باب دیلن در دیدار با پاپ لئون؛ موسیقی راک، ایمان و تسبیحی به‌عنوان هدیه

«کوبیدن بر درهای بهشت»: در سال ۱۹۹۷ باب دیلن ترانه Knockin' on Heaven's Door را در برابر پاپ ژان پل دوم اجرا کرد. نزدیک به سی سال بعد، این ترانه‌سرا و خواننده آمریکایی بار دیگر به واتیکان بازمی‌گردد، این بار برای دیدار با پاپ لئونه چهاردهم. دیداری که موسیقی، معنویت و تعهد برای صلح را درهم می‌تند و نشان از هنرمندی دارد که نسل‌ها را پشت سر گذاشته و حتی بر سخنرانی‌های پاپ‌ها نیز الهام گذاشته است.

آگهی

آگهی

این موسیقی‌دان ۸۵ ساله، برنده جایزه نوبل ادبیات روز چهارشنبه بعدازظهر در کاخ رسولی مورد استقبال قرار گرفت. روایت این دیدار در شبکه‌های اجتماعی را پدر آنتونیو اسپادارو، که دیلن را همراهی کرده بود به همراه آندره‌آ موندا، مدیر روزنامه «اوزرواتوره رومانو»، منتشر کرد.

اسپادارو نوشت: «امروز باب دیلن را نزد پاپ لئونه همراهی کردم. نه بدون هیجانِ تجربه دیداری که طعم تاریخ دارد و این احساس که در هر گام در کاخ رسولی ممکن بود هر چیزی رخ دهد!» او این متن را همراه با دو عکس از خواننده در کنار پاپ منتشر کرد.

سویشرت سیاه با کلاه روی سر: دیلن برای یکی از ایستگاه‌های تور خود در رم حضور دارد (او شامگاه پنجشنبه روی صحنه «پالاتسو دلو اسپورت» خواهد رفت) و به شخصیت همیشگی خود وفادار مانده است؛ دیداری را روی صحنه می‌آورد که دو نماد را کنار هم می‌گذارد، هرچند از دو جهان کاملا متفاوت.

این دیدار کوتاه بود و در فضایی صمیمی با احوال‌پرسی و چند شوخی گذشت. لئونه چهاردهم به موسیقی‌دان یک تسبیح هدیه داد و دیلن نیز در پاسخ، نسخه‌ای از Chronicles - Volume 1، زندگی‌نامه خود را تقدیم او کرد.

باب دیلن و پاپ لئونه، پیوند مشترک صلح و موسیقی

این دیدار ناگهانی و بدون پیش‌زمینه نبود. در ماه ژوئیه گذشته، پاپ در مقدمه کتابی از انتشارات واتیکان Disarmata e disarmante. La pace è un dono به سرپرستی روزنامه‌نگار الساندرو بانفی، دقیقا به دیلن اشاره کرده بود.

جمله‌هایی که انتخاب شده بود از متن اعتراضی Go Away You Bomb (برو دور، ای بمب)، سروده سال ۱۹۶۳ دیلن در اوج جنگ سرد بود: «از تو متنفرم، چون انسان تو را ساخته و انسان تو را در اختیار دارد و انسان تو را به کار می‌گیرد».

این قطعه که علیه تهدید هسته‌ای نوشته شده بود، سال‌ها از زیر نور افکن‌ها دور ماند؛ این ترانه هرگز ضبط یا به طور رسمی در آلبوم‌های دیلن منتشر نشد. نسخه دست‌نویس اصلی آن تنها در سال ۲۰۱۳ پیدا شد. لئونه چهاردهم از آن برای هشدار درباره تسلیح مجدد و خطر یک اوج‌گیری تازه هسته‌ای استفاده کرده بود.

دیلن در دهه ۱۹۶۰ با ترانه‌هایی مانند Masters of War و Blowin' in the Wind نیز مشهور شد؛ آثاری که با اعتراض‌ها علیه جنگ و مبارزات برای حقوق مدنی گره خورده‌اند. با این حال موضع او پیچیده‌تر از یک صلح‌طلب مطلق است؛ او در سال ۲۰۰۱ اعلام کرد که خود را صلح‌طلب نمی‌داند و از حق دفاع از خود حمایت می‌کند.

از ژان پل دوم تا لئونه چهاردهم: دیلن برای نخستین بار نزد پاپ نمی‌رود

برای دیلن این نخستین حضور در برابر یک پاپ نیست. در سال ۱۹۹۷، این ترانه‌سرا در کنگره ملی عشاء ربانی در بولونیا شرکت کرد و در برابر پاپ ژان پل دوم و حدود ۳۰۰ هزار جوان اجرا داشت.

پس از اجرای سه قطعه، از جمله Knockin' on Heaven's Door, دیلن کلاه کابوی خود را برداشت، پله‌های سکوی پاپ را بالا رفت و دست کارول وویتیلا را فشرد.

آن زمان نیز موسیقی پلی میان دنیای راک و جهان کلیسا شد. ژان پل دوم در سخنرانی خود خطاب به جوانان، به ترانه Blowin' in the Wind، یکی از شاهکارهای دیلن، اشاره کرد و گفت: «تو از من می‌پرسی: یک انسان باید چند راه را طی کند تا بتوان او را انسان نامید؟».

پاپ لهستانی با تفسیری شخصی پاسخ داد: «فقط یکی. تنها یک راه برای انسان وجود دارد و آن راهِ عیسی مسیح است».

ایمان باب دیلن، میان تغییر کیش و ترانه‌های گاسپل

معنویت بُعد مهم دیگری در کارنامه او است. دیلن که در یک خانواده یهودی بزرگ شد، در اواخر دهه ۱۹۷۰ پس از روایت یک تجربه روحانی که او را به مسیحیت نزدیک کرد، دستخوش یک دگرگونی عمیق مذهبی شد.

او در سال ۱۹۷۹ آلبوم Slow Train Coming را منتشر کرد؛ اثری که بعدها Saved و Shot of Love به دنبال آن آمدند. در این سه آلبوم، ایمان مسیحی و زبان گاسپل به‌طور آشکار وارد موسیقی او شد. در سال‌های بعد به مجموعه‌ای متنوع‌تر بازگشت، بی‌آن‌که ارجاعات دینی را کنار بگذارد.

دیلن در یکی از مصاحبه‌های تازه خود تأکید کرده است که فردی مذهبی است، اغلب متون مقدس را می‌خواند، مراقبه می‌کند و دعا می‌خواند.

لئونه چهاردهم و موسیقی: «آواز، ویژه کسی است که دوست می‌دارد»

برای لئونه چهاردهم نیز موسیقی بسیار فراتر از همراهی صرفِ دعا است. پاپ در نخستین سال زمامداری خود بارها بر نیروی ارتباطی و معنوی موسیقی تأکید کرده است؛ او را شنیده‌ایم که سرودهای Regina Caeli و Pater Noster را به لاتین می‌خواند و با حضور و توجه در آوازهای جوامعی که در سفرهایش با آن‌ها دیدار می‌کند شرکت می‌کند.

در «یوبیل گروه‌های کر و هم‌سرایان» در نوامبر ۲۰۲۵، لئونه موسیقی را هدیه‌ای از تمدن‌های بزرگ دانست؛ موهبتی که قادر است آنچه را در ژرفای دل خود حمل می‌کنیم بیان کند. او توضیح داد که آواز، ذهن، احساسات، بدن و روح را به هم پیوند می‌دهد و با نقل قولی از سن آگوستین یادآور شد: «Cantare amantis est»، یعنی «آواز، ویژه کسی است که دوست می‌دارد».