در حالی که تبادل حملات و تنشهای منطقهای ادامه دارد، فضای سیاسی و دیپلماتیک حول این بحران با تکذیبهای قاطع ادعاهای رسانهای و اظهارات صریح ترامپ وارد مرحله تازهای شده است. تهران، بغداد و واشنگتن گزارش اخیر نشریه نیویورکتایمز مبنی بر رد پیشنهاد آتشبس ترامپ از سوی ایران را تکذیب کردند.
در همین حال، دونالد ترامپ با بیان اینکه مارکو روبیو و جیدی ونس در حال رایزنی با طرفهای ایرانی هستند، مدعی شد که تهران مایل به توافق است اما هنوز آمادگی کامل ندارد و میخواهد نقش «آدمهای سرسخت» را بازی کند.
رئیسجمهوری آمریکا با ترسیم دو راهکار پیشرو اعلام کرد که واشنگتن یا میتواند ایران را گامبهگام و بهسرعت از هم بپاشد یا به مسیر مذاکره ادامه دهد؛ مسائلی که به گفته او، هر دو بهطور همزمان روی میز قرار دارند.
ترامپ همچنین در پاسخ به این پرسش که ایران چه زمانی تسلیم خواهد شد، گفت که آنها ممکن است تسلیم شوند یا در غارهای بسیار عمیق خود پنهان شوند.
این اظهارات نشان میدهد با وجود تفاهمنامه ماه ژوئن برای مذاکرات ۶۰ روزه، آینده تحولات منطقه همچنان میان سناریوی توافق و تصاعد بحران معلق باقی مانده است.
از سوی دیگر دونالد ترامپ در جریان ضیافتی جداگانه با خبرنگاران کاخ سفید بار دیگر رویکرد دوگانه و جنجالی خود را به نمایش گذاشت. ترامپ که همواره روابط پرتنشی با رسانههای آمریکا داشته و آنها را به انتشار «اخبار جعلی» متهم کرده است، در این مراسم ابتدا با لحنی کنایهآمیز خطاب به خبرنگاران گفت: «فکر میکنم بعضی از شما من را دوست ندارید!»
او که هفته گذشته نیز از عدم پخش سخنرانیاش توسط برخی شبکههای اصلی خشمگین شده بود، این بار در پاسخ به پرسش فاکسنیوز درباره استراتژی خروج از تنش با ایران، ادعا کرد که دو طرف همزمان در حال گفتوگو هستند.
ادعای نیویورک تایمز و واکنش تهران، بغداد و واشنگتن
این گزارش مدعی شده بود که ایران پیشنهاد آتشبس رئیسجمهوری آمریکا را که از طریق علی الزیدی، نخستوزیر عراق، منتقل شده بود، رد کرده است. با این حال، خبرگزاری رسمی ایرنا این ادعا را گمراهکننده خواند، دفتر نخستوزیری عراق آن را کاملا بیاساس دانست و یک مقام رسمی آمریکایی نیز نادرست بودن اصل داستان را تأیید کرد.
در همین حال، سید عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، با اشاره به رویکرد تهران تاکید کرد که مشکل اصلی میان دو کشور ناشی از سیاستهای زورگویانه آمریکا است، نه کمبود کانالهای ارتباطی یا میانجیگران. وی با صراحت اعلام کرد که ایران تسلیم تهدید و فشار نخواهد شد و تا تحقق مطالبات مشروع ملت خود و تثبیت حقوقش، بهویژه در خصوص کنترل بر تنگه هرمز، به پایداری ادامه خواهد داد.
در گزارش نیویورک تایمز به نقل از مقامهای بینام ایرانی و عراقی آمده بود که این میانجیگری نافرجام همزمان با تهدیدهای ترامپ برای تشدید جنگ و هدف قرار دادن زیرساختهای حیاتی ایران صورت گرفته است. بر اساس این گزارش، جزئیات پیشنهاد آتشبس بلافاصله روشن نبود؛ اما مقامهای ایرانی گفتند که دولت آنها علاقهای به یک توافق موقت که مساله کنترل بر تنگه هرمز را حلنشده باقی بگذارد، ندارد.
کمی پس از انتشار این گزارش، ایرنا، خبرگزاری رسمی دولت جمهوری اسلامی ایران این ادعا را رد کرد و آن را انحرافی و گمراه کننده خواند. عراق نیز روز جمعه بر اساس بیانیهای از دفتر رسانهای الزیدی، این گزارش رسانهای را کاملا بیپایه و اساس خواند و اعلام کرد که این موضوع هیچ تناسبی با واقعیت ندارد. در همین حال، یک مقام آمریکایی نیز این گزارش را رد کرد و گفت که این داستان نادرست است.