بر اساس یک مطالعه میدانی جدید که بوریس پیستوریوس، وزیر دفاع آلمان روز چهارشنبه نتایج آن را ارائه کرد بیش از ۶۰ درصد زنان شاغل در نیروهای مسلح این کشور (بوندسوِر) در دوران خدمت خود آزار و سوءرفتار جنسی را تجربه کردهاند. وزیر دفاع آلمان وعده داده در برابر آزار جنسی در ارتش هیچ اغماضی اعمال نشود.
در این پژوهش یک نظرسنجی آنلاین و ناشناس انجام شد که در آن سربازان به ۴۱ پرسش درباره تجربههای خود پاسخ دادند. نتایج تصویری نگرانکننده از وضعیت زنان در ارتش آلمان ارائه میکند.
پیستوریوس پس از ارائه گزارش گفت میزان واقعی سوءرفتار جنسی بهمراتب بیشتر از مواردی است که بهطور رسمی گزارش میشوند. به گفته او کمتر از یکسوم این موارد به مقامهای مسئول اطلاع داده شده است.
کارستن بروئر، بازرس کل ارتش آلمان نیز گفت میزان واقعی سوءرفتار جنسی بین سه تا پنج برابر آمار موارد ثبتشده است.
این نتایج نشان میدهد آزار و خشونت جنسی در نیروهای مسلح آلمان پدیدهای موردی و محدود نیست و ابعاد گستردهتری دارد. در همین حال نگرانیهایی مطرح شده است که انتشار این گزارش ممکن است زنانی را که قصد پیوستن به ارتش دارند از خدمت در نیروهای مسلح منصرف کند.
پیستوریوس در مقدمه برنامه مقابله با سوءرفتار جنسی تاکید کرد احترام به کرامت انسانی از مهمترین اصول قانون اساسی آلمان است و احترام متقابل، همبستگی، رفاقت و مسئولیتپذیری در رهبری از ارزشهای اساسی ارتش این کشور به شمار میروند.
او افزود: «خشونت جنسی و سوءرفتار جنسی با این ارزشها در تضاد است و هیچ جایی در بوندسوِر ندارد.»
چهار مرحله آزار و خشونت جنسی در ارتش آلمان
حدود چهار هزار نفر از سربازانی که در این نظرسنجی شرکت کردند اعلام کردند که در دوران خدمت خود دستکم یک بار آزار جنسی را تجربه کردهاند. بر اساس برآوردهای این مطالعه بیش از ۶۰ درصد زنان شاغل در ارتش با چنین تجربههایی روبهرو بودهاند.
پیستوریوس گفت زنان جوانی که در ردههای پایینتر نظامی خدمت میکنند بیش از دیگران در معرض این رفتارها قرار دارند. در میان مردان نیز سربازانی که دگرجنسگرا نیستند بهطور نامتناسبی بیشتر هدف آزار قرار میگیرند. وزیر دفاع آلمان تاکید کرد که عاملان این رفتارها اغلب مرد هستند.
حدود یکسوم سربازان گفتهاند که موارد آزار را گزارش نکردهاند
در این پژوهش تجربههای آزار و سوءرفتار جنسی در چهار سطح بررسی شده است. در نخستین سطح از سربازان پرسیده شد که آیا با اظهارنظرها و پیشنهادهای جنسی ناخواسته مواجه شدهاند یا خیر. حدود ۴۰ درصد زنان و ۱۶ درصد مردان شرکتکننده چنین تجربهای را گزارش کردند.
در سطح دوم حدود ۱۵ درصد از پاسخدهندگان گفتند تصاویری از آنها برخلاف میلشان گرفته شده یا با استفاده از هوش مصنوعی تغییر داده شده است. در سطح سوم ۹ درصد زنان و سه درصد مردان گفتند که مورد تعرض فیزیکی قرار گرفتهاند. در شدیدترین سطح نیز دو درصد از زنان و مردان اعلام کردند که در دوران خدمت در ارتش آلمان به اجبار در معرض اعمال جنسی قرار گرفتهاند.
با این حال هنوز مشخص نیست که آیا آمار واقعی سوءرفتار جنسی حتی از ارقام ثبتشده در این پژوهش نیز بیشتر است یا خیر. حدود یکسوم سربازان گفتهاند که موارد آزار را گزارش نکردهاند. بیاعتمادی به مافوقها و تردید درباره جدی گرفته شدن شکایتها از جمله دلایل سکوت آنها بوده است.
پیستوریوس برنامه عملی مقابله با سوءرفتار جنسی را ارائه کرد
وزیر دفاع آلمان پیشتر بارها تاکید کرده بود که در برابر آزار و خشونت جنسی در ارتش هیچگونه اغماضی نخواهد کرد. اکنون قرار است این موضع با اجرای یک برنامه عملی برای پیشگیری از آزار و برخورد با متخلفان دنبال شود.
بر اساس اعلام وزارت دفاع آلمان این برنامه بر سه محور اصلی استوار است؛ پیشگیری از آزار و سوءرفتار جنسی، رسیدگی حرفهای و شفاف به شکایتها و برخورد با متخلفان.
