دلسی رودریگز، سرپرست ریاست جمهوری ونزوئلا، طرحی برای عفو زندانیان ارائه داده که بر اساس آن، همه زندانیان سیاسی که در طول کل دوره حاکمیت چاویستها از سال ۱۹۹۹ میلادی بازداشت شدهاند، مشمول این قانون خواهند شد. خانوادههای زندانیان با امیدی محتاطانه در انتظار نتیجه هستند.
سرپرست ریاست جمهوری ونزوئلا روز جمعه و همزمان با آغاز رسمی سال قضایی در این کشور، با حضور در دیوان عالی، طرح این عفو را مطرح کرد. خانم رودریگز در ادامه به کمیسیون موسوم به «انقلاب قضایی» ماموریت داد تا هرچه سریعتر متن حقوقی این طرح را تدوین کرده و برای بررسی و رایگیری به مجلس ملی ارائه دهد.
این قانون شامل افرادی که به قتل، قاچاق مواد مخدر یا نقض حقوق بشر محکوم شدهاند، نخواهد شد. خانم رودریگز در عین حال تاکید کرد افرادی که آزاد میشوند نباید با روحیه «انتقامجویی، کینهتوزی و نفرت» به جامعه بازگردند.
سابقه طولانی وعدههای عملینشده
بر اساس اعلام سازمان غیردولتی «فورو پنال»، در حال حاضر ۷۱۱ زندانی سیاسی در ونزوئلا وجود دارد. دولت همواره این آمار را رد کرده و بازداشتشدگان را «تروریست» توصیف کرده است.
این سازمان از هشتم ژانویه تاکنون (از ۱۸ دی تا ۱۱ بهمن ۱۴۰۴) آزادی ۳۰۲ نفر را ثبت کرده، هرچند آمارهای رسمی متفاوت است؛ بهطوریکه وزیر کشور ونزوئلا از آزادی ۸۰۸ نفر از ماه دسامبر سخن گفته و دادستان کل نیز از اعمال ۶۴۳ اقدام احتیاطی خبر داده است.
یورونیوز فارسی را در ایکس دنبال کنید
ماریا کورینا ماچادو، برنده جایزه نوبل صلح ۲۰۲۵، در پیامی در شبکههای اجتماعی این تصمیم را نتیجه فشار ایالات متحده دانست. او در جشنواره ادبی «هی» در شهر کارتاخنا در کلمبیا گفت: «این اقدامی نبود که رژیم بهصورت داوطلبانه به آن تن دهد.»
وی یادآور شد که برخی زندانیان بالغ بر ۲۳ سال در زندان بودهاند. او خانم رودریگز را در مقام ریاست جمهوری فردی توصیف کرد که توانایی ایجاد اعتماد و ثبات لازم برای تحقق یک گذار سیاسی واقعی را ندارد.
برخی نمایندگان ونزوئلا، از جمله انریکه کاپریلس و استالین گونزالس، طرح عفو عمومی را اقدامی لازم و ضروری توصیف کردند.
همزمان، خانوادههای زندانیان سیاسی با وجود شکلگیری روزنهای از امید، به دلیل سابقه طولانی وعدههای عملینشده، همچنان با احتیاط و تردید به این تحولات مینگرند.
سابقه عفو زندانیان سیاسی در دوران چاوز
آخرین بار ونزوئلا در سال ۲۰۰۷ میلادی شاهد اجرای عفو عمومی بود؛ زمانی که هوگو چاوز عاملان کودتای ۲۰۰۲ را مشمول عفو قرار داد.
تلاش بعدی پارلمان در سال ۲۰۱۶ برای تصویب چنین قانونی با مخالفت دیوان عالی روبهرو شد و غیرقانونی اعلام شد.
چند سال بعد، در آستانه انتخابات قانونگذاری ۲۰۲۰ که اغلب گروههای مخالف آن را تحریم کردند، نیکلاس مادورو با صدور فرمان ریاستجمهوری، ۱۱۰ زندانی را مورد عفو قرار داد.
تبدیل شکنجهگاه به مرکز ورزشی
این ابتکار در شرایطی مطرح میشود که نشانههایی از بهبود روابط میان خانم رودریگز و دولت ترامپ دیده میشود.
سرپرست ریاست جمهوری ونزوئلا تایید کرده است که گفتوگوهای تلفنی با دونالد ترامپ و مارکو روبیو درباره مسائل دوجانبه، از جمله بازگشایی حریم هوایی و گشایش بخش نفت به روی سرمایهگذاری خارجی، انجام شده است.
در همین چارچوب، خانم رودریگز طرحی را نیز برای تغییر کاربری ساختمان هلیکویید (Helicoide )، مقر سازمان اطلاعات ونزوئلا (سبین) که بهعنوان محل شکنجه زندانیان سیاسی شناخته میشود، و تبدیل آن به یک مرکز اجتماعی و ورزشی ارائه کرده است.