۱۰ ژوئیه روزی کمتر شناختهشده در ضربالمثلهای کشاورزان است که هوای چند هفته آینده و احتمال تداوم گرما را پیشبینی میکند. چرا این روز موسوم به «زیبن برویدرتاگ» حتی برای هواشناسان هم نسبتا قابل اعتماد است؟
دهم ژوئیه، بهویژه در اتریش، همان جایگاه روز «زیبنشلفر» در ژوئن را در دیگر کشورها دارد و بهعنوان شاخصی مهم برای وضعیت هوای هفتههای آینده در نظر گرفته میشود.
یک ضربالمثل عامیانه میگوید: «اگر روز هفت برادر بارانی باشد، تا هفت هفته بعد هم باران میبارد.» از آنجا که این روزها در بیشتر نقاط اروپا نشانی از بارش دیده نمیشود، ضربالمثل دیگری شاید مصداق بیشتری داشته باشد: «اگر هفت برادر آفتاب بگیرند، هفت هفته هوای دلپذیر در پیش است.»
اما دیگر دشوار است که این هوای بسیار آفتابی و شدید همراه با گرایش به موج گرما را «نعمت» بدانیم؛ نه فقط برای کسانی که در کشاورزی کار میکنند. خشکسالی حالا در بسیاری مناطق خود را نشان میدهد.
بسیاری از مردم این روزها بیشتر هوای خنکتر را میخواهند؛ دماهایی که دستکم در شمال آلمان هوای تابستانی مطبوعی به همراه آورده است.
فشار گرما بر دامها
نه فقط برای اسبهای درشکههای فیاکر در وین، که برای دیگر دامها هم هوا بیش از حد گرم است. به گزارش اسآراف، برای گاوها از حدود ۱۶ درجه به بالا هوا زیادی گرم میشود و برای خوکها از ۲۰ درجه. چون حیوانات تحت استرس کمتر غذا میخورند، در موج گرما تولید شیر و گوشت کاهش مییابد. بسیاری از دامداریها در سوئیس روش کار خود را عوض کردهاند؛ حیوانات بیشتر به جای چرا در مرتع، در اصطبل خنکتر میمانند. در بلندمدت کشاورزان میخواهند به سوی نژادهایی بروند که با گرما سازگارترند.
در حالی که در وین قرار بود دما اندکی زیر مرز ۳۰ درجه بماند، در زوریخ برای روز جمعه ۳۳ درجه در سایه و در ژنو ۳۴ درجه سانتیگراد پیشبینی شده بود؛ دماهایی که ممکن است با رعد و برق دنبال شوند.
روز «هفت برادر» چیست؟
در کلیسای کاتولیک، روز «هفت برادر» در واقع روز یادبود هفت پسر قدیسه فلیسیتاس است. بنا بر روایتهای تاریخی، این حامی زنان و مادران حدود سال ۱۶۶ میلادی در رم همراه با پسرانش الکساندر، فلیکس، یانواریوس، مارتالیوس، فیلیپوس، سیلوانوس و ویتالیس به دلیل خودداری از انکار ایمان مسیحیشان گردن زده شد.
بر اساس باور عامیانه، فلیسیتاس ناچار بود پیش از آنکه خود سر بریده شود، مرگ پسرانش را با چشمان خود ببیند. آنها از شهیدان نخستین دوران مسیحیت بهشمار میروند.
چرا این پیشبینی قابل اعتماد تلقی میشود؟
به نظر میرسد قاعده کشاورزان درباره روز هفت برادر از دید بسیاری از کارشناسان هم چندان بیاساس نباشد. جریان هوایی پرسرعت موسوم به «جت استریم» در لایههای بالای جو زمین، در ارتفاع حدود هشت کیلومتری، در مرکز اروپا معمولا بین اواخر ژوئن و اوایل ژوئیه به وضعیتی پایدار میرسد. جهت این بادها اغلب برای هفتهها الگوی اصلی آب و هوا را تعیین میکند.
دومینیک یونگ، کارشناس هواشناسی، در روزنامه «اف آر» توضیح میدهد: «در اوایل ژوئیه معمولا یک الگوی بزرگمقیاس جوی شکل میگیرد که هفتهها پابرجا میماند و نشانهها بهروشنی از گرم ماندن هوا حکایت دارد.»
به گفته یونگ، علت این وضعیت آن است که سامانههای کمفشار اقیانوس اطلس عملا پس زده میشوند و بهصورت جریانی دوردست از شمال از کنار ما عبور میکنند.
گرما این بار از اواخر ژوئن کمتر شرجی است
به گفته اداره هواشناسی آلمان، در روزهای آینده همچنان شدیدترین گرما در فرانسه خواهد بود؛ اما این نهاد مینویسد که «در آلمان هم مناطق بیشتری به دمای ۳۰ درجه و بالاتر میرسند.» در دورترین جنوب غربی آلمان دما تا ۳۵ و حتی ۳۶ درجه هم بالا میرود.
بر اساس پیشبینی پایگاه هواشناسی «کاخلمنوتر»، موج گرما فقط سوئیس را در بر نمیگیرد و شهر فرایبورگ ایم برایسگاو در آلمان را هم شامل میشود.
در روزهای پیش رو دستکم در ابتدا رطوبت هوا به اندازه موج گرمای اواخر ژوئن نخواهد بود. با این حال اداره هواشناسی آلمان از «فشار شدید گرما، بهویژه در جنوب غرب» سخن میگوید؛ فشاری که شبهای گرمتر هم به آن دامن میزنند و بیش از همه مناطق شهری متراکم را تحت تاثیر قرار میدهد.