کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، در سفر به جیبوتی برای تقویت حضور دریایی اروپا توافق امنیتی امضا کرد؛ این سفر در حالی انجام میشود که بر اساس برخی گزارشها، تهران از نیروهی حوثی خواسته است تا در صورت حمله آمریکا به زیرساختهای ایران، تنگه باب المندب را مسدود کنند.
خانم کالاس در این سفر در آن از مأموریتهای دریایی «آسپیدس» (Aspides) و «آتالانتا» (Atalanta) بازدید کرد که وظیفه تامین امنیت دریای سرخ را در برابر حملات حوثیها بر عهده دارند.
مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا در جمع خبرنگاران در جیبوتی گفت که امنیت دریایی تحت فشارهای فزایندهای قرار دارد و «حملات متوالی ایران به کشتیهای تجاری در حال عبور از تنگه هرمز، در حال نابود کردن توافق موقت با ایالات متحده است، در حالی که وضعیت در دریای سرخ نیز بار دیگر رو به وخامت گذاشته است.»
او در این سفر توافقنامه امنیتی جدیدی را تحت عنوان «تعیین وضعیت نیروها» (SOFA) برای عملیات آسپیدس با دولت جیبوتی امضا کرد تا حضور امنیتی اروپا را تقویت کند. وی هشدار داد که حملات موشکی اخیر حوثیها به عربستان سعودی نشانهای از این است که «بیثباتی در خشکی به ناامنی در دریا تبدیل میشود.»
خانم کالاس در گفتگو با مقامات دولتی جیبوتی تاکید کرد «آزادی کشتیرانی را نباید بدیهی فرض کرد و این امر باید هر روز مورد حفاظت قرار گیرد.»
مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا با اشاره به اینکه جیبوتی یکی از نزدیکترین شرکای امنیت دریایی اروپا در منطقه بوده است، افزود که «ما با هم خطر دزدی دریایی را به طور چشمگیری کاهش میدهیم و به ایمنی و امنیت در دریا کمک میکنیم که این امر بدون جیبوتی ممکن نیست.»
خانم کالاس تصریح کرد توافقی که میان اتحادیه اروپا و جیبوتی به امضا رسیده است، دسترسی و پشتیبانی مداوم از کشتیها و تجهیزات هوایی اروپا را تا هر زمان که نیاز باشد، تضمین میکند و اتحادیه اروپا به ایفای نقش مهم خود برای کمک به تامین امنیت مسیرهای دریایی کلیدی در دریای سرخ ادامه میدهد که اکنون بیش از هر زمان دیگری در سراسر منطقه به آن نیاز است.
سفر خانم کالاس با گزارشهایی همزمان شده است که نشان میدهند تهران ازحوثیها خواسته است تا در صورت حمله احتمالی ایالات متحده به زیرساختهای ایران، برای بستن تنگه بابالمندب آماده شوند.
حوثیها برای نخستین بار در اکتبر ۲۰۲۳ با اعلام همبستگی با حماس در جریان جنگ غزه از تردد کشتیهای مرتبط با اسرائیل جلوگیری کردند. این اقدامات باعث کاهش تقریبا ۵۰ درصدی ترافیک تجاری در دریای سرخ بین اواخر سال ۲۰۲۳ و اوایل سال ۲۰۲۴ شد و دهها شرکت بزرگ کشتیرانی را مجبور کرد تا مسیر خود را به سمت آفریقا تغییر دهند. حوثیها پس از آتشبس میان اسرائیل و حماس با میانجیگری آمریکا در اکتبر ۲۰۲۵، بیشتر حملات خود را متوقف کردند اما از آن زمان آمادگی خود را برای ازسرگیری حملات در صورت تغییر شرایط اعلام کردهاند.
ماموریت دریایی اتحادیه اروپا (EUNAVFOR Aspides) که در فوریه ۲۰۲۴ در پاسخ به عملیات حوثیها علیه کشتیرانی تجاری آغاز شد، یک مأموریت امنیت دریایی دفاعی است که دریای سرخ، خلیج عدن، دریای عرب و خلیج عمان را پوشش میدهد و هیچگونه حملهای به اهداف زمینی انجام نمیدهد. به گفته خانم کالاس، این مأموریت طی دو سال گذشته امنیت بیش از ۶۷۰ کشتی تجاری را تامین کرده و جان ۱۲۸ دریانورد را نجات داده است. مأموریت قدیمیتر دریایی اروپا یعنی عملیات آتالانتا نیز که در دسامبر ۲۰۰۸ راهاندازی شد، در ابتدا برای مقابله با دزدان دریایی سومالی شکل گرفت و سپس برای پوشش امنیت دریایی گستردهتر در غرب اقیانوس هند تعمیم یافت.
هر دو مأموریت از خاک جیبوتی هماهنگ میشوند؛ کشوری که به دلیل موقعیت منحصربهفردش در ورودی جنوبی دریای سرخ، میزبان پایگاههای نظامی بیش از شش کشور جهان از جمله ایالات متحده، فرانسه، چین، ژاپن، ایتالیا و آلمان است. اگر بابالمندب نیز مسدود شود، هزینه آن توسط خانوادهها و کسبوکارهای اروپایی پرداخت خواهد شد و به همین دلیل اروپا در حال حاضر برای باز نگه داشتن آن اقدام میکند. کالاس در پایان خاطرنشان کرد زمانی که کشتیرانی تهدید میشود، زنجیرههای تامین مختل شده، قیمتها افزایش مییابد و خانوادهها و کسبوکارها پیامدهای آن را بسیار فراتر از این منطقه احساس میکنند؛ به همین دلیل است که توافق امروز اهمیت دارد، چرا که این موضوع چیزی فراتر از حمایت از عملیاتهای اروپایی و در واقع تلاش مشترک برای باز نگه داشتن یکی از شاهراههای اقتصادی جهان است.