جشنواره فیلم برلین امسال در حالی افتتاح میشود که سرکوب اعتراضها در ایران و نگرانیها از وضعیت حقوق بشر در جهان در کانون توجه قرار دارد؛ این دوره از جشنواره با فیلم «مردان خوب وجود ندارند» ساخته شهر بانو سادات آغاز میشود.
جشنواره فیلم برلین شامگاه پنجشنبه با مجموعهای از فیلمها که بازتابدهنده تحولات و بحرانهای جاری جهان است آغاز میشود. تریشیا تاتل، مدیر جشنواره گفت در فضایی که با دوقطبی شدن و سرکوب همراه است «اکنون بیش از هر زمان دیگری ضروری است که از آزادی هنری خود دفاع کنیم.»
آگهی
آگهی
ولفرام وایمر، وزیر فرهنگ آلمان نیز اعلام کرد هفتادوششمین دوره جشنواره نشان خواهد داد که «فیلمنامهها، دوربینها و پردههای سینما صرفا ابزارهای هنری نیستند، بلکه سلاحهایی در مبارزه برای آزادی و کرامت انسانی هستند.»
او در بیانیهای افزود: «نباید اجازه دهیم مستبدان در تهران یا کاراکاس پیروز شوند.»
جشنواره برلین امسال در شرایطی برگزار میشود که تنشهای بینالمللی، سرکوب خونین اعتراضها در ایران و تهدیدهای جهانی علیه حقوق بشر در کانون توجه قرار دارد.
«مردان خوب وجود ندارند» ساخته شهر بانو سادات، کارگردان افغان متولد ایران، فیلم افتتاحیه امسال جشنواره است؛ اثری که زندگی نارو، خبرنگار یک شبکه تلویزیونی در کابل را روایت میکند. او که به دلیل خیانتهای همسرش از او جدا شده، در جریان ماموریتی سرنوشتساز با تردیدهایی تازه درباره باورهایش نسبت به مردان روبهرو میشود.
داستان فیلم در ماههای منتهی به بازگشت طالبان به قدرت در سال ۲۰۲۱ میگذرد؛ تحولی که کارگردان این فیلم را نیز ناچار به ترک افغانستان کرد. او اکنون در هامبورگ زندگی میکند.
آثار منتخب امسال با تلفیق روایتهای شخصی و موضعگیریهای روشن سیاسی نشان میدهند سینما چگونه میتواند آینهای در برابر واقعیتهای معاصر باشد. در میان فیلمهای بخش مسابقه، پنج اثر بیش از دیگران جلب توجه کردهاند.
۱. «در کنار دریا»
این فیلم که محصول مشترک آمریکا و مجارستان است، زندگی لورا و خانوادهاش را ورایت میکند. لورا یک رقصنده حرفهای است که شکوه و اوج زندگی خود را روی صحنه تجربه میکند، اما مصرف مداوم الکل به تدریج او را در دام اعتیاد گرفتار میکند. وقوع یک حادثه مسیر زندگی روزمره او را بهطور ناگهانی تغییر میدهد؛ دوره ترک، بستری در مرکز بازپروری و سپس تلاشی محتاطانه برای بازگشت به زندگی پیشین، فصل تازهای از زندگی او را رقم میزند.
با این حال، بازگشت لورا با استقبال همگان روبهرو نمیشود. جوزی، دختر نوجوانش آشکارا با او سر ناسازگاری دارد و پسرش فلیکس فاصله خود را با مادرش حفظ میکند. همسرش مارتین نیز میان محبت و بیاعتمادی سرگردان است. این فیلم بهعنوان روایتی شخصیتمحور و صمیمی شناخته میشود که سیر تحولات درونی و مسیر عاطفی لورا را در تلاش برای رهایی از اعتیاد به تصویر میکشد.
۲. «دائو»
این فیلم بر زندگی زنی از گینه بیسائو در غرب آفریقا متمرکز است که میان یک مراسم خاکسپاری و یک جشن عروسی در رفتوآمد است. روایتهای فردی در کنار ریشههای فرهنگی مشترک در هم تنیده میشوند و مرز میان واقعیت و خیال را کمرنگ میکنند.
در مرکز روایت، مفهوم نهفته در عنوان فیلم قرار دارد: «دائو حرکت دایرهای و بیوقفهای است که در همه چیز جریان دارد و گوناگونی جهان را به یکدیگر پیوند میزند.»
۳. «جوزفین»
درام بث دِ آراخو روایتگر خانوادهای است که میکوشد با پیامدهای یک حادثه تکاندهنده کنار بیاید. یک صبح زود، جوزفین هشتساله همراه پدرش دیمین برای بازی فوتبال به پارک میرود و در آنجا شاهد تجاوز یک مرد غریبه به زن دوندهای میشود.
جوزفین پس از این واقعه با پرسشهای بسیاری روبهروست، اما پدرش ترجیح میدهد سکوت کند. او به جای گفتوگو، دخترش را در کلاس کونگفو ثبتنام میکند؛ تصمیمی که نمیتواند تاثیر عمیق آن حادثه بر کودکی جوزفین را جبران کند.
از آن پس، جهان در نگاه او به مکانی ناامن تبدیل میشود. جوزفین آدمها را به دو دسته تقسیم میکند: دوستانی که باید از آنها محافظت کند و دشمنانی که باید در برابرشان از خود دفاع کند. پدرش با بازی چنینگ تیتوم نسبت به وضعیت روحی او بیاعتنا میکند و همزمان میان والدین بر سر شیوه برخورد با دخترشان که رفتهرفته پرخاشگرتر میشود، تنش بالا میگیرد.
۴. «رز»
داستان این فیلم در آلمان قرن هفدهم میگذرد؛ مردی با چهرهای زخمی و در لباس یک سرباز وارد روستایی دورافتاده میشود و خود را وارث مزرعهای متروک معرفی میکند. اهالی روستا در ابتدا با دیده تردید به او مینگرند اما سختکوشی و ظاهرسازی مذهبی بهتدریج اعتمادشان را جلب میکند و این سرباز مرموز سرانجام در جامعه کوچک روستا پذیرفته میشود.
اما جایگاه او بر پایه دروغی بزرگ بنا شده است. چهره و پوشش او هویت واقعی او را پنهان میکند؛ روایت پیچیده فردی فریبکار که زن به دنیا آمده در قالب مرد زیسته و یک روستا را فریب داده است. نقش اصلی این فیلم را ساندرا هولر بازی میکند.
۵. «ملکه در دریا»
این فیلم زندگی آماندا و خانوادهاش را روایت میکند. لزلی مادر او، به زوال عقل مبتلاست و بیماریاش رو به پیشرفت است. آماندا و ناپدریاش مارتین بر سر این که چه کسی باید تصمیمهای سرنوشتساز درباره آینده و مراقبت از لزلی را اتخاذ کند، دچار اختلاف میشوند.
جوایز خرس طلایی
در مجموع ۲۲ فیلم در بخش مسابقه حضور دارند و همگی در پی کسب خرس طلایی بهترین فیلم هستند.
هیات داوران متشکل از کارگردانان و تهیهکنندگان سرشناس به ریاست ویم وندرس، نویسنده، کارگردان و عکاس آلمانی است.
خرس طلایی ۲۱ فوریه اهدا میشود و فیلم برگزیده در مراسم پایانی بار دیگر به نمایش درمیآید.