نتایج یک پژوهش تازه نشان میدهد مصرف استامینوفن در بارداری ممکن است به رشد تخمدان نوزادان دختر آسیب بزند. با این حال، محققان تأکید میکنند این یافتهها هنوز قطعی نیست، استامینوفن همچنان ایمنترین مسکن بارداری است و مادران نباید نگران شوند.
نتایج یک پژوهش جدید نشان میدهد که مصرف استامینوفن (پاراستامول) در دوران بارداری ممکن است بر سلامت دستگاه تناسلی و قدرت باروری نوزادان دختر در آینده تاثیر منفی بگذارد.
آگهی
آگهی
بر اساس این مطالعه، مادران بارداری که استامینوفن مصرف کرده بودند، دخترانی به دنیا آوردند که حجم تخمدانهای آنها به طور متوسط ۴۰ درصد کوچکتر از سایر نوزادان بود. همچنین حجم رحم این نوزادان ۱۳ درصد کوچکتر و تعداد فولیکولهای تخمدانی آنها یعنی ساختارهایی که وظیفه تولید تخمک را بر عهده دارند، ۲۳ درصد کمتر بوده است.
نوزادان دختر با تعداد مشخص و محدودی «کیسه تخمک» (فولیکول) متولد میشوند و بدن آنها در طول زندگی دیگر تخمک جدیدی تولید نمیکند. پیش از این، آزمایش روی حیوانات نشان داده بود که اگر تشکیل این کیسهها در دوران جنینی مختل شود، میتواند در آینده باعث کاهش قدرت باروری و یائسگی زودرس شود.
علاوه بر این، نوزادان دختری که در مراحل اولیه رشد جنینی در معرض استامینوفن قرار گرفته بودند، سطح پایینتری از «هورمون آنتیمولرین» (AMH) داشتند؛ هورمونی که شاخص اصلی سنجش ذخیره تخمدان به شمار میرود.
دکتر مارگیت بیستروپ فیشر از بیمارستان دانشگاهی کوپنهاگ دانمارک که سرپرستی این پژوهش را بر عهده داشته است، میگوید: «اینکه آیا تفاوتهای مشاهدهشده در مطالعه ما تاثیری بر باروری واقعی و سن یائسگی در انسان دارد یا خیر، هنوز مشخص نیست و نیازمند پیگیری طولانیمدت این نوزادان خواهد بود.»
او تاکید کرد: «زنانی که در دوران بارداری استامینوفن مصرف کردهاند نباید نگران شوند. مطالعه ما ارتباطات را در سطح کلی جامعه بررسی کرده و نمیتواند وضعیت یک زن یا کودک خاص را پیشبینی کند. بسیاری از زنانی که استامینوفن مصرف کرده بودند، دخترانی با ابعاد تخمدان کاملا طبیعی به دنیا آوردند.»
به اینستاگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
توصیههای دارویی و حواشی سیاسی
در حال حاضر استامینوفن به عنوان خط اول درمان درد و تب برای زنان باردار توصیه میشود، هرچند سازمانهایی مانند خدمات سلامت همگانی بریتانیا (NHS) توصیه میکنند که این دارو در کمترین دوز ممکن و برای کوتاهترین زمان مصرف شود. پزشکان بر این باورند که تب و درد درماننشده میتواند خطرات به مراتب بیشتری برای جنین داشته باشد، ضمن اینکه استامینوفن از داروها و مسکنهایی مانند ایبوپروفن یا آسپیرین که میتوانند به قلب و کلیه جنین آسیب بزنند بسیار ایمنتر است.
با این حال، این داروی پرمصرف در ماههای اخیر دستخوش جنجالهای سیاسی نیز شده است؛ تا جایی که دولت ترامپ مدعی ارتباط آن با بروز اوتیسم و اختلال بیشفعالی (ADHD) شد، ادعایی که البته متالیزها و تحلیلهای جامع علمی هیچ ارتباطی میان آنها پیدا نکردهاند.
جزئیات تحقیق و نظر موافقان و مخالفان
در این پژوهش تازه که در مجله علمی Human Reproduction Open منتشر شده، ۶۸۵ زن باردار دانمارکی در سه ماهه اول بارداری ثبتنام شدند و ۳۰۲ نوزاد دختر آنها در سه ماهگی مورد معاینه قرار گرفتند. میزان استامینوفن مصرفی مادران نیز از طریق نمونه ادرار سنجیده شد. دانشمندان همچنین دادههای ۱,۲۱۰ دختر دیگر را تا سنین بلوغ بررسی کردند.
مادران حاضر در این تحقیق دوزهای نسبتا پایینی از استامینوفن را بیشتر برای سردرد یا دردهای عضلانی و نه بیماریهای شدید مصرف کرده بودند و هیچکدام از سقف مجاز ۴,۰۰۰ میلیگرم در روز فراتر نرفته بودند. با این حال، محققان پیشنهاد میکنند که استفاده از روشهای غیردارویی مانند استراحت، نوشیدن آب، فیزیوتراپی و کمپرس گرم میتواند جایگزین ایمنتری برای درمان دردهای سبک باشد.
پروفسور کریستین دو گیتر، مدیر بخش پزشکی باروری دانشگاه بازل سوئیس، با مهم دانستن این یافتهها گفت: «توصیههای مربوط به مصرف استامینوفن در دوران بارداری اکنون باید مورد بازبینی قرار گیرد.»
اما در مقابل، برخی دانشمندان بریتانیایی خواستار احتیاط شدید در تفسیر این نتایج شدهاند. دکتر گاوین استوارت، استاد دانشگاه نیوکاسل تأکید کرد: «ساختار این مطالعه به گونهای است که اثبات رابطه علت و معلولی را غیرممکن میسازد. با این حجم نمونه نمیتوان نتیجه گرفت که قطعاً استامینوفن عامل این تغییرات است.»
پروفسور فرانسیسکا دنک از کینگز کالج لندن نیز افزود: «در حال حاضر بسیار زود است که بخواهیم تغییری در رفتار و الگوی مصرف دارویی ایجاد کنیم. زنان باردار نباید نگران باشند.»