آندری بلوسوف، نماینده ویژه وزارت امور خارجه روسیه، روز یکشنبه ۳۰ اوت (هشتم شهریور ۱۴۰۵) آمریکا را متهم کرد که اروپا را بهعنوان یک میدان احتمالی جنگ هستهای در نظر میگیرد.
آقای بلوسوف در مصاحبه با شبکه تلویزیونی راشاتودی روسیه مدعی شد که پافشاری واشنگتن بر آغاز مذاکرات درباره تسلیحات هستهای غیرراهبردی روسیه، نشان میدهد آمریکا احتمال استفاده از سلاح هستهای در یک درگیری نظامی در اروپا را بهطور جدی بررسی میکند. او گفت: «اساسا، آنها [آمریکاییها] اروپا را یک میدان نظامی احتمالی میدانند.»
آگهی
آگهی
در مقابل، ناتو نیز به نوبه خود از توسعه و نوسازی توان هستهای غیرراهبردی روسیه انتقاد کرده است. پنتاگون میگوید آمریکا همچنان به حفظ بازدارندگی هستهای متعهد است، اما در عین حال از اعضای اروپایی ناتو میخواهد سهم و مسئولیت بیشتری در تأمین دفاع متعارف این ائتلاف بر عهده بگیرند.
آقای بلوسوف استدلال کرد که آمریکا با ترغیب روسیه به گفتوگو درباره زرادخانه هستهای غیرراهبردی، تلاش میکند توجه بینالمللی را از خطرات ناشی از سلاحهای هستهای آمریکا مستقر در اروپا و برنامههای گستردهتر واشنگتن در زمینه موشکی و هستهای منحرف کند.
این مقام روس استدلال کرد دستیابی به اطلاعات درباره تسلیحات هستهای غیرراهبردی روسیه از طریق افزایش اقدامات شفافساز، یا کاهش و حذف این زرادخانه، میتواند احتمال وقوع سناریویی برای استفاده از سلاح هستهای با مشارکت آمریکا و متحدان اروپایی آن را افزایش دهد.
یورونیوز فارسی را در ایکس دنبال کنید
به گفته آقای بلوسوف، استقرار سلاحهای هستهای آمریکا در کشورهای اروپایی عضو ناتو و ترتیبات «اشتراکگذاری هستهای» ناتو، مدتهاست که یکی از نگرانیهای مسکو بوده است. او گفت گسترش چنین ترتیباتی، از جمله مشارکت اعضای بیشتر ناتو در رزمایشهای مرتبط با استفاده احتمالی از سلاحهای هستهای، خطرات علیه امنیت روسیه را افزایش میدهد.
به گفته او، روسیه در اوایل دهه ۱۹۹۰ زرادخانه هستهای غیرراهبردی خود را چهار برابر کاهش داد و تسلیحات باقیمانده را به مراکز نگهداری متمرکز منتقل کرد و افزود که مسکو انتظار داشت واشنگتن نیز اقدامات متقابلی انجام دهد.
آقای بلوسوف همچنین گفت از بین رفتن توافقهای مربوط به کنترل تسلیحات و خلع سلاح هستهای، همزمان با برنامه آمریکا برای ایجاد سامانه دفاع موشکی چندلایه در قالب طرح «گنبد طلایی» و نوسازی توان هستهای این کشور، شرایط راهبردی را به شکل چشمگیری وخیمتر کرده است.
اظهارات آقای بلوسوف در حالی مطرح میشود که آمریکا همچنان بخشی از سلاحهای هستهای خود را در چارچوب سازوکار بازدارندگی هستهای ناتو در اروپا مستقر کرده است.
نقشه جدید آمریکا برای اروپا
دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا، این هفته گفت احتمال حمله روسیه به قلمرو کشورهای عضو ناتو برای او نگرانکننده نیست. این اظهارات در حالی مطرح شده که نگرانی کشورهای اروپایی درباره احتمال اقدام نظامی روسیه علیه ناتو رو به افزایش است.
البریج کلبی، رئیس حوزه سیاستگذاری پنتاگون روز پنجشنبه به اعضای ناتو گفت که این ائتلاف باید خود را با شرایط جدید وفق دهد و افزود که میخواهد در چارچوب بازنگری در استقرار نیروهای آمریکایی در اروپا، دیدگاه متحدان را بشنود.
آمریکا در ماه ژوئن اعلام کرد استقرار نیروهایش در اروپا را طی یک بازبینی ششماهه بررسی خواهد کرد. واشنگتن نیز در هفتههای اخیر پرسشنامهای برای اعضای ناتو فرستاده که در آن درباره موضوعاتی مانند میزان هزینهکرد دفاعی، راهبردهای نظامی، خرید و تأمین تجهیزات و همچنین حمایت از اولویتهای سیاست خارجی آمریکا پرسش شده است.
بر اساس سندی که رویترز به آن دست یافته، قرار است نتیجه این بازبینی تا ۶ نوامبر دستکم چهار گزینه متفاوت را پیش روی پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، قرار دهد؛ این زمانبندی چندین هفته زودتر از مهلت نهایی دسامبر برای پایان یافتن بازبینی است.
این روند باعث شده است مقامهای اروپایی درباره هدف واقعی دولت آمریکا از این بازبینی پرسشهایی مطرح کنند؛ اینکه آیا واشنگتن واقعا قصد دارد با متحدان اروپایی مشورت کند، یا اینکه صرفا در پی انجام اقدامی نمادین است و یا حتی میخواهد از این فرایند بهعنوان اهرمی در مذاکرات استفاده کند.
آقای کلبی گفت: «این بازبینی فقط به محل استقرار نیروها و پایگاهها محدود نمیشود. موضوع اصلی، بررسی جایگاه و وضعیت راهبردی آمریکا در اروپا در معنایی گستردهتر است.»
موضوع تسلیحات هستهای غیرراهبردی یا تاکتیکی، مدتهاست یکی از مسائل مناقشهبرانگیز در مذاکرات کنترل تسلیحات میان آمریکا و روسیه بوده است. دو کشور زرادخانههای قابلتوجهی از تسلیحات هستهای تاکتیکی در اختیار دارند و آمریکا همچنین در چارچوب ترتیبات ناتو، سلاحهای هستهای را در اروپا مستقر کرده است.
اظهارات آقای بلوسوف در شرایطی مطرح شده که تنشها بر سر امنیت اروپا و آینده توافقهای کنترل تسلیحات بهویژه پس از انقضای پیمان «نیو استارت» در ماه فوریه افزایش یافته است. این پیمان آخرین توافق موجود برای محدود کردن زرادخانههای هستهای راهبردی آمریکا و روسیه بود.