با افزایش حملات حوثیها به عربستان، مصر برای حمایت نظامی از ریاض مجوز پارلمان را گرفت. مرکز صوفان میگوید قاهره در حال تبدیل شدن به بازیگری محوری در معادلات یمن، غزه و سودان است؛ تغییری که میتواند بر نفوذ منطقهای ایران اثر بگذارد، هرچند مصر هنوز از رویارویی مستقیم با تهران پرهیز میکند.
مرکز صوفان، اندیشکده مستقل و غیرانتفاعی مستقر در نیویورک که در زمینه امنیت بینالملل و منازعات منطقهای پژوهش میکند، در تحلیلی با عنوان «مصر به مرکز تحولات منطقهای میآید» مینویسد که قاهره پس از سالها حضور محتاطانه در سیاست خاورمیانه، به بازیگری موثر در سه پرونده یمن، غزه و سودان تبدیل شده است؛ تحولاتی که بهزعم این مرکز میتواند به زیان موقعیت منطقهای ایران تمام شود.
مهمترین عرصه این تغییر یمن است. با تشدید حملات موشکی و پهپادی حوثیهای همسو با ایران به عربستان و پیشروی آنان در بخشهایی از جنوب یمن، ریاض در پی تقویت دفاع خود برآمده است. تحلیل مرکز صوفان میگوید محمد بن سلمان ابتدا خواستار حملات مستقیم آمریکا به مواضع حوثیها شد، اما دونالد ترامپ برای جلوگیری از گسترش مداخله نظامی واشنگتن این درخواست را نپذیرفت و به کمکهای اطلاعاتی بسنده کرد.
در چنین وضعیتی، مصر با ارتشی بزرگ و روابط نزدیک با واشنگتن گزینهای مهم برای ریاض شده است. این تحول دیگر صرفاً در حد پیشنهاد نیست: بنا بر گزارش رویترز، پارلمان مصر روز دوشنبه ۲۶ اکتبر با رای دستکم دوسوم نمایندگان، به عبدالفتاح سیسی اختیار داد در صورت درخواست عربستان برای دفاع از این کشور اقدام کند؛ هرچند هنوز درخواست رسمی ریاض یا اعزام نیرو اعلام نشده است.
در عین حال، حمایت قاهره لزوماً به معنای ورود ارتش مصر به خاک یمن نیست. آسوشیتدپرس به نقل از یک مقام منطقهای گزارش داده که طرح مورد نظر شامل استقرار سامانههای پدافند هوایی و هواپیما برای رهگیری موشکها و پهپادهای مهاجم است، نه اعزام نیروی زمینی به یمن. سیسی نیز گفته است ماموریت احتمالی مصر دفاعی خواهد بود و حمله به یمن را دربرنمیگیرد.
مرکز صوفان این تصمیم را حامل پیامی برای تهران میداند: مصر آماده است در برابر یکی از مهمترین متحدان منطقهای جمهوری اسلامی، از امنیت کشورهای عرب خلیج فارس دفاع کند. با این حال، به ارزیابی این اندیشکده، قاهره نمیخواهد رابطه با تهران را یکسره قطع کند. تماس تلفنی عباس عراقچی و بدر عبدالعاطی، وزیران خارجه ایران و مصر، نیز در این چارچوب قابل توجه است.
حساسیت موضوع برای مصر فقط سیاسی نیست. حملات حوثیها به کشتیرانی دریای سرخ بر درآمد کانال سوئز، یکی از منابع اصلی ارز خارجی مصر، فشار وارد کرده است. از سوی دیگر، خاطره مداخله پرهزینه ارتش مصر در جنگ یمن در دهه ۱۹۶۰ همچنان زنده است و احزاب مخالف نسبت به هزینهها و پیامدهای یک ماموریت نظامی مبهم هشدار دادهاند.
سودان ضلع دیگر این صفآرایی است. مرکز صوفان میگوید حمایت مصر از ارتش سودان در جنگ با نیروهای پشتیبانی سریع، قاهره را در برابر امارات قرار داده؛ کشوری که به حمایت از این نیروها متهم است. رویترز نیز در در فوریه ۲۰۲۶ بر اساس تصاویر ماهوارهای از استقرار پهپادهای رزمی ساخت ترکیه در نزدیکی مرز سودان گزارش داد. البته مقامهای مصری تاکنون از اقدامات امنیتی برای حفاظت از مرزها سخن گفتهاند و جزئیات عملیات احتمالی را تایید نکردهاند.
همزمان، مصر میکوشد در غزه جایگاه خود را حفظ کند. مرکز صوفان به نقش سیسی در پیشبرد طرح صلح ترامپ و میزبانی قاهره از کمیته تکنوکرات اداره غزه اشاره میکند. روزنامه نشنال هم در ۱۴ اکتبر گزارش داد این کمیته در مقر موقت خود در قاهره توافق همکاری برای بازسازی و خدمات عمومی با آژانس همکاری بینالمللی آلمان امضا کرده است.
قاهره در شاخ آفریقا نیز فعالتر شده است. سیسی در چهارم اکتبر میزبان رهبران سودان، اریتره و سومالی بود؛ نشستی که بر امنیت دریای سرخ و نقش کشورهای ساحلی در اداره آن تأکید کرد. این تحرکات در کنار اختلاف مصر با اتیوپی بر سر سد النهضه، نشان میدهد قاهره امنیت مسیرهای آبی را بخشی از منافع حیاتی خود میداند.
برآیند تحلیل مرکز صوفان این است که مصر میتواند در توازن تازه قدرت منطقهای، از دریای سرخ تا غزه، نقشی پررنگتر ایفا کند؛ نقشی که بخشی از آن در برابر نفوذ ایران تعریف میشود. با این همه، هنوز فاصلهای روشن میان دریافت مجوز دفاع از عربستان و ورود عملی مصر به جنگی مستقیم با حوثیها وجود دارد.