در چارچوب این برنامه مقابله با سوءرفتار جنسی به بخشی اجباری از آموزشهای ارتش تبدیل خواهد شد.
کارستن بروئر بازرس کل ارتش هنگام ارائه نتایج پژوهش گفت: «مقابله با سوءرفتار جنسی از همان ابتدای آموزش و در تمام سطوح ارتش مورد توجه قرار خواهد گرفت.»
توبیخ علنی در جمع نیروها بهعنوان یکی از مجازاتهای انضباطی
همچنین قرار است توبیخ علنی در جمع نیروها بهعنوان یکی از مجازاتهای انضباطی مورد استفاده قرار گیرد. هدف از این اقدام افزایش شفافیت و اعتماد قربانیان و همچنین بازدارندگی در میان سایر نیروها عنوان شده است.
پیستوریوس گفت آگاهی سربازان از راههای گزارش آزار کافی نیست و باید اعتماد آنها به این سازوکارها نیز تقویت شود. او تاکید کرد با افرادی که در برابر سوءرفتار سکوت میکنند یا خود در برخورد با آن کوتاهی میکنند نیز باید برخورد شود.
وزیر دفاع آلمان گفت: «کسی که خود الگوی مناسبی نیست یا در برابر سوءرفتار سکوت میکند و بهطور جدی با آن برخورد نمیکند دیگر نباید مسئولیت مدیریتی داشته باشد.»
امکان ایجاد یک مرجع مستقل و ناشناس برای ثبت شکایتها
در بخش دیگری از برنامه اقدام قرار است امکان ایجاد یک مرجع مستقل و ناشناس برای ثبت شکایتها بررسی شود تا سربازان برای گزارش آزار و اذیت مجبور نباشند صرفا به فرمانده یا مافوق مستقیم خود مراجعه کنند.
در اواخر ماه اکتبر نیز کارستن بروئر دستور راهاندازی یک خط تلفن ویژه برای رسیدگی به این موارد را صادر کرده بود.
قربانیان آزار جنسی میتوانند با استفاده از رمز کمک «HELP» حوادث را گزارش کنند و مشاوره بگیرند. به گفته پیستوریوس امکان دریافت مشاوره اولیه، راهنمایی و حمایت در زمینه پیشگیری نیز از طریق این خدمات فراهم شده است.
تاسیس دفتر مستقل ثبت شکایت خارج از ساختار فرماندهی ارتش
سیاستمداران آلمانی بهویژه نمایندگان حزب سبز بارها خواستار ایجاد یک نهاد مستقل خارج از ساختار ارتش برای دریافت شکایتهای مربوط به آزار جنسی شدهاند.
سارا نانی، سخنگوی سیاست امنیتی فراکسیون حزب سبز در مجلس آلمان پیش از انتشار نتایج این پژوهش در برنامه صبحگاهی شبکه تلویزیونی زد.دی.اف (ZDF) گفت باید یک دفتر مستقل برای دریافت شکایتها خارج از ساختار فرماندهی ارتش ایجاد شود تا زنان آسیبدیده مجبور نباشند گزارش چنین حوادثی را فقط به مافوق خود ارائه کنند.
نانی که عضو کمیته دفاع پارلمان آلمان است گفت: «فکر میکنم زنان بسیار کمی بتوانند یک هفته را در ارتش سپری کنند بیآنکه با نوعی خشونت کلامی و جنسی روبهرو شوند.»
توماس ارندل، سخنگوی سیاست دفاعی فراکسیون احزاب متحد دموکرات مسیحی و سوسیال مسیحی نیز روز سهشنبه گفت: «هرکس همرزمان خود را تحقیر کند و به کرامت آنها آسیب بزند یا زنان را از حق خدمت برابر در ارتش محروم کند در واقع اصول و ارزشهای بنیادین نظامی را زیر پا گذاشته است.» او از ایجاد یک نهاد رسیدگیکننده که بهصورت شبانهروزی در دسترس باشد حمایت کرد.
چگونه این پژوهش انجام شد؟
این مطالعه به درخواست اوا هگل، کمیسر پیشین پارلمانی نیروهای مسلح آلمان در سال ۲۰۲۴ و اندکی پیش از پایان دوره مسئولیت او سفارش داده شد. مرکز تاریخ نظامی و علوم اجتماعی پوتسدام مسئول اجرای این پژوهش بود.
پژوهشگران برای انجام نظرسنجی به حدود ۲۵ هزار سرباز نامه نوشتند. به گفته مسئولان پژوهش نتایج به اندازهای است که میتوان آن را بازتابدهنده وضعیت و فضای حاکم بر ارتش آلمان دانست.
حدود ۱۸ درصد از افرادی که برای شرکت در نظرسنجی دعوت شده بودند پاسخ دادند. برخی از پاسخدهندگان نیز هنگام انجام نظرسنجی، دیگر بهطور فعال در ارتش خدمت نمیکردند.
پیستوریوس اعلام کرد این مطالعه برای شناسایی موارد گزارشنشده آزار و سوءرفتار جنسی قرار است در فواصل زمانی منظم تکرار شود.