آزادی غیرمنتظره پنج مظنون به دسیسهچینی اثباتنشده برای بمبگذاری در پایگاه هوایی مورد استفاده آمریکا در انگلستان، با قرار وثیقه و آن هم در حالیکه تحقیقات همچنان در جریان است، با واکنش و نگرانی شماری از مقامها، از جمله رئیس جمهوری آمریکا و وزیر امور خارجه این کشور، روبهرو شد.
پنج مرد جوان بریتانیایی بامداد یکشنبه در نزدیکی پایگاه نیروی هوایی سلطنتی «فرفورد» به اتهام جرایم مرتبط با حمل مواد منفجره و تروریسم بازداشت شدند.
آگهی
آگهی
این پایگاه در جریان جنگها و درگیریهای خاورمیانه طی دهههای گذشته و از جمله جنگ امسال با ایران، محل استقرار و فعالیت بمبافکنهای آمریکایی بوده است. شاید همین موضوع باعث شد تا مأموران مبارزه با تروریسم بریتانیا اعلام کردند که در حال بررسی «چندین فرضیه» از جمله احتمال ارتباط ایران با مظنونها هستند.
اما آزادی با قرار وثیقه این پنج متهم با واکنش دونالد ترامپ رو برو شد و او روز دوشنبه گفت از اینکه این افراد اجازه پیدا کردهاند آزاد شوند، تعجب کرده است. او گفت: «تعجب کردم که آنها آزادشان کردند. من بودم چنین کاری نمیکردم.»
مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا نیز مدعی شد که در این پرونده «بهوضوح پای یک عامل خارجی در میان است»، اما از معرفی کشور خاصی یا ارائه جزئیات بیشتر خودداری کرد.
احتمال نقش ایران در پرونده فرفورد
هنوز مشخص نیست این حادثه با حمایت یک دولت خارجی انجام شده یا انگیزه آن چه بوده است، اما مقامهای بریتانیایی بهطور جدی احتمال ارتباط ایران با این پرونده را مطرح کردهاند.
احتمال ارتباط با روسیه یا گروههای شبهنظامی غیردولتی نیز در حال بررسی است. همچنین پایگاه فرفورد پیشتر محل برگزاری اعتراضهای فعالان ضدجنگ نیز بوده است.
وس استریتینگ، وزیر دفاع بریتانیا، گفت لندن «نباید در برابر قدرتنمایی و تهدیدهای ایران عقبنشینی کند.» او افزود: «رژیم ایران خواهان آسیب رساندن به کشور ما، متحدان ما و آزادی و دموکراسی است که از آن برخورداریم.»
به اینستاگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
ایران و گروههای شبهنظامی متحد آن پیشتر نیز به برنامهریزی یا اجرای حملاتی علیه اهداف آمریکایی، بریتانیایی و یهودی متهم شدهاند. مقامهای مختلف مدعی شدهاند که این حملات از طریق عوامل نیابتی محلی انجام شده، در حالی که ایران مسئولیت آنها را نپذیرفته است.
سرویسهای اطلاعاتی بریتانیا همچنین میگویند روسیه و ایران از عوامل نیابتی برای ارتکاب جرایم در خاک بریتانیا استفاده کردهاند. مقامهای بریتانیایی در ماه مارس اعلام کردند شمار پروندههای امنیت ملی مرتبط با فعالیت دولتهای متخاصم، از جمله ایران، در شش ماه منتهی به دسامبر ۲۰۲۵، ۵۰ درصد افزایش داشته است.
ایران روز دوشنبه هرگونه ارتباط داشتن خود با دسیسهچینی احتمالی برای بمبگذاری در یک پایگاه هوایی بریتانیا مورد استفاده آمریکا را رد کرد. سفارت ایران در فرستهای در شبکه اجتماعی ایکس، «گمانهزنیهای بیاساس و مغرضانه اخیر که از سوی برخی افراد و رسانههای بریتانیایی با هدف مرتبط کردن ایران» با این حادثه منتشر شدهاند، انتقاد کرد.
ایران و بریتانیا؛ از هشدارهای امنیتی تا پایگاه فرفورد
مقامهای امنیتی بریتانیا میگویند عوامل نیابتی مرتبط با ایران در پشت سر زنجیرهای از آتشسوزیهای عمدی و حملات دیگر در بریتانیا و برخی کشورهای دیگر قرار داشتهاند؛ حملاتی که بسیاری از آنها جامعه یهودیان را هدف گرفته و با هدف ایجاد ترس انجام شدهاند.
این مقامها پیشتر هشدار داده بودند که ادامه درگیریها در خاورمیانه ممکن است باعث شود تهران اهداف بیشتری را در خاک بریتانیا هدف قرار دهد.
بریتانیا در جنگ اخیر علیه ایران، به آمریکا و اسرائیل نپیوست و در ابتدا درخواست ترامپ برای استفاده از پایگاههای بریتانیا برای حمله به ایران را رد کرد.
اما کییر استارمر، نخستوزیر وقت بریتانیا، در ماه مارس با استفاده آمریکا از پایگاههای این کشور برای آنچه «عملیات دفاعی» علیه موشکهای ایران و محلهای پرتاب آنها خواند، موافقت کرد. این تصمیم پس از حملات ایران به منافع بریتانیا و متحدان این کشور در منطقه خلیج فارس اتخاذ شد.
در جریان درگیریها، بمبافکنهای بی-۱ و بی-۲ آمریکا برای انجام عملیات از پایگاه فرفورد، در حدود ۱۶۰ کیلومتری غرب لندن، پرواز کردهاند.
تهران نیز اعلام کرده است هر پایگاهی که برای حمله به خاک ایران مورد استفاده قرار گیرد، از نظر این کشور هدفی مشروع خواهد بود.
مواد منفجرهای پیدا نشده است
حلقه امنیتی پلیس روز سهشنبه همچنان اطراف سه ون کشفشده در نزدیکی پایگاه فرفورد برقرار بود و نیروهای مسلح و مأموران مبارزه با تروریسم به بررسی محل ادامه میدادند.
پیش از آن، کارشناسان خنثیسازی بمب ارتش با استفاده از یک ربات، ونها را بازرسی کرده بودند. مشخص نیست داخل خودروها چه چیزی پیدا شده است، اما آزادی پنج مظنون با قرار وثیقه و آغاز بازگشت ساکنان تخلیهشده به خانههایشان، حاکی از آن بود که مواد منفجره قابل استفادهای در این خودروها پیدا نشده است.
همچنین هنوز مشخص نیست که آیا این افراد بازداشتشده پیشتر زیر نظر سرویسهای امنیتی قرار داشتهاند یا نه.
آقای ترامپ میگوید بازداشت مظنونها در پی همکاری میان آمریکا و بریتانیا انجام شده و آنها مدتی «زیر نظر» بودهاند. با این حال، پلیس گفت بازداشتها پس از تماس تلفنی در ساعات پایانی شب درباره خودروهای مشکوک در نزدیکی پایگاه انجام شد.