نخست وزیر لتونی گفت احساس خطر کشورهای بالتیک از حمله احتمالی روسیه به اتحادیه اروپا ناشی از تجربه اشغالشان است. او افزود: «ما این ترفندها را میشناسیم؛ میدانستیم این قلدر قدرتنمایی میکند.»
آندریس کولبرگز، نخستوزیر لتونی، در گفتوگو با یورونیوز گفت که بروکسل بالاخره دارد نسبت به تهدید امنیتی روسیه علیه اتحادیه اروپا آگاه میشود.
اظهارات او چند روز پس از آن مطرح میشود که یک پهپاد روسی به یک قطار مسافربری در تنها دو کیلومتری مرز لهستان در روز یکشنبه اصابت کرد و چند هفته پس از آنکه آلمان تلاش برای حمله پهپادی به فرودگاه لایپزیگ/هاله را به مسکو نسبت داد؛ رخدادهایی که واکنش سریع مقامهای اتحادیه اروپا را در پی داشت و هشدار دادند که اروپا باید خود را برای «دوران جدید امنیتی در اروپا» آماده کند.
برای کشورهای آسیبپذیر خط مقدم شمالشرقی، این حملات تازگی ندارد؛ آنها مدتهاست هشدار میدهند که تشدید فعالیتهای خصمانه روسیه در خاک اتحادیه اروپا در راه است.
کولبرگز در برنامه گفتوگومحور The Europe Conversation یورونیوز، درباره هشدارهایی که از سوی کشورهای بالتیک مطرح میشد گفت: «ما حق داشتیم، نه؟ به همه گفته بودیم که چنین اتفاقی میافتد.»
او با اشاره به تجربه اشغال طولانیمدت کشورهای بالتیک افزود: «ما این خرس را مو به مو میشناسیم؛ میدانیم چه فکر میکند و چگونه عمل میکند؛ ۵۰ سال [از سوی روسیه] اشغال بودیم. حقههایش را بلدیم.» او ادامه داد: «حالا همه گوش میدهند. وقتی با رهبران [اروپایی] دیدار میکنم، میفهمند چه میگوییم. حتی دو سال پیش چنین نبود.»
نخستوزیر در حالی که معتقد نیست روسیه جبهه دوم را باز خواهد کرد، هشدار داد اتحادیه اروپا باید این درک تازه را به اقداماتی ملموس تبدیل کند. او گفت: «آنهایی که خود را برای بدترین سناریو آماده میکنند، در آرامش خواهند بود.»
به گفته کولبرگز، لتونی همین حالا بیش از سهم خود کار میکند؛ این کشور از نظر میزان هزینههای دفاعی نسبت به تولید ناخالص داخلی در میان اعضای ناتو در ردههای بالاست. او گفت: «ما برای سرمایهگذاری در امنیت، بدهی خود را افزایش میدهیم چون تهدیدها را میفهمیم و میدانیم چاره دیگری نداریم. اما اروپا هم باید همین کار را بکند. باید تولید را افزایش دهیم و صنایع نظامی خود را در اولویت قرار دهیم.»
به گفته کولبرگز، این تنها راه برخورد با روسیه است؛ کشوری که او آن را «قلدر»ی توصیف میکند که به قواعد پایبند نیست. او افزود: «قلدر فقط زور را میفهمد و ما باید همین را نشان دهیم؛ زور واقعی، حضور نیرو روی زمین، سرمایهگذاری روی امنیتمان و به رخ کشیدن قدرت خود.»
حمایت مردمی و قطعات موشکها
کولبرگز گفت برای بازدارندگی کامل روسیه، بروکسل باید در زمینه حمایت از اوکراین نیز «کاملا تصمیم خود را بگیرد». او افزود: «اوکراین هدف حمله موشکهای بالستیک است و روسیه دارد تعداد بسیار بیشتری از آنها تولید میکند. و این موشکها چه در خود دارند؟ قطعات غربی.»
بروکسل با اعمال ممنوعیتهای سختگیرانه صادرات تلاش میکند مانع رسیدن این قطعات به موشکهای روسی شود، اما با این حال برخی از آنها از روزنهها عبور میکنند.
ماه گذشته ولادیسلاو ولاسیوک، مسئول سیاست تحریمها در دفتر رئیسجمهور اوکراین تایید کرد که موشکهای بالستیک روسیِ بازیافتی حاوی قطعات غربی بودهاند؛ آندری سیبیها، وزیر خارجه اوکراین نیز گفت کییف در این باره دادههایی را در اختیار شرکای اروپایی خود گذاشته است.
کولبرگز گفت: «ما هنوز به روسیه قطعاتی میرسانیم تا موشک بسازد و اوکراین را هدف قرار دهد و بعد با پول بیشتر به اوکراین کمک میکنیم تا دفاع کند.»
ولاسیوک بر ضرورت قطع این زنجیره تامین از سوی شرکای اوکراین تاکید کرده؛ درخواستی که رئیس دولت لتونی نیز آن را تکرار میکند و میگوید در این زمینه با همتایان اروپایی خود «بسیار صریح» بوده است.
او گفت: «شاید قبل از هر چیز باید استفاده از آن قطعات فناورانه غربی در این موشکها را کاملا ممنوع کنیم؛ در آن صورت روسیه توان ساختشان را نخواهد داشت. باید تحریم وضع کنیم و بعد واقعا آنها را اجرا کنیم.»
کولبرگز که پس از کنارهگیری نخستوزیر پیشین در پی اختلاف بر سر نحوه برخورد با پهپادهای سرگردان، در ماه مه به قدرت رسید، گفت جدا از همراه کردن کامل رهبران اروپایی، بسیار مهم است که افکار عمومی نیز خطر روسیه را درک کند.
او گفت: «تعهد [کامل] وجود ندارد، چون جوامع هنوز در درک تهدید عقب هستند»، و افزود که این امر تا حد زیادی ناشی از گسست ارتباط میان سیاستمداران و جامعه است.
او ادامه داد: «مردم از حرفهای بیپایان سیاسی خسته شدهاند. مردم باید حقیقت را بشنوند، توضیحهای ساده دریافت کنند و اخبار ناخوشایند از آنها پنهان نشود. آن وقت خیلی بهتر خواهند فهمید.»