اعتماد اقتصادی آلمان در ژانویه به اوج چهار ساله رسید. دادههای ZEW رشد خوشبینی در صادرات را نشان میدهد اما بازارها همچنان با ریسکهای تجاری فزاینده محتاطاند.
اعتماد اقتصادی آلمان به قویترین سطح از میانه ۲۰۲۱ جهش کرده و با نادیده گرفتن تهدیدهای تازه تعرفهای آمریکا، نشانهای از رشد خوشبینی است که سال ۲۰۲۶ میتواند نقطه عطفی برای بزرگترین اقتصاد اروپا باشد.
شاخص احساسات اقتصادی ZEW در ژانویه به ۵۹.۶ امتیاز رسید که از ۴۵.۸ در دسامبر بالاتر و بسیار بیشتر از انتظار بازار یعنی ۵۰ بود. این بالاترین عدد از ژوئیه ۲۰۲۱ است.
شاخص شرایط فعلی با وجود آنکه همچنان بهطور قابل توجهی منفی است، بهبود یافت و از منفی ۸۱ در ماه قبل به منفی ۷۲.۷ رسید.
آخیم وامباخ، رئیس ZEW گفت: «شاخص ZEW بهطور چشمگیری در حال افزایش است. ۲۰۲۶ میتواند نقطه عطف باشد» و در عین حال هشدار داد که برای تضمین رشد پایدار همچنان به اصلاحات نیاز است.
این خوشبینی در سراسر منطقه یورو نیز منعکس شد.
شاخص ZEW برای منطقه یورو در ژانویه به ۴۰.۸ امتیاز رسید، از ۳۳.۷ در دسامبر بالاتر رفت، انتظارات اجماعی را پشت سر گذاشت و به بالاترین سطح از ژوئیه ۲۰۲۴ رسید. ارزیابی وضعیت کنونی نیز نشانههایی از بهبود داشت و از منفی ۲۸.۵ به منفی ۱۸.۱ صعود کرد.
بهبود احساسات اقتصادی آلمان با وجود شوک تعرفهای
بخشهای صادراتمحور پیشتاز بهبود انتظارات هستند. تراز در مهندسی مکانیک و فولاد و فلزات بیش از ۲۰ امتیاز افزایش یافت و بخش خودروسازی نیز بهطور محسوسی بهتر شد، هرچند تراز آن هنوز اندکی منفی است.
شیمی، داروسازی و مهندسی برق نیز رشد قابل توجهی ثبت کردند.
ZEW اعلام کرد این خوشبینی با تولید صنعتی و سفارشها در نوامبر ۲۰۲۵ که بهتر از انتظار بود، و همچنین با امیدواری ناشی از توافق تجاری اتحادیه اروپا و مرکوسور همخوانی دارد؛ توافقی که میتواند بازارهای جدیدی را برای صادرکنندگان آلمانی بگشاید.
این نظرسنجی که روز سهشنبه توسط ZEW گردآوری شد، تنها چند روز پس از آن منتشر شد که دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، تهدید به اعمال تعرفههای جدید بر صادرات اروپا از جمله آلمان کرد.
ترامپ تهدید کرد که از ۱ فوریه، ۱۰ درصد تعرفه اضافی بر واردات از آلمان و چند کشور اروپایی دیگر اعمال کند، مگر آنکه توافقی شامل گرینلند حاصل شود؛ و این نرخ ممکن است در ژوئن دوباره به ۲۵ درصد افزایش یابد.
اگر اتحادیه اروپا تلافی کند، واشنگتن میتواند تعرفههای خود را به کل بلوک گسترش دهد. بروکسل از پیش اقدامات متقابلی را برای حدود ۹۳ میلیارد یورو از واردات آمریکا آماده کرده که تقریباً ۲۸ درصد از کل واردات آمریکا در سال ۲۰۲۴ است و همچنین میتواند ابزار ضداجبار خود را فعال کند.
سایه سنگین ریسکهای تعرفهای مرتبط با گرینلند
بهگفته آکسفورد اکونومیکس، تعرفه فراگیر ۲۵ درصدی آمریکا بر اروپا، در صورت همراهی با اقدامات تلافیجویانه مشابه، در اوج اثرگذاری حدود ۱ درصد از تولید ناخالص داخلی آمریکا و منطقه یورو میکاهد و اثر آن بر منطقه یورو پایدارتر خواهد بود.
