علی خامنهای، رهبر ایران، در سخنان امروز جمعه نهم ژانویه خود گفت: «دیشب در تهران و در برخی شهرهای دیگر یک مشت تخریبگر به خیابانها آمدند و ساختمانهای متعلق به کشور خودشان را خراب کردند تا دل رئیسجمهور آمریکا خوش شود.» در این سخنرانی خامنهای به مقامها برای سرکوب معترضان سیگنال داده است.
این سخنان علی خامنهای تنها یک روز پس از تظاهرات گسترده در شهرهای مختلف ایران و پس از فراخوان رضا پهلوی برای برگزاری تظاهرات سراسری بیان شد. اعتراضها در ایران با وجود قطع اینترنت و تلفن در سراسر کشور همچنان ادامه دارد.
اتهام خامنهای به ترامپ درباره کشتار ایرانیان
آقای خامنهای خطاب به ترامپ گفت: «او اگر میتواند کشور خودش را اداره کند. در کشور خودش حوادث گوناگونی وجود دارد. او دستش به خون بیش از هزار ایرانی آلوده است. در جنگ دوازدهروزه هزار و اندی از هممیهنان ما، حالا غیر از سرداران و دانشمندان و بزرگان، از آحاد مردم به شهادت رسیدند.»
اشاره به سطلاشغال و افراد بیتجربه
خامنهای همچنین در بخش دیگری از سخنانش با اشاره به ترامپ تاکید کرد: «این شخص گفت که من دستور دادم، من در جنگ فرماندهی کردم، پس اعتراف کرد دستش به خون ایرانیها آلوده است، آن وقت میگوید من طرفدار ملت ایرانم. یک مشت آدم بیتجربه و بیتوجه و فکرنکرده هم باور میکنند و قبول میکنند و طبق میل او عمل میکنند. سطلاشغال آتش میزنند برای اینکه او خوشش بیاید.»
رهبر ایران افزود: «جمهوری اسلامی در مقابل کسانی که تخریبگر هستند کوتاه نخواهد آمد. مزدوری بیگانگان را تحمل نمیکند. شما هر کسی میخواهی باش، مزدور بیگانه شدی، برای بیگانه که کار کردی ملت تو را مردود میداند، نظام اسلامی هم تو را مردود میداند.»
تهدید ترامپ با اشاره به سرنوشت مستبدان
خامنهای در بخش دیگری از سخنانش گفت «خطاب به آن بابایی که با نخوت و غرور نشسته آنجا راجع به همه دنیا قضاوت میکند. آن هم بداند که معمولا مستبدان و مستکبران عالم از قبیل فرعون و نمرود و رضاشاه و محمدرضا و امثال اینها وقتی که در اوج غرور بودند سرنگون شدند، این هم سرنگون خواهد شد.»
اظهارات ترامپ درباره احتمال خروج خامنهای از ایران
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، پنجشنبه هشتم ژانویه در مصاحبه با فاکسنیوز گفت خامنهای ممکن است به فکر ترک ایران باشد و افزود «او دنبال رفتن به جایی است. اوضاع خیلی بد شده است.»
پیشتر روزنامه تایمز بریتانیا نیز گزارش داده بود که خامنهای طرحی برای خروج از کشور دارد که در صورت ناتوانی نیروهای امنیتی در سرکوب اعتراضها یا نافرمانی در این نیروها، ممکن است از آن استفاده کند. بر اساس این گزارش، مقصد احتمالی او برای ترک ایران روسیه خواهد بود.
سیگنال برای تشدید سرکوب
رهبر ۸۶ ساله ایران در سخنرانی تلویزیونی خود به ادامه اعتراضها اشاره کرد و به مقامها سیگنال داد که سرکوب معترضان تشدید خواهد شد. حضار شعار مرگ بر آمریکا سر دادند. او گفت «حکومت ایران در برابر آشوبگران عقب نمینشیند.»
پنجشنبه شب معترضان در تهران و دیگر شهرها به خیابانها آمدند. رضا پهلوی از مردم خواست در اعتراضها شرکت کنند. ویدئوهای منتشرشده نشان میدهد معترضان در اطراف آتشهای برافروخته شعار میدادند.
ادعای رسانههای دولتی درباره عوامل خارجی
رسانههای دولتی ایران اعلام کردند «عوامل تروریستی» آمریکا و اسراییل در ایجاد خشونت و آتشسوزی نقش داشتهاند. تلویزیون دولتی از تلفات خبر داد اما جزییاتی ارایه نکرد.
قطع سراسری ارتباطات امکان تایید مستقل میزان اعتراضها و تلفات احتمالی را از بین برده است. با این حال، این ناآرامیها جدیترین چالش دولت ایران در چند سال اخیر توصیف میشود. اعتراضها از ۲۸ دسامبر و در پی وخامت اوضاع اقتصادی شدت گرفت.
نقش فراخوان رضا پهلوی در گسترش اعتراضها
بر اساس گزارش آژانس خبری فعالان حقوق بشر مستقر در آمریکا، دستکم ۴۲ نفر کشته و بیش از ۲۲۷۰ نفر بازداشت شدهاند. رضا پهلوی جمعه شب بار دیگر مردم را به تظاهرات فراخواند.
هالی دگرِس، پژوهشگر و تحلیلگر امور ایران و خاورمیانه که در اندیشکده واشنگتن برای سیاست خاور نزدیک فعالیت میکند در تحلیل آنچه این روزها در ایران در جریان است گفت: «آنچه جریان اعتراضها را تغییر داد، فراخوان رضا پهلوی برای آمدن مردم به خیابانها بود. به همین دلیل اینترنت را قطع کردند.»
درخواست از اروپا برای فشار بر ایران
شاهدان گفتند ساعت ۲۰ پنجشنبه هشتم ژانویه، محلههای تهران پر از شعار شد. معترضان فریاد زدند «مرگ بر دیکتاتور» و «مرگ بر جمهوری اسلامی» و برخی شعار دادند «این آخرین نبرد است، پهلوی برمیگردد» پیش از آنکه ارتباطات آنها با جهان بیرون به طور کامل توسط جمهوری اسلامی قطع شود.
رضا پهلوی از رهبران اروپایی خواست با ترامپ همراه شوند. او گفت «ایرانیان امشب آزادی خود را خواستار شدند و رژیم ایران تمامی خطوط ارتباطی را قطع کرده است.»
ادعای خسارات و بحران اقتصادی
پس از برگزاری تظاهرات پنجشنبه هشتم ژانویه در سراسر ایران تلویزیون دولتی ایران از آتش گرفتن خودروهای شخصی، موتورسیکلتها و اماکن عمومی خبر داده است. تظاهرات سراسری در ایران پس از سقوط ارزش ریال در دسامبر کلید خورد و به شهرهای مختلف ایران گسترش یافت.
ترامپ هفته گذشته هشدار داده بود اگر تهران معترضان مسالمتامیز را به طور خشونتآمیز سرکوب کند، آمریکا به کمک آنها خواهد آمد.
با قطع گسترده اینترنت، اطلاعرسانی درباره تلفات احتمالی تظاهرات شب گذشته تا این لحظه امکانپذیر نیست.