نویسنده گزارش با ارائه جزئیات جدید، مجتبی خامنهای را قدرتمندترین چهره در سایه معرفی میکند که مسئولیت مستقیم هدایت شبکههای بانکی و شرکتهای پوششی ایران در اروپا، به ویژه در قلب مالی آلمان، را بر عهده دارد.
در گزارشی که روزنامه آلمانی «فرانکفورتر آلگماینه تسایتونگ» (FAZ) منتشر کرده، فراتر از دادههای کلی گزارش بلومبرگ، لایههای جدیدی از امپراتوری مالی مجتبی خامنهای فاش شده است. در حالی که بلومبرگ به کلیات ثروت نهادهای زیرمجموعه رهبری پرداخته بود، گزارش FAZ به طور اختصاصی بر نقش فرزند دوم رهبر جمهوری اسلامی به عنوان «کلیددار اصلی» و مدیر اجرایی این داراییها در خارج از مرزها تمرکز کرده است. نویسنده این گزارش با ارائه جزئیات جدید، مجتبی خامنهای را قدرتمندترین چهره در سایه معرفی میکند که مسئولیت مستقیم هدایت شبکههای بانکی و شرکتهای پوششی ایران در اروپا، به ویژه در قلب مالی آلمان، را بر عهده دارد.
فرانکفورت؛ مرکز عملیات مالی سایه ایران در اروپا
در بخشی از این گزارش، فرانکفورت به عنوان «موتور اروپایی» سیستم مالی سایه ایران معرفی شده است. نویسنده استدلال میکند که جایگاه این شهر به عنوان یک قطب مالی جهانی، در ترکیب با مقررات پیچیده بانکی آلمان، پوشش مناسبی برای نهادهای ایرانی فراهم کرده است. این تحقیق نشان میدهد که «ستاد اجرایی فرمان امام» موفق شده است از طریق نهادهای تجاری که در ظاهر مستقل به نظر میرسند، در نزدیکی بانک مرکزی اروپا (ECB) حضور پیدا کند.
مجتبی خامنهای؛ «حاکم در سایه» و مدیریت ذخایر استراتژیک
مجتبی خامنهای که در این گزارش «حاکم در سایه» منافع مالی ایران در خارج از کشور توصیف شده، بر حسابهای آفشور (برونمرزی) و شبکهای از امانتداران که داراییهایی به ارزش میلیاردها دلار را مدیریت میکنند، نظارت دارد. گزارش حاکی از آن است که این داراییها تنها برای انباشت ثروت نیست، بلکه «ذخایر استراتژیک» برای بقای نظام در زمان بحران محسوب میشود.
شبکه پیچیده شرکتهای صوری و دور زدن تحریمها
این گزارش شامل جزئیات شبکه بانکی در فرانکفورت، نقش نهادهای مالی محلی در آلمان و چگونگی دور زدن تحریمها از طریق شرکتهای پوششی در قلب اروپا است. این شبکه از طریق لایههای پیچیدهای از شرکتهای صوری و حسابهای بانکی تحت مدیریت افراد معتمد، مبالغ عظیمی را جابهجا کرده است. گزارش FAZ فاش میکند که برخی از این تراکنشها به طور مستقیم از طریق موسسات مالی کوچکتری در ایالت «هسن» آلمان انجام شده که کمتر تحت نظارت دقیق نهادهای فدرال بودهاند. این موسسات به عنوان «پلهای واسط» برای انتقال ارز به شبکه صرافیهای دوبی و سپس تهران عمل میکردند.
نفوذ بانک سپه به سیستم پرداخت بینبانکی اروپا
در فرانکفورت، ردپای شرکتی دیده میشود که در ظاهر به تجارت کالاهای صنعتی مشغول است، اما اسناد داخلی نشان میدهد که وظیفه اصلی آن تامین قطعات حساس با کاربرد دوگانه و شستشوی عواید حاصل از فروش محصولات پتروشیمی ایران بوده است. این گزارش به طور مشخص به «بانک سپه» و شعبه آن در فرانکفورت اشاره میکند و توضیح میدهد که چگونه این بانک با وجود تحریمها، از طریق شبکهای از بانکهای کوچک محلی در ایالت هسن به سیستم «تارگت۲» (سیستم پرداخت بینبانکی اروپا) دسترسی پیدا کرده است.
