دهم ژوئیه روزی کمتر شناختهشده در تقویم ضربالمثلهای کشاورزی است که هوای هفتههای آینده و احتمال ادامه گرما را پیشبینی میکند. اما چرا روز موسوم به هفتبرادر نزد هواشناسان نیز نسبتاً قابل اعتماد است؟
دهم ژوئیه بهویژه در اتریش، همان نقشی را دارد که در دیگر کشورها روز «هفتخواب» در ژوئن دارد و بهعنوان نشانهای مهم برای وضعیت هوای هفتههای آینده شناخته میشود.
در ضربالمثلهای عامیانه گفته میشود: «اگر روز هفتبرادر بارانی باشد، باران هفت هفته دیگر هم ادامه دارد.» از آنجا که این روزها تقریبا در هیچ نقطهای از اروپا نشانی از بارش دیده نمیشود، احتمالا ضربالمثل دوم بیشتر صدق میکند: «اگر هفت برادر آفتاب بگیرند، هفت هفته سرور و نشاط در پیش است.»
اما دیدن آبوهوای بسیار آفتابی و افراطی همراه با گرایش به موج گرما بهعنوان «نعمت» دیگر فقط برای کسانی که در کشاورزی کار میکنند دشوار نیست؛ خشکسالی در بسیاری مناطق خود را نشان میدهد، رودخانهها و جویبارها خشک شده و بسیاری از گیاهان از بین رفتهاند.
این روزها بسیاری از مردم بیشتر در حسرت دمای پایینترند؛ دماهایی که همین حالا دستکم در شمال آلمان هوای تابستانی مطبوعی ایجاد کرده است.
حیوانات زیر فشار گرما
فقط اسبهای درشکههای فیاتکر در وین نیستند که از گرما به ستوه آمدهاند. به گزارش اسآراف، برای گاوها از ۱۶ درجه به بالا و برای خوکها از ۲۰ درجه به بالا هوا بیش از حد گرم میشود و چون حیوانات تحتفشار کمتر غذا میخورند، در موج گرما بازده تولید شیر و گوشت پایین میآید. بسیاری از واحدهای دامداری در سوئیس شیوه کار خود را تغییر دادهاند؛ حیوانات اغلب بهجای مرتع در اصطبلهای خنکتر میمانند. در بلندمدت، کشاورزان میخواهند روی نژادهایی حساب کنند که با گرما بهتر کنار میآیند.
در حالی که قرار بود جیوه دماسنج در وین کمی پایینتر از مرز ۳۰ درجه بماند، برای زوریخ در روز جمعه ۳۳ درجه سانتیگراد در سایه و برای ژنو ۳۴ درجه پیشبینی شده بود که ممکن است با رعدوبرق همراه شود.
روز هفتبرادر چیست؟
روز هفتبرادر در کلیسای کاتولیک در واقع روز یادبود هفت پسر قدیس فلیسیتاس است. بنا بر روایتها، این شفیع زنان و مادران حدود سال ۱۶۶ میلادی در رم، همراه با پسرانش الکساندر، فلیکس، یانواریوس، مارتالیس، فیلیپوس، سیلوانوس و ویتالیس، به دلیل خودداری از انکار ایمان مسیحی خود گردن زده شد.
بر اساس باورهای مردمی، فلیسیتاس ناچار بود پیش از آنکه خود اعدام شود، شاهد مرگ پسرانش باشد. آنان بهعنوان شهیدان دوران نخستین مسیحیت شناخته میشوند.
چرا این پیشبینی قابل اعتماد تلقی میشود؟
بهنظر میرسد ضربالمثل کشاورزان درباره روز هفتبرادر نزد کارشناسان هم چندان بیپایه نباشد، زیرا جتاستریم در لایههای بالایی جو زمین، در ارتفاع حدود ۸ کیلومتری، در اروپای میانه معمولا بین پایان ژوئن و اوایل ژوئیه به وضعیتی پایدار میرسد و جریان این بادها اغلب برای هفتهها الگوی آبوهوا را تعیین میکند.
دومینیک یونگ، کارشناس هواشناسی در روزنامه «فرانکفورتر روندشاو»، توضیح میدهد: «در آغاز ژوئیه اغلب یک سامانه بزرگ آبوهوایی شکل میگیرد که هفتهها همراه ما میماند و نشانهها بهطور آشکار از هوای گرم خبر میدهند.»
به گفته این هواشناس، علت آن است که سامانههای کمفشارِ اقیانوس اطلس عملا پس زده میشوند و در فاصلهای بسیار شمالی از بالای سر ما عبور میکنند.
گرما کمتر از موج شرجیِ پایان ژوئن است
به گفته اداره فدرال هواشناسی آلمان، در روزهای آینده شدیدترین گرما همچنان در فرانسه خواهد بود، اما همان طور که دیدبلیودی مینویسد، در آلمان نیز «مناطق بیشتری به اصطلاح به "لذت" ۳۰ درجه یا بیشتر» میرسند. در دورترین جنوبغرب آلمان دما به ۳۵ و حتی ۳۶ درجه هم میرسد.
به گزارش وبسایت هواشناسی «کاخلمانوتر»، موج گرما تنها سوئیس را دربرنمیگیرد، بلکه فرایبورگ در برايسگاو را نیز شامل میشود.
در روزهای آینده، دستکم در آغاز، رطوبت هوا نباید به اندازه موج گرمای اواخر ژوئن بالا باشد. با این حال، اداره فدرال هواشناسی آلمان از «بار شدید گرمایی بهویژه در جنوبغرب» خبر میدهد؛ فشاری که شبهای گرمتر نیز به آن دامن میزنند و بهخصوص در مناطق پرجمعیت شهری احساس میشود.