نیروهای شرکتکننده در عملیات «طلوع یمن» که با پشتیبانی ۱۰۰ فروند هواپیمای ائتلاف تحت رهبری عربستان سعودی انجام شد، شهر ذباب را در شمال تنگه بابالمندب بازپس گرفتند. همزمان حوثیها مدعی شدند که فرودگاه بینالمللی ریاض، یک پالایشگاه نفت و پایگاههای نظامی در سراسر عربستان سعودی را هدف قرار دادهاند.
نیروهای وابسته به دولت یمن، عملیات گستردهای را برای بازپسگیری مناطق اطراف تنگه بابالمندب از حوثیها آغاز کردند. همزمان پاکستان و ترکیه با اعزام نیرو به عربستان سعودی موافقت کردند و حوثیها برای گسترش دامنه جنگ، فرودگاه بینالمللی ریاض، تأسیسات نفتی و پایگاههای نظامی عربستان سعودی را هدف قرار دادند.
مقامهای یمنی گفتند نیروهای متحد دولت یمن روز دوشنبه شهر مهم ذباب را در شمال تنگه بابالمندب بازپس گرفتند، تنگهای که یک مسیر حیاتی کشتیرانی و رابط دریای سرخ با خلیج عدن است.
این مقامها که به شرط ناشناس ماندن سخن میگفتند، همچنین اعلام کردند شهرهای باب و حدید نیز به تصرف نیروهای دولتی درآمده است. شاهدان گفتند تانکها و نیروهای دولتی را در حال ورود به این شهرها دیدهاند.
پیشروی نیروهای دولتی بخشی از یک عملیات گسترده بود که اوایل روز دوشنبه و تحت حمایت هوایی ائتلاف نظامی به رهبری عربستان سعودی آغاز شد.
در مقابل، یحیی سریع، سخنگوی نظامی حوثیها، در ویدئویی از پیش ضبطشده گفت این گروه در حملاتی که فرودگاه بینالمللی ملک خالد در ریاض، و یک پالایشگاه نفت در شهر رابغ در ساحل دریای سرخ را هدف قرار دادهاند، از موشکهای بالستیک و کروز و پهپاد استفاده کرده است.
او مدعی شد که فرودگاه ابها، تأسیسات نظامی در خمیس مشیط و دیگر «مراکز حیاتی» در شهرهای نجران و جیزان نیز هدف حملات حوثیها قرار گرفتهاند.
سفارت آمریکا در ریاض در شبکههای اجتماعی به شهروندان آمریکایی هشدار داد که نسبت به احتمال حملات پهپادی یا موشکی هوشیار باشند.
حوثیها که نام رسمی آن «انصارالله» است، اعلام کردند مناطق بیشتری را در جنوبغرب یمن به تصرف خود درآورده و یک شهر مهم را نیز گرفتهاند. این اقدام که ضربهای به نیروهای مورد حمایت عربستان وارد کرده، در حالی انجام شده است که حوثیها به سمت مرکز استانی راهبردی در این منطقه پیشروی میکنند.
ترکی المالکی، سخنگوی ائتلاف تحت رهبری عربستان، گفت این عملیات را ۱۰۰ فروند جنگنده از نیروهای دولت یمن پشتیبانی کردند. او گفت ائتلاف با تأمین «پوشش هوایی» تنگه بابالمندب، صدها هدف حوثیها را منهدم کرده است.
پیشروی عملیات «طلوع یمن»
تشدید درگیریها میان عربستان سعودی و حوثیها، پس از چهار سال آتشبس، جنگ یمن را دوباره شعلهور کرده است.
روز یکشنبه، حوثیها شهر تُربه را تصرف کردند، شهری که در مسیر اصلی میان تعز، مرکز استان، و شهر بندری عدن قرار دارد. عدن بهعنوان مقر موقت دولت یمن فعالیت میکند. این شهر طی سالها یکی از پایگاههای مهم نیروهای دولتی برای دفاع از تعز بوده است.
پیش از آن، حوثیها چندین روستا و منطقه در حومه تعز را تصرف کرده بودند و این امر راه را برای محاصره تعز، سومین شهر بزرگ یمن، برای این گروه هموار کرد.
حوثیها در اوایل سپتامبر پیشروی سریعی را در امتداد ساحل غربی یمن در دریای سرخ آغاز کردند و شهر راهبردی مخا و چندین جزیره در دریای سرخ را به تصرف خود درآوردند. این دستاوردها به آنها امکان داد کنترل بخش یمنی بابالمندب را در دست گیرند، تنگهای که ۱۲ درصد از تجارت جهانی از آن عبور میکند.
دولت مورد حمایت عربستان سعودی روز یکشنبه اعلام کرد در حال بسیج نیروها در سراسر مناطق تحت کنترل دولت است.
