ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه، روز چهارشنبه ۲۱ اکتبر (۲۹ مهر) در دیدار با استیو ویتکاف، فرستاده ویژه دونالد ترامپ، در سن‌پترزبورگ، بار دیگر آمادگی مسکو را برای کمک به حل بحران ایران اعلام کرد.
به گزارش رسانه‌های روسیه، پوتین در دیدار با استیو ویتکاف در کاخ کنستانتینوفسکی سن‌پترزبورگ گفت که روسیه روابط ویژه و مبتنی بر اعتماد با ایران دارد که طی چند دهه شکل گرفته است.
آگهی
آگهی
خبرگزاری روسی اسپوتنیک به نقل از پوتین گزارش داد: «اگر بتوانیم حتی کوچک‌ترین کمکی به حل این بحران بکنیم، با کمال میل این کار را انجام خواهیم داد.»
رئیس‌جمهور روسیه همچنین تاکید کرد که «بسیار علاقمند به دانستن» ارزیابی طرف آمریکایی از تحولات خاورمیانه و بحران پیرامون ایران است.
پوتین در این دیدار درباره احتمال ازسرگیری همکاری‌های اقتصادی میان روسیه و آمریکا نیز ابراز علاقه کرد.
تکرار پیشنهاد روسیه و بازگشت متخصصان به نیروگاه بوشهر
پیشنهاد پوتین برای کمک به حل بحران ایران ابتکار تازه‌ای نیست. او ۸ اکتبر و در دیدار با مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور ایران، در ترکمنستان گفته بود که روسیه آماده است هر کاری از دستش برمی‌آید برای کمک به حل بحران انجام دهد.
پوتین در آن دیدار همچنین گفته بود که مسکو از تلاش‌های تهران برای پایان دادن به جنگ از طریق راهکارهای دیپلماتیک آگاه است.
سرگئی لاوروف، وزیر خارجه روسیه، نیز روز دوشنبه ۱۹ اکتبر در جریان سفر به تهران و دیدار با عباس عراقچی، بار دیگر بر آمادگی مسکو برای کمک به یافتن راه‌حلی مورد قبول طرف‌های درگیر تاکید کرد.
به گزارش خبرگزاری تاس، لاوروف در نشست خبری مشترک با همتای ایرانی خود خواستار بازگشت وضعیت خلیج فارس و تنگه هرمز به شرایط پیش از جنگ، از جمله برقراری آزادی کشتیرانی و تضمین جلوگیری از تکرار حملات شد.
در همین حال، خبرگزاری اینترفکس از قول لاوروف گزارش داد که روسیه با وجود شرایط دشوار منطقه، قصد ندارد از توافق‌های اقتصادی و سرمایه‌گذاری خود با ایران صرف‌نظر کند.
او همچنین اعلام کرد که متخصصان روسی به‌تدریج به نیروگاه اتمی بوشهر بازمی‌گردند و دو کشور چشم‌انداز گسترده‌ای برای همکاری در زمینه استخراج و انتقال نفت و گاز دارند.
مذاکرات اوکراین؛ مسکو آماده همکاری اقتصادی، اما مخالف امتیازدهی سیاسی
در حالی که پوتین از آمادگی روسیه برای کمک به حل بحران ایران و ازسرگیری همکاری اقتصادی با آمریکا سخن گفت، محور اصلی سفر ویتکاف به سن‌پترزبورگ تلاش واشنگتن برای پایان دادن به جنگ اوکراین بود؛ موضوعی که همچنان اختلاف‌های جدی میان مسکو، واشنگتن و کی‌یف بر سر آن وجود دارد.
ویتکاف پس از گفت‌وگوهای روز سه‌شنبه در اسلو با ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین، راهی روسیه شد. مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، این مذاکرات را «مثبت» توصیف کرده است.
