دونالد ترامپ بار دیگر از تمایل آمریکا برای تصاحب گرینلند سخن گفت و کاخ سفید اعلام کرد که «گزینه نظامی» همواره روی میز است. این موضعگیری با واکنش تند رهبران اروپایی همچنین دانمارک روبهرو شد.
کاخ سفید روز سهشنبه اعلام کرد که استفاده از نیروی نظامی آمریکا در موضوع گرینلند «همیشه یک گزینه» است؛ اظهارنظری که در بحبوحه مخالفت صریح شماری از رهبران اروپایی با سخنان دونالد ترامپ درباره تلاش برای در اختیار گرفتن بزرگترین جزیره جهان مطرح شد.
ترامپ از دوره نخست ریاستجمهوری خود ایده خرید گرینلند را مطرح کرده بود؛ جزیرهای که بخشی از پادشاهی دانمارک محسوب میشود. او پس از اقدام نظامی اخیر آمریکا در ونزوئلا، بار دیگر خواستار در اختیار گرفتن این جزیره شد و دلایل راهبردی را مطرح کرد.
«دستیابی به گرینلند یک اولویت امنیت ملی برای ایالات متحده است»
کارولین لویت، سخنگوی کاخ سفید در بیانیهای گفت: «رئیسجمهور ترامپ بهروشنی اعلام کرده که دستیابی به گرینلند یک اولویت امنیت ملی برای ایالات متحده است و برای بازدارندگی دشمنان در منطقه قطب شمال حیاتی محسوب میشود. رئیسجمهور و تیم او در حال بررسی طیفی از گزینهها برای پیشبرد این هدف مهم سیاست خارجی هستند و بدیهی است که استفاده از ارتش آمریکا همیشه گزینهای در دسترس فرمانده کل قوا است.»
این اظهارات در حالی مطرح میشود که فرستاده ویژه و تازه منصوب ترامپ در امور گرینلند همچنین استیون میلر، معاون رئیس دفتر کاخ سفید، پیشتر گفته بودند اقدام نظامی ضروری نیست.
مایک جانسون، رئیس جمهوریخواه مجلس نمایندگان آمریکا نیز روز سهشنبه در پاسخ به این پرسش که آیا با اقدام نظامی در گرینلند موافق است، گفت: «خیر. فکر نمیکنم مناسب باشد.»
اظهارات سخنگوی کاخ سفید همزمان شده است با انتشار بیانیه مشترک رهبران فرانسه، آلمان، ایتالیا، لهستان، اسپانیا و بریتانیا همراه با مته فردریکسن، نخستوزیر دانمارک؛ بیانیهای که تأکید میکند این جزیره راهبردی و سرشار از منابع معدنی «به مردمش تعلق دارد».
«گرینلند به مردمش تعلق دارد»
در این بیانیه با دفاع از حاکمیت گرینلند آمده است: «گرینلند متعلق به مردم آن است و تنها دانمارک و گرینلند حق تصمیمگیری درباره مسائل مربوط به خود را دارند.»
گرینلند منطقهای خودگردان تحت حاکمیت دانمارک و عضو ائتلاف نظامی ناتو است.
مارک کارنی، نخستوزیر کانادا نیز حمایت خود را از این موضع اعلام کرد و خبر داد که ماه آینده مری سایمون، فرماندار کل کانادا که اصالتی اینوئیتی دارد، به همراه وزیر خارجه این کشور به گرینلند سفر خواهند کرد. او گفت: «آینده گرینلند و دانمارک تنها توسط مردم دانمارک تعیین میشود.»
آمریکا: «به دنبال بهبود کیفیت زندگی در گرینلند هستیم»
در همین حال، جف لندری، فرماندار ایالت لوئیزیانا و نماینده ویژه آمریکا در امور گرینلند اعلام کرد که علاقهای به مذاکره با مقامات دانمارکی یا دیپلماتهای اروپایی ندارد و ترجیح میدهد مستقیما با ساکنان گرینلند گفتوگو کند.
او در برنامهای رادیویی گفت هدفش صحبت با کسانی است که «به دنبال بهبود کیفیت زندگی در گرینلند هستند».
استیون میلر، معاون رئیس دفتر کاخ سفید نیز روز دوشنبه در گفتوگو با سیانان تأکید کرد که گرینلند باید بخشی از ایالات متحده باشد و گفت: «رئیسجمهور ماههاست که روشن کرده آمریکا باید گرینلند را بهعنوان بخشی از ساختار امنیتی خود در اختیار داشته باشد.»
اهمیت راهبردی گرینلند با افزایش حضور روسیه و چین در قطب
ترامپ با استناد به افزایش حضور روسیه و چین در قطب شمال گفته است که کنترل گرینلند برای امنیت آمریکا ضروری است. او یکشنبه به خبرنگاران گفت: «این منطقه اکنون فوقالعاده راهبردی است.»
گرینلند که بیش از دو سوم آن در مدار قطب شمال قرار دارد، از زمان جنگ جهانی دوم نقش مهمی در دفاع از آمریکای شمالی داشته است. وزارت دفاع آمریکا پایگاه فضایی پیتوفیک را در شمالغرب این جزیره اداره میکند؛ پایگاهی که نقش کلیدی در هشدار موشکی، دفاع موشکی و پایش فضایی برای آمریکا و ناتو دارد.
این جزیره همچنین بخشی از شکاف راهبردی «GIUK» (گرینلند، ایسلند و بریتانیا) است؛ مسیری که ناتو از آن برای رصد تحرکات دریایی روسیه در اقیانوس اطلس شمالی استفاده میکند. علاوه بر این، گرینلند دارای ذخایر قابلتوجه عناصر نادر خاکی همچنین منابع بالقوه نفت و گاز است.
اظهارات اخیر ترامپ باعث افزایش نگرانی در دانمارک شده است. نخستوزیر دانمارک هشدار داده که هرگونه اقدام نظامی آمریکا علیه یکی از اعضای ناتو به معنای فروپاشی بنیانهای این ائتلاف خواهد بود. با این حال، نخستوزیر گرینلند تأکید کرده که خواهان حفظ روابط خوب با واشنگتن است و سناریوی تصرف ناگهانی جزیره را محتمل نمیداند.
در آمریکا نیز شماری از نمایندگان کنگره هشدار دادهاند که «تهدید به الحاق گرینلند اقدامی خطرناک و غیرضروری» است و یادآور شدهاند که آمریکا هماکنون نیز به امکانات دفاعی مورد نیاز خود در این جزیره دسترسی دارد.
به گفته کارشناسان امنیتی دانمارکی، اگرچه حضور روسیه و چین در قطب شمال واقعی است، اما بزرگنمایی آن میتواند به تشدید تنشهای غیرضروری آنهم در منطقهای حساس و راهبردی منجر شود.