رشاد علیمی، رئیس شورای رهبری ریاستجمهوری یمن، در یک سخنرانی تلویزیونی گفت هدف عملیات، «بازپسگیری سرزمینهای باقیمانده» تحت کنترل حوثیهاست. او از جامعه بینالمللی خواست از دولت او حمایت کند.
چند ساعت پس از اعلام علیمی، المالکی، سخنگوی ارتش عربستان، متعهد شد تا زمانی که حوثیها «ریشهکن شوند»، «حمایت عملیاتی کامل» از نیروهای دولت یمن ادامه خواهد داشت.
علیمی روز دوشنبه در پستی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت این عملیات که «طلوع یمن» نام گرفته، با هدف «بازگرداندن نهادهای دولتی، آزادسازی» صنعا، پایتخت تحت کنترل حوثیها، و پایان دادن به «کودتای شبهنظامیان تروریست حوثی» آغاز شده است.
ماجد النزیلی گفت نیروهای دولتی در حال اجرای یک «عملیات تهاجمی راهبردی» علیه پایتخت یمن هستند. دفتر رسانهای حوثیها نیز از چندین حمله هوایی به مناطق تحت کنترل این گروه، از جمله صنعا، خبر داد.
بر اساس ارزیابی «مؤسسه مطالعات جنگ»، یک اندیشکده مستقر در واشنگتن، تصرف شهر تُربه توسط حوثیها میتواند توانایی نیروهای وابسته به دولت یمن را برای تقویت مواضع خط مقدم در سراسر استان تعز و مرکز این استان، یعنی شهر تعز، محدود کند.
همچنین وزیران خارجه و دفاع پاکستان و ترکیه روز دوشنبه با عربستان توافق کردند که نیروهای نظامی خود را در چارچوب پیمان دفاعی میان آنها، به این کشور اعزام کنند.
در بیانیه مشترکی که وزارت خارجه پاکستان پس از نشست اضطراری در ریاض منتشر کرد، تعداد نیروها مشخص نشده بود. همچنین در این بیانیه اعلام نشده بود که کدام کشورها نیرو اعزام خواهند کرد یا زمانبندی اعزام نیروها چگونه خواهد بود.
سه کشور آنچه را که «تلاش برای حمله» به مکه و مدینه و همچنین حملات ادامهدار به شهرهای عربستان سعودی و تأسیسات غیرنظامی و اقتصادی این کشور توصیف کردند، محکوم کردند. در این بیانیه مشخص نشده بود که مسئول این حملات چه کسی بوده است.
افزایش نگرانیها درباره بحران انسانی
جنگ یمن در سال ۲۰۱۴ آغاز شد، زمانی که حوثیها با آغاز عملیات تهاجمی از پایگاه خود در شمال کشور، صنعا را تصرف و دولت را وادار کردند به عربستان سعودی پناه برده و در تبعید فعالیت کند. این جنگ یکی از بدترین فجایع انسانی جهان را رقم زد و به کشته شدن بیش از ۱۵۰ هزار نفر منجر شد.
بر اساس اعلام سازمان بهداشت جهانی، در آخرین موج خشونتها دستکم ۹۵۹ نفر کشته و بیش از ۴۲۰۰ نفر زخمی شدهاند. بر اساس آمار آژانس مهاجرت سازمان ملل متحد، تشدید درگیریها حدود ۱۷۴٬۰۹۷ نفر را در داخل یمن وادار به ترک خانههایشان کرده است. این آژانس گزارش داد که بیش از ۳۰۰۰ نفر دیگر نیز از طریق دریا به جیبوتی گریختهاند.
هفته گذشته، وزارت بهداشت یمن که بخشی از دولت بهرسمیتشناختهشده در سطح بینالمللی است، درباره تأثیر جنگ بر مراکز درمانی و کارکنان پزشکی در سراسر استان تعز هشدار داد.
این وزارتخانه روز جمعه در بیانیهای اعلام کرد مراکز درمانی در مناطق ساحلی، غربی و جنوبی استان تعطیل شدهاند یا بهسختی به فعالیت خود ادامه میدهند.
سخنگوی آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد، گفت که او «عمیقاً نگران تشدید شدید درگیریها» است و «حملات فرامرزی مداوم حوثیها» علیه عربستان سعودی را محکوم کرد.
حوثیها با آنچه تهران «محور مقاومت» مینامد، ارتباط دارند، شبکهای غیررسمی از گروههای مسلح در چندین کشور منطقه، از جمله حزبالله در لبنان، حماس در غزه و گروههای شبهنظامی در عراق. همه این گروهها، با درجات مختلف، از سوی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران حمایت، آموزش و تجهیز میشوند.