در حالی که تهران و واشینگتن سیگنالهایی مبنی بر آمادگی برای احیای دیپلماسی ارسال کردهاند، یک مقام وزارت امور خارجه ایران روز دوشنبه اعلام کرد که تهران در حال بررسی شرایط ازسرگیری مذاکرات است.
تنشها میان ایران و ایالات متحده در حالی به اوج خود رسیده است که نیروی دریایی آمریکا حضور نظامی خود را در نزدیکی آبهای ایران تقویت کرده است.
آگهی
آگهی
این آرایش نظامی بهدنبال سرکوب شدید اعتراضات داخلی ماه گذشته در ایران صورت میگیرد؛ ناآرامیهایی که از آن به عنوان مرگبارترین تحولات داخلی پس از انقلاب ۱۳۵۷ یاد میشود.
پالسهای مثبت دیپلماتیک در میانه تهدیدها
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، که در جریان سرکوبهای اخیر از مداخله نظامی مستقیم خودداری کرده بود، اکنون با اعزام ناوگان جنگی به سواحل منطقه، خواستار امتیازات هستهای از سوی تهران شده است.
آقای ترامپ هفته گذشته اعلام کرد که ایران «بهطور جدی در حال گفتگو است» و همزمان علی لاریجانی، مقام ارشد امنیتی ایران، در شبکه اجتماعی ایکس از در جریان بودن مقدمات مذاکرات خبر داد.
منابع دیپلماتیک به رویترز اعلام کردهاند که ترامپ سه پیششرط اصلی را برای ازسرگیری مذاکرات مطرح کرده است. این سه شرط عبارتند از: توقف کامل غنیسازی اورانیوم در خاک ایران، محدودیت بر برنامه موشکهای بالستیک و پایان دادن به حمایت از گروههای نیابتی در منطقه.
انعطاف در غنیسازی، بنبست در موشکها
در حالی که ایران پیشتر این شروط را نقض حاکمیت ملی خود میدانست، دو مقام ایرانی به رویترز گفتهاند که هسته اصلی قدرت در تهران اکنون «برنامه موشکی» را مانعی بزرگتر از «غنیسازی اورانیوم» برای پیشرفت مذاکرات میبیند.
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه، با تأکید بر اینکه «زمان برای ایران حیاتی است»، اظهار داشت که تهران در حال بررسی ابعاد مختلف گفتگوها برای رفع تحریمهای ناعادلانه است.
همچنین گزارشها حاکی از آن است که استیو ویتکاف، فرستاده ویژه آمریکا، و عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، ممکن است طی روزهای آینده در ترکیه با یکدیگر دیدار کنند.
پیشنهادهای ایران روی میز؛ «توپ در زمین ترامپ است»
یک مقام ارشد ایرانی که نخواست نامش فاش شود، به خبرگزاری رویترز گفت ایران آماده نشان دادن انعطاف در بخش هستهای است. پیشنهادات ایران شامل تحویل ۴۰۰ کیلوگرم اورانیوم با غنای بالا و پذیرش توقف غنیسازی تحت یک «کنسرسیوم بینالمللی» به عنوان راهکار نهایی میشود.
با این حال، تهران شرط آغاز رسمی مذاکرات را عقبنشینی تجهیزات نظامی آمریکا از نزدیکی مرزهای خود اعلام کرده است. این مقام افزود: «اکنون توپ در زمین ترامپ است.»
به کانال تلگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
نفوذ منطقهای در سراشیبی
موضع فعلی تهران در حالی اتخاذ میشود که نفوذ منطقهای ایران بهشدت تضعیف شده است.
حملات اسرائیل به گروههای نیابتی، از حماس در غزه و حزبالله در لبنان تا حوثیهای یمن و شبهنظامیان عراق، و همچنین سقوط بشار اسد در سوریه، بازوهای استراتژیک ایران را تحت فشار بیسابقهای قرار داده است.
علاوه بر این، حملات سال گذشته آمریکا به تاسیسات هستهای ایران (در اواخر کارزار بمباران ۱۲ روزه اسرائیل) آسیبهای جدی به توانمندیهای اتمی تهران وارد کرده است.
آژانس بینالمللی انرژی اتمی بارها خواستار شفافسازی درباره سرنوشت ذخایر اورانیوم غنیشده ایران پس از آن حملات شده است.
در حالی که کشورهای غربی همچنان نگران پتانسیل نظامی برنامه هستهای ایران هستند، تهران اصرار دارد که فعالیتهایش صرفاً صلحآمیز است.
اکنون باید دید آیا «دیپلماسی اجبار» ترامپ و «انعطاف مشروط» تهران منجر به توافقی جدید خواهد شد یا شکافهای عمیق بر سر برنامه موشکی، بار دیگر شیپور جنگ را در منطقه به صدا در خواهد آورد.