پرتاب ماهواره MTG-I2 از گویان فرانسه نخستین سهگانه ماهوارههای نسل سوم متئوست را کامل میکند و با ارسال دادهها و تصاویر پرکیفیت هر ۲٫۵ دقیقه، پیشبینی هوا و هشدار زودهنگام رخدادهای حدی را متحول میکند.
آژانس فضایی اروپا (ESA) در حوزه پایش زمین و علم هواشناسی، در میانه بحران تغییر اقلیم و بلایای جوی به یک دستاورد تاریخی رسیده است. ماهواره MTG-I2 (متیوسَت نسل سوم ایمیجر۲) با موفقیت بر فراز موشک آریان ۶ از پایگاه فضایی اروپا در کورو، در گویان فرانسه، به فضا پرتاب شد.
با این ماموریت، آژانس فضایی اروپا نخستین سهگانه منظومه متیوسَت نسل سوم (MTG) را تکمیل میکند. MTG-I2 که ۲۷ اوت با موفقیت پرتاب شد، دومین ماهواره تصویربردار این ناوگان است و به نخستین ایمیجر (پرتابشده در سال ۲۰۲۲) و ساوندر (پرتابشده در سال ۲۰۲۵) میپیوندد. پس از پایان مرحله آمادهسازی، این منظومه در بالاترین ظرفیت خود وارد فاز عملیاتی میشود.
انقلابی در پیشبینی پدیدههای شدید آبوهوایی
پس از قرار گرفتن در ارتفاع ۳۶۰۰۰ کیلومتری در مدار ثابت نسبت به زمین، MTG-I2 در موقعیتی ثابت خواهد بود که به آن امکان میدهد مانند «چشم شاهین» بر سطح زمین نظارت کند. ابزار اصلی آن، «فلکسیبل کامبایند ایمیجر»، خدمات اسکن سریع بر فراز اروپا را فعال میکند و هر ۲٫۵ دقیقه مشاهداتی با وضوح بالا فراهم میسازد.
این بسامد بسیار بالای بهروزرسانی، تغییری بنیادین در پیشبینی فوری هوا رقم میزند؛ تغییری که نهتنها دقت پیشبینی وضعیت هوا را بالا میبرد، بلکه برای پایش بلایایی چون سیل و آتشسوزی جنگلها نیز حیاتی است. این فناوری امکان ردیابی جبهههای جوی در زمان واقعی، پیشبینی شکلگیری طوفانهای سهمگین یا سامانههای موسوم به دانا (DANA) و بهبود پایش آتشسوزیها و آلودگی هوا در سراسر اروپا را فراهم میکند؛ با تمرکز ویژه بر مدیترانه و شمال آفریقا.
علاوه بر این، ماهواره به «لایتنینگ ایمیجر» مجهز است؛ حسگری که قادر است تخلیههای الکتریکی تکتک صاعقهها را هم در روز و هم در شب شناسایی و نقشهبرداری کند. تلفیق دادههای این ماهوارهها امکان ساخت «مکعب هواشناسی» را فراهم میکند؛ نمایش سهبعدی صاعقهها، بادها، پویایی ابرها و گازهای گلخانهای.
دستاورد موشک آریان ۶ و گامهای بعدی عملیاتی
این رویداد نهمین ماموریت آریان ۶ را رقم زد (منبع به زبان اسپانیایی) و نخستین پروازی است که در آن حامل سنگین اروپایی، ماهوارهای را به مدار انتقالی ثابت نسبت به زمین (GTO) میبرد. برای رسیدن به دورترین فاصلهای که این موشک تاکنون تجربه کرده، از پیکربندی مجهز به دو بوستر سوخت جامد P120C استفاده شد.
پس از جدایی ماهواره، ارتباط موفق با فضاپیما برقرار شد. تیمهای زمینی اکنون در حال هماهنگی برای گشودن صفحههای خورشیدی و روشن کردن تدریجی سامانه پیشرانش هستند تا حضیض مداری را بالا ببرند و مسیر آن را بهسوی مدار نهایی ثابت نسبت به زمین تنظیم کنند. با قرار گرفتن فضاپیما در جهتگیری رو به زمین، مرحله عملیات اولیه (LEOP) پایان مییابد و فاز کالیبراسیون علمی آغاز میشود.
همکاری صنعتی اروپایی و آینده برنامه
توسعه خانواده MTG را آژانس فضایی اروپا به همراه کنسرسیومی از صنایع اروپایی رهبری کرده است؛ کنسرسیومی به سرپرستی «تالس آلِنیا اسپیس» و با حمایت «OHB سیستم» و «لئوناردو». پس از عبور از مرحله کالیبراسیون، بهرهبرداری از ماهوارهها و انتشار دادهها برای جامعه علمی بینالمللی بر عهده Eumetsat خواهد بود.
این ناوگان استمرار مشاهداتی را تضمین میکند که با سری «متیوسَت نسل دوم» (فعال بین سالهای ۲۰۰۲ تا ۲۰۱۵) آغاز شد. از سال ۲۰۳۳ قرار است خانواده دوم ماهوارههای MTG بهصورت تدریجی پرتاب شود تا تداوم خدمات را فراتر از سال ۲۰۴۰ تضمین کند.