عبدالفتاح سیسی، رئیسجمهوری مصر، به تازگی از مقر فرماندهی جدید و عظیم نیروهای مسلح این کشور موسوم به «اکتاگون» (هشتوجهی) رونمایی کرده است. افتتاح این پایگاه در شرق قاهره، هم در داخل مصر به دلیل بحران اقتصادی و هم در محافل امنیتی اسرائیل، موجی از بحث و نگرانی را برانگیخته است.
حضور آقای سیسی با لباس نظامی در این مراسم، که ششمین بار از زمان رسیدن او به قدرت در سال ۲۰۱۴ است، نمایش قدرتی در یک منطقه پرتنش ارزیابی شده است.
آگهی
آگهی
این مقر در پایتخت اداری جدید مصر واقع شده و یک شهر نظامی و محافظتشده است. «اکتاگون» در مساحتی نزدیک ۴٫۶ میلیون متر مربع بنا شده و شامل ۱۳ منطقه استراتژیک است.
طراحی این مجتمع از هشت ساختمان بیرونی هشتوجهی تشکیل شده که دو ساختمان مرکزی فرماندهی را احاطه کردهاند؛ ساختاری که نماد انسجام ارتش و نهادهای دولتی مصر است.
این مقر ابعادی به مراتب عظیمتر از همتای آمریکایی خود دارد؛ در مقایسه با پنتاگون که در سال ۱۹۴۳ با ساختاری پنجوجهی و زیربنایی حدود ۱۱۷ هزار متر مربع در آرلینگتون ویرجینیا تاسیس شد، اکتاگون با اختلافی چشمگیر و مساحتی نزدیک به ۴۰ برابر، لقب بزرگترین مجتمع فرماندهی نظامی جهان را به خود اختصاص میدهد.
نمایش قدرت در سایه بحران اقتصادی و فقر
مقامات مصری این پروژه را برای رفع ضعفهای ساختاری و پراکندگی چنددههای فرماندهیهای ارتش در قاهره ضروری میدانند.
با این حال، منتقدان آن را در کشوری که طبق برآوردهای رسمی و بینالمللی حدود ۶۶ درصد جمعیتش زیر خط فقر هستند، «غیرضروری» میخوانند.
اگرچه هزینه دقیق «اکتاگون» اعلام نشده، اما برآوردها حاکی از هزینه ۵۸ میلیارد دلاری برای کل پایتخت اداری جدید است.
تایلر روگوی، تحلیلگر دفاعی، ابعاد این مجتمع را «حیرتانگیز» و «بسیار پرهزینه» توصیف میکند که با سرمایهگذاری خارجی، کمک کشورهای خلیج فارس، چین و فروش زمین تامین شده است.
این هزینهها، بدهی مصر را به بیش از ۳۸۰ میلیارد دلار رسانده و فشار بر شهروندان را افزایش داده است.
نگاه اسرائیل؛ «صلح سرد» یا «جنگ سرد»؟
توسعه نظامی مصر، توجه محافل امنیتی اسرائیل را به خود جلب کرده است. با اینکه مرز مصر و اسرائیل به طور سنتی آرامترین مرز بوده، روابط دو کشور پس از جنگ غزه و بحرانهای منطقهای پرتنشتر شده است.
الی دکل، پژوهشگر اسرائیلی در حوزه اطلاعات، میگوید: «آنچه میبینیم صلح سرد نیست، بلکه شبیه به یک جنگ سرد بدون شلیک گلوله است. از زمان جنگ غزه، خصومت در لحن رسانهها و مقامات مصری شدت یافته است.»
تحلیلگران اسرائیلی به افزایش نیروهای مصری در شبهجزیره سینا اشاره میکنند و معتقدند حضور یگانهای مکانیزه ارتش مصر در نزدیکی مرز، از سقف تعیینشده در معاهده صلح ۱۹۷۹ فراتر رفته است.
به گفته آقای دکل، مصر سرمایهگذاری سنگینی در زیرساختهای زیرزمینی و ذخایر موشکی انجام داده و هماکنون چهار برابر نیروهای توافقشده در امتداد مرز نیرو مستقر کرده است.
خطوط قرمز قاهره و بقای همکاریهای امنیتی
یکی از نقاط اصلی اختلاف، آینده غزه و پیشنهادهای جابهجایی فلسطینیان است. مصر هرگونه انتقال جمعیت غزه به سینا را خط قرمز استراتژیک و تهدیدی برای امنیت ملی خود میداند، زیرا معتقد است این کار به بیثباتی سینا و تضعیف دائمی مسئله فلسطین میانجامد.
همچنین کنترل اسرائیل بر «محور فیلادلفیا» در مرز غزه و مصر، بر پیچیدگی این روابط افزوده است.
به کانال تلگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
با این حال، تحلیلگران معتقدند این بیاعتمادی متقابل به رویارویی نظامی تبدیل نخواهد شد. مایکل هراری، سفیر سابق اسرائیل، تاکید میکند که هر دو کشور منافع حیاتی در حفظ معاهده صلح دارند و مصر در حال حاضر درگیر جبهههای دیگری مانند بحران سودان، لیبی و تنش با اتیوپی است.
مریم وهبه، تحلیلگر سیاسی، نیز میگوید نوسازی ارتش مصر لزوما به معنای آمادهسازی برای جنگ با اسرائیل نیست. به عقیده او، اگرچه روابط سیاسی سردتر شده، اما هماهنگیهای امنیتی به دلیل منافع استراتژیک و حیاتی دو طرف با قدرت ادامه دارد.