه جدید «Made O’Meter» با استفاده از هوش مصنوعی میتواند همزمان چند محصول را شناسایی و تحلیل کند و سپس جایگزینهای مشابه ساخت اروپا را پیشنهاد دهد. کاربران میتوانند تنظیماتی مثل «هیچ برند متعلق به آمریکا نباشد» یا «فقط برندهای مستقر در اتحادیه اروپا» را انتخاب کنند. سازندگان مدعی دقت بالای ۹۵ درصد هستند.
احساس از دست دادن یک متحد
پس از موج اولیه استقبال، استفاده از این اپلیکیشن کاهش یافته بود؛ تا زمانی که ترامپ در ماه گذشته دوباره بر ضرورت تصاحب گرینلند تاکید کرد، جزیرهای راهبردی و غنی از منابع معدنی که قلمروی خودمختار دانمارک محسوب میشود.
در ۲۳ ژانویه، میزان استفاده به اوج رسید و نزدیک به ۴۰ هزار اسکن در یک روز ثبت شد؛ در حالی که تابستان گذشته این عدد روزانه حدود ۵۰۰ بود. هرچند بعدها کاهش یافت، اما هنوز حدود ۵ هزار اسکن در روز انجام میشود. این اپ اکنون بیش از ۲۰ هزار کاربر در دانمارک دارد و در کشورهایی مثل آلمان، اسپانیا، ایتالیا و حتی ونزوئلا هم استفاده میشود. روسنفلت میگوید: «این موضوع خیلی شخصیتر شده. حس از دست دادن یک متحد و یک دوست.»
میانجیگری دبیرکل ناتو
ترامپ در ژانویه تهدید کرد علیه دانمارک و هفت کشور اروپایی دیگر که با خواسته او مخالفت کردهاند تعرفه وضع میکند، اما بعد از آنکه گفت با میانجیگری دبیرکل ناتو چارچوبی برای توافق دربارهی دسترسی به منابع گرینلند به دست آمده، از این تهدید عقبنشینی کرد. جزئیات این توافق هنوز روشن نیست.
اپلیکیشن دانمارکی دیگری به نام «NonUSA» نیز اوایل فوریه از مرز ۱۰۰ هزار دانلود گذشت. یکی از سازندگان آن، یوناس پیپر ۲۱ ساله، میگوید فقط در ۲۱ ژانویه بیش از ۲۵ هزار دانلود ثبت شد و در مقطعی ۵۲۶ اسکن در یک دقیقه انجام شده است.
خود این اپلیکیشنها از طریق فروشگاههای اپل و گوگل دانلود میشوند
او میگوید: «برخی کاربران میگفتند حس میکنند کمی از فشار روانی کم شده و انگار دوباره کنترل اوضاع را به دست آوردهاند.»
با این حال، کارشناسان نسبت به تاثیر واقعی چنین تحریمهایی تردید دارند. کریستینا گراورت، استاد اقتصاد دانشگاه کپنهاگ، میگوید سهم کالاهای آمریکایی در فروشگاههای مواد غذایی دانمارک بسیار کم است چیزی حدود ۱ تا ۳ درصد، مانند برخی آجیلها، شرابها و شیرینیها. اما استفاده از فناوریهای آمریکایی، از آیفون اپل گرفته تا نرمافزارهای مایکروسافت، بسیار گسترده است.او میگوید: «اگر واقعا بخواهید تاثیر بگذارید، باید از اینجا شروع کنید.» حتی خود این اپلیکیشنها هم از طریق فروشگاههای اپل و گوگل دانلود میشوند.
چنین کمپینهایی اغلب کوتاهمدت هستند
گراورت بر این باور است چنین کمپینهایی اغلب کوتاهمدت هستند و تغییر واقعی نیازمند اقدام سازمانیافته است، نه صرفا تصمیمهای فردی مصرفکنندگان.
نظر خریداران متفاوت است برخی خریداران دانمارکی میگویند این تحریمها بیشتر جنبه احساسی دارد. مورتن نیلسن، افسر بازنشسته نیروی دریایی، میگوید: «ما تحریم میکنیم، اما همهی کالاهای آمریکایی را نمیشناسیم. بیشتر برندهای معروف را کنار میگذاریم. حس شخصی است؛ میدانیم کار بزرگی نمیکنیم.»
در مقابل، شارلوت فوگلسانگ، بازنشسته ۶۳ ساله، میگوید: «من آمریکا را دوست دارم و سفر به آنجا را هم. فکر نمیکنم اعتراض از این راه درست باشد.»