در نشست اسلو، الکساندر استوب، رئیس‌جمهور فنلاند، و یوناس گار استوره، نخست‌وزیر نروژ، نیز حضور داشتند و طرف‌ها درباره راه‌های پایان جنگ و تضمین‌های امنیتی اوکراین گفت‌وگو کردند.
بااین‌حال، سرگئی لاوروف پیش از دیدار پوتین و ویتکاف اعلام کرد که مسکو پیشنهادهای اقتصادی و مالی احتمالی آمریکا را بررسی خواهد کرد، اما حاضر به امتیازدهی سیاسی نیست.
او درباره پیشنهادهای ویتکاف و جرد کوشنر، داماد ترامپ، گفت: «اگر چیزی پیشنهاد کنند که از نظر اقتصادی و مالی به نفع ما باشد، چرا که نه؟» اما تاکید کرد که این همکاری باید «بدون هیچ‌گونه امتیازدهی سیاسی» انجام شود.
لاوروف همچنین آمریکا را «در بهترین حالت، یک رقیب» توصیف کرد و هشدار داد که دولت‌های آینده واشنگتن ممکن است امتیازهای احتمالی ترامپ به روسیه را لغو کنند.
این گفت‌وگوها پس از توافق ترامپ و پوتین درباره گازوئیل و انتقاد رئیس‌جمهور آمریکا از تاثیر حملات اوکراین به زیرساخت‌های انرژی روسیه بر قیمت جهانی سوخت انجام می‌شود.
کرملین: صلح می‌خواهیم، نه آتش‌بس
هم‌زمان، کرملین بار دیگر پیشنهاد توقف موقت حملات به زیرساخت‌های انرژی را رد کرد؛ موضعی که با وجود اعلام قبلی ترامپ درباره آتش‌بس انرژی میان روسیه و اوکراین مطرح شد.
دیمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین، روز چهارشنبه گفت: «هیچ‌چیز تغییر نکرده است. ما صلح می‌خواهیم، نه آتش‌بس.»
روسیه همچنان در آستانه زمستان به حملات خود علیه زیرساخت‌های انرژی اوکراین ادامه می‌دهد.
پسکوف در عین حال اذعان کرد که توافق جامع بدون مشارکت کی‌یف ممکن نیست و گفت: «حل‌وفصل کامل مسئله اوکراین بدون حضور کسی از کی‌یف امکان‌پذیر نیست.» او همچنین خواستار اتخاذ تصمیمی «مسئولانه» از سوی رهبری اوکراین شد و درباره تأثیرگذاری رئیس‌جمهور فنلاند بر مذاکرات ابراز تردید کرد.
فشار ترامپ بر اوکراین برای دستیابی به توافق
تلاش‌های دیپلماتیک تازه در شرایطی انجام می‌شود که تنش‌ها میان واشنگتن و کی‌یف افزایش یافته است.
ترامپ از حملات اوکراین به زیرساخت‌های انرژی روسیه انتقاد کرده و گزارش‌هایی نیز از تاخیر در تحویل موشک‌های رهگیر پاتریوت منتشر شده است؛ موشک‌هایی که کشورهای اروپایی هزینه آنها را پیش‌تر پرداخت کرده‌اند.
بااین‌حال، زلنسکی پس از دیدار با ویتکاف از آمریکا به دلیل ازسرگیری تبادل اطلاعات درباره حملات قریب‌الوقوع روسیه تشکر کرد و هشدارهای زودهنگام درباره موشک‌های بالستیک را برای حفاظت از غیرنظامیان حیاتی دانست.
در همین حال، ترامپ روز سه‌شنبه بار دیگر از اوکراین خواست با روسیه به توافق برسد و گفت کی‌یف باید «توافق کند.»
زلنسکی اما تاکید کرد که کشورش باید در هر مذاکره‌ای درباره آینده اوکراین حضور مستقیم داشته باشد: «اگر موضوعاتی درباره اوکراین و آینده ما مطرح باشد، تنها زمانی می‌توان آنها را پذیرفت که ما نیز پشت میز مذاکره حضور داشته باشیم.»