تأمین مالی نفوذ سیاسی و استفاده از مدیران صوری آلمانی
نویسنده گزارش همچنین به این نکته اشاره میکند که پولهای شسته شده در فرانکفورت، بخشی از هزینههای فعالیتهای تبلیغاتی و مراکز تحت نظر رهبری در آلمان، از جمله «مرکز اسلامی هامبورگ» را تامین میکردند؛ مرکزی که به تازگی توسط دولت آلمان تعطیل شد. همچنین به تکنیک خاص استفاده از «مدیران صوری آلمانی» اشاره شده است؛ به طوری که برخی از این شرکتهای صنعتی از اتباع آلمانی یا ایرانی-آلمانی که سابقه سیاسی ندارند به عنوان مدیرعامل استفاده میکنند تا حساسیت اداره نظارت بر فعالیتهای مالی آلمان (BaFin) برانگیخته نشود.
نقد عملکرد نهادهای نظارتی آلمان
در بخش چالشهای نظارتی، گزارش از عملکرد ضعیف اداره نظارت بر فعالیتهای مالی آلمان (BaFin) انتقاد میکند. نویسنده بر این باور است که این نهاد به دلیل پیچیدگیهای حقوقی، «چشمان خود را بر تراکنشهای مشکوک زیر ۵۰ هزار یورو» که به صورت خرد انجام میشوند، بسته است. بر اساس تحلیلهای واحد اطلاعات مالی آلمان، این سیستم مالی تنها برای دور زدن تحریمها نیست، بلکه به عنوان یک «قلک استراتژیک» برای هزینههای جانبی نظام در خارج از مرزها عمل میکند. با وجود هشدارهای نهادهای امنیتی، پیچیدگی ساختار مالکیت این شرکتها باعث شده تا متوقف کردن آنها برای مقامهای قضایی آلمان به یک چالش بزرگ تبدیل شود.
نرگس اسکندری، شهردار فرانکفورت: سالهاست درباره معامله با این «رژیم جنایتکار» هشدار دادم
بسیاری از این حسابها تحت پوشش نامهای تجاری ثبت شدهاند که هیچ ارتباط مستقیمی با نهادهای حکومتی ایران ندارند، اما ذینفع نهایی آنها به طور مستقیم به ستاد اجرایی فرمان امام و دیگر نهادهای تحت نظر رهبری متصل است. این گزارش تاکید میکند که ردپای پول نه تنها به بنادر دوبی، بلکه به خیابانهای اطراف بانک مرکزی اروپا در فرانکفورت ختم میشود. در همین رابطه، نرگس اسکندری-گرونبرگ، شهردار فرانکفورت با ابراز خشم از این وضعیت تاکید کرده که سالهاست نسبت به معامله با این «رژیم جنایتکار» هشدار داده است.
فیلیپ پلیکرت؛ تحلیلگر شبکههای مالی پیچیده
فیلیپ پلیکرت، نویسنده این گزارش، از روزنامهنگاران باسابقه آلمانی در حوزه اقتصاد و سیاست بینالملل است که سالها در روزنامه FAZ فعالیت میکند. پلیکرت که دارای مدرک دکترا در رشته اقتصاد و تاریخ است، در این گزارش تلاش کرده تا فراتر از تحلیلهای سیاسی، بر ارقام، تراکنشها و اسناد بانکی تمرکز کند تا نشان دهد چگونه مرکز مالی فرانکفورت ناخواسته به بستری برای دور زدن تحریمهای نفتی و بانکی ایران تبدیل شده است.