این موسسه هشدار میدهد چنین اقدامی ساختار تجارت جهانی را بهطور اساسی دگرگون میکند و اروپا را با نرخهای موثر تعرفهای آمریکا بالاتر از چین یا هند روبهرو میسازد. رشد تولید ناخالص داخلی جهانی در دوره ۲۰۲۶ تا ۲۰۲۷ به ۲.۶ درصد کاهش مییابد که زیر دامنه ۲.۸ تا ۲.۹ درصد سالهای اخیر و ضعیفترین روند از زمان بحران مالی است، بهجز دوره همهگیری.
نکته مهم این است که اروپا با نرخهای موثر تعرفهای آمریکا بالاتر از چین یا هند مواجه میشود و همین امر رشد جهانی را به حدود ۲.۶ درصد پایین میآورد؛ کمرمقترین نتیجه از زمان بحران مالی جهانی، بهجز سال همهگیری.
فوندرلاین: «توافق، توافق است» در حالی که اتحادیه اروپا از حاکمیت شمالگان دفاع میکند
اورسولا فوندرلاین، رئیس کمیسیون اروپا، روز سهشنبه در مجمع جهانی اقتصاد در داووس، آشفتگیهای ژئوپولیتیکی کنونی را لحظهای تعیینکننده برای قاره و فرصتی برای تحول راهبردی توصیف کرد.
فوندرلاین گفت: «شوکهای ژئوپولیتیکی میتواند و باید به فرصتی برای اروپا تبدیل شود.»
فوندرلاین گفت: «زمان آن رسیده که این فرصت را غنیمت بشماریم و اروپای نو و مستقل بسازیم.»
او با اشاره مستقیم به تهدید تعرفهای آمریکا، بر پایبندی اروپا به امنیت شمالگان و همسویی راهبردی با واشنگتن تاکید کرد.
با این حال، فوندرلاین هشدار داد: «امنیت شمالگان فقط با همکاری قابل دستیابی است» و تشدید پیشنهادی تعرفهها میان متحدان دیرینه را نادرست توصیف کرد.
فوندرلاین گفت: «در سیاست همانند کسبوکار، توافق، توافق است. وقتی دوستان دست میدهند باید معنایی داشته باشد» و به توافق تجاری فرا آتلانتیکی که اواخر ژوئیه سال گذشته حاصل شد اشاره کرد.
فوندرلاین هشدار داد چرخه اقدامات تلافیجویانه فقط منافع رقبایی را تامین میکند که میکوشند از شکافهای غرب بهرهبرداری کنند.
رئیس کمیسیون سه اصل راهنما برای پاسخ اتحادیه اروپا مطرح کرد. نخست، او بر «همبستگی کامل» با گرینلند و پادشاهی دانمارک تاکید کرد و بهروشنی گفت حاکمیت و تمامیت ارضی «غیرقابل مذاکره» است.
دوم، او از برنامههای یک ابتکار بزرگ سرمایهگذاری اروپایی در گرینلند، با همکاری مقامهای دانمارکی، برای حمایت از توسعه اقتصادی محلی و زیرساختها رونمایی کرد.
سوم، فوندرلاین متعهد شد همکاری در شمالگان با آمریکا و سایر شرکا را تقویت کند، از جمله ایجاد احتمالی توانمندی یخشکن اروپایی که با افزایش هزینههای دفاعی پشتیبانی میشود.
بازارها محتاط ماندهاند
با وجود دادههای امیدوارکننده، شاخصهای سهام اروپا سهشنبه افت خود را ادامه دادند که نشاندهنده نگرانی سرمایهگذاران از چشمانداز رو به وخامت تجارت است.
شاخص پاناروپایی STOXX 50 بیش از ۱ درصد افت کرد و بر کاهش ۱.۳ درصدی روز دوشنبه افزود. شاخص گستردهتر STOXX 600 هم ۱.۳ درصد پایین آمد. شاخصهای اصلی از جمله DAX آلمان، CAC 40 فرانسه و FTSE MIB ایتالیا هر کدام ۱.۳ درصد عقب نشستند.
شرکتهای بزرگ همچون LVMH، زیمنس و نوو نوردیسک حدود ۳ درصد افت کردند.