۳۲ عضو ناتو روز چهارشنبه رسماً اعلام کردند که اوکراین در مسیری «غیرقابل بازگشت» برای عضویت در این ائتلاف نظامی غربی قرار خواهد گرفت. هر چند که این نوع از موضعگیری میتواند بسیار حداقلی تلقی شود، اما به لحاظ قانونی، ارائه تضمین برای حمایت از اوکراین در دوران پس از جنگ با روسیه را الزامآورتر میکند.
کشورهای عضو ناتو روز چهارشنبه چه به صورت جداگانه و چه در بیانیه مشترک نشست سران در واشنگتن، مجموعهای از اقدامات را با هدف تقویت دفاعی اوکراین اعلام کردند.
بطور خاص، کشورهای ایالات متحده، هلند و دانمارک اعلام کردند که اولین سری از جنگندههای اف-۱۶ ناتو تا تابستان امسال در اختیار خلبانان نظامی اوکراینی قرار خواهند گرفت.
ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهوری اوکراین در شبکه اجتماعی ایکس از تلاشهای صورت گرفته برای تقویت نیروی هوایی کشورش، به ویژه پس از اینکه اوکراین به تازگی شاهد یکی از مرگبارترین حملات جنگ بود، قدردانی کرد.
علاوه بر این، ناتو روز چهارشنبه متعهد شد که در بلندمدت، کمکهای امنیتی بیشتری به اوکراین ارائه کند و یک مرکز جدید با هدف اطمینان از تامین مداوم تسلیحات و آموزش به نیروهای نظامی اوکراین ایجاد کند.
آوردن نام چین در پیشنویس بیانیه ناتو
تعهدات جدید ناتو الزامات اعلام شده اوکراین برای قدرت نظامی لازم برای غلبه بر نیروهای مهاجم روسیه را برآورده نمیکند.
با استناد به اظهارات غرب مبنی بر نقش چین در تامین قطعات تسلیحات روسیه، پکن در بیانیه پایانی ناتو به عنوان «یک کار راهانداز سرنوشتساز» در جنگ روسیه علیه اوکراین، لقب گرفت.
اعضای این ائتلاف در بیانیه خود تاکید کردند که «آینده اوکراین در ناتو است. ما به حمایت از آن کشور در مسیر برگشت ناپذیرش برای ادغام کامل در همکاریهای یورو-آتلانتیک، از جمله عضویت در ناتو ادامه خواهیم داد.»
این ائتلاف از اصلاحات دموکراتیک، اقتصادی و امنیتی اوکراین که پیششرط پیوستن به این گروه است استقبال کرد و گفت که «زمانی که متحدان موافقت کنند و شرایط برآورده شود» دعوتنامه دریافت خواهد کرد.
در حالی که رهبران ناتو آماده هستند تا به اوکراین ابزاری برای دفاع از خود سومین سال جنگ ارائه دهند، اما هیچ جا نمیگویند که اوکراین باید حتما بر روسیه چیره شود. در واقع، بیانیه آنها می گوید که «ناتو به دنبال رویارویی نیست و هیچ تهدیدی برای روسیه ایجاد نمیکند. ما همچنان مایل به حفظ کانالهای ارتباطی با مسکو برای کاهش خطر و جلوگیری از تشدید تنش هستیم.»
چین روز پنجشنبه از پیشنویس بیانیه نشست سران ناتو در واشنگتن انتقاد کرد که آن را ع مغرضانه و «اختلاف افکن» توصیف کرد. سخنگوی وزارت خارجه چین گفت: «ما از ناتو میخواهیم در مورد علت اصلی بحران و آنچه که انجام داده است فکر کند و به جای اینکه دیگران را سرزنش کند، اقدامی ملموس برای کاهش تنش انجام دهد.»
چه زمانی اوکراین به ناتو میپیوندد؟
ینس استولتنبرگ، دبیرکل ناتو تاکید کرد که اوکراین بلافاصله به صفوف ناتو نخواهد پیوست. اما او اصرار داشت که این مهم حتما باید پس از پایان جنگ اتفاق بیفتد تا اطمینان حاصل شود که روسیه دیگر هرگز به اوکراین حمله نخواهد کرد.
او درباره کمک های ناتو گفت: «ما این کار را انجام نمی دهیم که جنگ را طولانی کنیم. بلکه می خواهیم هر چه زودتر این جنگ را پایان دهیم.»
احتمال روی کار آمدن دوباره دونالد ترامپ یک موضوع غیررسمی اما اصلی در نشست امسال ناتو در واشنگتن بود، به ویژه در میان دولتهای اروپای شرقی که معتقدند کشورشان میتواند هدف تجاوز روسیه در آینده باشد.
استولتنبرگ بدون نام بردن از ترامپ گفت: «انتقاد ایالات متحده از این ائتلاف در مورد ناتو نبوده است. این مربوط به عدم سرمایهگذاری کافی متحدان در ناتو است و این موضوع در حال حاضر تغییر کرده است.»
ترامپ نیز همزمان با نشست رهبران ناتو در واشنگتن، در جریان مبارزات انتخاباتی خود روز سه شنبه تهدیدش را تکرار کرد و گفت که اگر هزینههای نظامی اعضای ناتو به هدف اعلام شده حداقل ۲ درصد از تولید ناخالص داخلی آنها نرسد، از دفاع از آنها در صورت حمله روسیه خودداری می کند.
بارها از ترامپ پرسیده شد که آیا میخواهد آمریکا از ناتو خارج شود. او پاسخ داد: «نه، من میخواهم قبضهایشان را بپردازند.»
با این حال، از سال ۲۰۲۱ تا کنون، تعداد متحدانی که به این هدف رسیدهاند از ۶ کشور به ۲۳ کشور رسیده است.
جو بایدن بر حمایت ایالات متحده از اوکراین و همچنین به طور گسترده تر بر اهمیت ناتو تاکید کرد. وی خاطرنشان کرد که از زمان روی کار آمدن او نه تنها هزینه های نظامی کشورها افزایش یافته است، بلکه تعداد گروه های رزمی در بخشهای شرقی ناتو دو برابر شده است.
بایدن گفت: ما میتوانیم و از هر وجب از خاک ناتو دفاع خواهیم کرد و این کار را با هم انجام خواهیم داد.
شش کشور، از جمله ایالات متحده، به خلبانان اوکراینی در زمینه آموزش پرواز با جنگندههای اف-۱۶ فعال هستند، اما مقامات آمار دقیق یا مکان این آموزشها اعلام نشده است.