ترکیب کنونی گرما و رطوبت در آلمان شرایط مناسبی برای پشهها ایجاد کردهاست و بهویژه به پشه خانگی معمولی و پشه آسیایی ببری روبهگسترش سود میرساند.
دورین ورنر، کارشناس پشهها در مرکز تحقیقاتی لایبنیتس برای پژوهش در چشماندازهای کشاورزی (ZALF)، هشدار میدهد: «هوای مرطوب و گرم یعنی شرایط ایدهآل؛ پشه در چنین وضعی از خوشحالی فریاد میکشد».
آگهی
آگهی
در حالی که پشههای معمولی خانگی برای تخمگذاری بهویژه از آبهای راکد مانند بشکههای جمعآوری آب باران یا چالههای آب استفاده میکنند، پشه ببر آسیایی مهاجم بهمراتب سازگارتر است: کوچکترین باقیماندههای آب در زیرگلدانیها یا داخل آبپاشها برای آن بهعنوان محل زادآوری کفایت میکند. به این ترتیب، این گونه میتواند حتی در مناطق شهری پرجمعیت نیز بهسرعت گسترش پیدا کند.
این زیستشناس تاکید میکند که الگوی هوای گرم و مرطوب امکان رشد چندین نسل پشه در هر تابستان را فراهم میکند. جمعیت پشهها اواخر ماه اوت به اوج میرسد؛ چیزی که در حملههای بسیار بیشتر آنها در این بازه زمانی کاملا دیده میشود.
در مقابل، خشکی شدید میتواند جمعیت پشهها را محدود کند، چون در آن صورت آبگیرهای مناسب برای تخمگذاری وجود ندارد.
بهویژه پشه ببر آسیایی این روزها زیر ذرهبین پژوهشگران است، زیرا در اصل از مناطق گرمسیری میآید و بهتدریج در اروپا جا میافتد. این پشه نهتنها روزفعال و تهاجمی است، بلکه از نظر نظری میتواند عامل بیماریهایی مانند ویروس دنگی یا چیکونگونیا را نیز منتقل کند؛ هرچند تا کنون در آلمان زنجیرههای انتقال بومی این ویروسها ثبت نشده است.
تب چیکونگونیا بهندرت مرگبار است، اما میتواند برای مدت طولانی ناراحتی ایجاد کند. از علائم معمول آن میتوان به تب بالا، درد شدید مفاصل، درد عضلانی و سردرد و همچنین بثورات پوستی اشاره کرد. تب دنگی نیز معمولا با تب شدید، درد شدید سر و اندامها و راش پوستی خود را نشان میدهد. در موارد حاد، این بیماری میتواند به خونریزی و عوارض تهدیدکننده حیات منجر شود.
بهگزارش انتیوی، پشه ببر آسیایی تا کنون عمدتا در جنوبغرب آلمان دیده شده است. با این حال، کارشناسان انتظار دارند این گونه در آینده بیشتر به سمت شمال گسترش یابد و در آنجا نیز بهطور دائمی مستقر شود.
پشه ببر آسیایی چه شکلی است
پشه ببر آسیایی حداکثر تا حدود ۰٫۹ سانتیمتر رشد میکند و در مقایسه با بسیاری از پشههای دیگر نسبتا کوچک است. تفاوت اصلی آن با پشههای بومی در نقش و نگار سیاه و سفید مشخص آن است. بهگفته اداره فدرال محیط زیست آلمان، بهویژه شکم و پاهای عقبی این پشه بهطور چشمگیری سیاه و سفید نقشدار است. همچنین یک نوار سفید مشخص وجود دارد که از پشت سر شروع میشود و تا محل اتصال بالها امتداد مییابد.
در بسیاری از شهرداریها مشاهده پشه ببر آسیایی را میتوان از طریق درگاههای رسمی آنلاین گزارش کرد.
در شهرهایی مانند فرایبورگ ایم بریسگاو، موارد مشاهده پشه ببر آسیایی از طریق وبسایت شهرداری یا اداره بهداشت گزارش میشود. در هایدلبرگ نیز فرم آنلاین ویژهای برای اعلام یافتن پشههای ببر در چارچوب برنامههای محلی مبارزه با آنها وجود دارد.
در کارلسروهه و منطقه میتلرر اوبرراین نیز مشارکت عمومی در طرح پایش پشه ببر آسیایی برقرار است و گزارشها اغلب از طریق ادارههای محلی بهداشت یا محیط زیست دریافت میشود. در مانهایم هم شهروندان معمولا میتوانند موارد مشاهده را از طریق اداره بهداشت یا درگاههای محیط زیستی ثبت کنند.
پشههای بومی، از جمله ناقل ویروس نیل غربی
ویروس نیل غربی که از طریق پشههای گزنده بومی به انسان منتقل میشود، اکنون در بخشهایی از آلمان شیوع یافته است. بر اساس یک مطالعه در بیمارستان دانشگاهی چریته، این ویروس در برلین بهطور پایدار مستقر شده است.
طبق اعلام موسسه رابرت کخ، در سال ۲۰۲۵ در سراسر آلمان در مجموع ۱۴ مورد ابتلا به ویروس نیل غربی ثبت شده است. این رقم در سال ۲۰۲۴ برابر با ۴۹ مورد و در سال ۲۰۲۳ معادل ۱۶ مورد بود؛ در هر سه سال شامل موارد عفونت در میان مسافران بازگشته از سفر. با این حال متخصصان معتقدند رقم واقعی موارد بسیار بیشتر است، زیرا بسیاری از عفونتها بدون بروز علائم رخ میدهد. اگر علائم ظاهر شود، اغلب بهصورت نشانههایی شبیه آنفلوانزا از جمله سردرد، درد اندامها، لرز یا استفراغ مشاهده میشود. در موارد نادر، عفونت میتواند به سیر بیماری شدید منجر شود و حتی مرگبار باشد.
بیماری کرم قلب در حیوانات
هم پشه معمولی گزنده و هم پشه مهاجم ببر آسیایی میتوانند بهعنوان «ناقل» عمل کنند، یعنی لاروهای کرمهای رشتهای را در خود جای دهند و آنها را منتقل کنند.
کرمهای رشتهای انگلی دیروفیلاریا ایمیتیس و دیروفیلاریا رپنس عمدتا حیوانات و در موارد نادر انسان را آلوده میکنند. دیروفیلاریا ایمیتیس عامل بیماری موسوم به کرم قلب است؛ در این بیماری انگلها در سرخرگهای قلب و ریه مستقر میشوند و بهویژه در سگها میتوانند به صدمات جدی قلبی و ریوی منجر شوند.
دیروفیلاریا رپنس در مقابل، بافت زیرپوستی را درگیر میکند و معمولا در آن نواحی به ایجاد تورمهای گرهای یا مهاجر میانجامد؛ این اتفاق برای انسان نیز میتواند بهعنوان میزبان اتفاقی رخ دهد.
گفتنی است که روغن نارگیل اغلب بهعنوان یک محافظ طبیعی در برابر پشهها مطرح میشود، زیرا حاوی اسید لوریک است که میتواند برای پشههای گزنده خاصیت دورکنندگی داشته باشد. اما هنوز مشخص نیست که آیا این ماده علیه پشه ببر آسیایی هم موثر است یا نه. متخصصان بهطور کلی استفاده از مواد دافع حشرات با ترکیبات موثر تاییدشده را توصیه میکنند.