سازمان هواشناسی اسپانیا برای بیشتر کشور به دلیل دومین موج گرمای تابستان هشدار نارنجی صادر کرده است؛ این موج از یکشنبه آغاز شده، دوشنبه شدیدتر میشود و احتمالا تا سهشنبه ادامه دارد و در چند منطقه دما به ۴۲ تا ۴۴ درجه میرسد.
سازمان دولتی هواشناسی اسپانیا جمعه گذشته به دلیل رسیدن دومین موج گرمای تابستان ۲۰۲۶ هشدار صادر کرد؛ رویدادی که از همین یکشنبه آغاز میشود و دمای هوا را تا ۴۲ درجه سانتیگراد در درههای جنوبغربی شبهجزیره ایبری بالا میبرد و دستکم تا سهشنبه ادامه خواهد داشت.
بر اساس دادههای همین سازمان، فردا دوشنبه در دره مینیو دما به ۳۸ تا ۴۰ درجه سانتیگراد و در مناطق داخلی آکورونیا به ۳۷ تا ۳۹ درجه میرسد، در حالی که در چهارگوشه جنوبغربی شبهجزیره بیشینهها به طور عمومی ۳۹ تا ۴۱ درجه خواهد بود و در درههای رودخانهای به ۴۲ درجه میرسد؛ دمای ۳۷ تا ۴۰ درجه نیز در فلات جنوبی، دره ابر و فروافتادگیهای شمالشرقی ثبت خواهد شد.
بر خلاف تصور رایج، اوج این موج روز سهشنبه نخواهد بود. به گفته آامت، دوشنبه ششم سختترین روز این دوره است، با افزایش تازه دما در سواحل شرقی کانتابریک که تا حدی به دره ابر، فلات شمالی و یکسوم شرقی شبهجزیره نیز گسترش مییابد، به طوری که روز سهشنبه امکان رسیدن دما به ۴۴ درجه سانتیگراد وجود دارد امری که میتواند مهار آتشسوزی بیسبال دمپوردا را پیچیدهتر کند، در حالی که در غرب گالیسیا ورود جریان هوای دریایی آغاز میشود و دما را در نواحی ساحلی پایین میآورد.
برای روز چهارشنبه، با توجه به عدم قطعیت بیشتر ناشی از احتمال تاثیر یک سامانه موسوم به «دانا»، محتملترین سناریو این است که دماهای بالاتر از ۳۹ تا ۴۰ درجه در جنوبغرب، فلات جنوبی، دره ابر و بخشهایی از داخلی جنوبشرق حفظ شود، پیش از آنکه از پنجشنبه روند کاهش آغاز شود.
کانون خطر کجاست؛ از جنوب شبهجزیره تا جزایر قناری
شدیدترین کانون همچنان در اندلس قرار دارد. آامت شنبه هشدار نارنجی موج گرما را در سویا، هوئلوا و خائن و هشدار زرد را در کادیس و گرانادا فعال کرد، با دماهایی که در چند ناحیه میتواند به ۴۰ درجه برسد، در حالی که آلمریا فعلا خارج از این هشدارهاست. علاوه بر این، در سواحل کادیس یک هشدار زرد به دلیل تندبادهای باد شرقی صادر شده که رعایت حداکثر احتیاط را در تنگه ضروری میکند.
هشدار ویژه این سازمان نقشه گستردهای را ترسیم میکند: چهارگوشه جنوبغربی شبهجزیره، درههای گوادینا و گوادالکیبیر، دره ابر و فروافتادگیهای شمالشرقی بیشترین خطر را در خود متمرکز کردهاند، هرچند این پدیده بر گالیسیای داخلی، فلات جنوبی، سواحل شرقی کانتابریک و جزایر بالئار نیز اثر میگذارد؛ جایی که در مایورکا انتظار میرود بیشینه دما بین ۳۶ تا ۳۸ درجه باشد.
جزایر قناری که معمولا از بدترین موجهای گرمای شبهجزیره در امان میمانند، این بار مصون نیستند. اداره کل وضعیتهای اضطراری دولت محلی قناری از روز یکشنبه به دلیل موجی از دماهای بالا که چند روز ادامه خواهد داشت، برای خطر آتشسوزی جنگلها در گران کاناریا و تنریف اعلام هشدار کرده است و قرار است روز سهشنبه تمام استان شرقی در وضعیت هشدار نارنجی قرار گیرد، در حالی که بقیه جزایر در سطح زرد باقی میمانند.
در مجموع کشور هنوز فهرست نهایی استانها بر اساس سطح هشدار برای این سه روز منتشر نشده، چون نقشه آامت بسته به تغییر مدلها به شکل پویا بهروزرسانی میشود؛ آنچه تا این لحظه تایید شده، هشدار نارنجی در جنوبغرب شبهجزیره، دره ابر و شرق جزایر قناری و هشدار زرد در کمربند گستردهتری است که این مناطق را در بر میگیرد.
سلامت، آتشسوزیها و سابقه تابستانی که همین حالا هم زیر سایه گرماست
این نخستین موج گرمای تابستانی نیست و پیامد موجهای قبلی بر بحث پیرامون خطر فعلی سایه انداخته است. تنها چند روز پس از آنکه نخستین موج گرما که بنا بر برآورد سامانه پایش MoMo وزارت بهداشت در ماه ژوئن نزدیک به ۹۰۰ مرگ منتسب به خود بر جای گذاشت، رو به فروکش کردن گذاشت، آامت از رسیدن موج دوم خبر داد.
برای آنکه به طور رسمی به عنوان موج گرما طبقهبندی شود این پدیده باید به شکل افراطی از صدک ۹۵ دماها عبور کند، دستکم سه روز ادامه یابد و بیش از ۱۰ درصد قلمرو را در بر بگیرد؛ سه شرطی که بر اساس محاسبات کنونی احتمال تحقق آنها بسیار بالا ارزیابی میشود.
خطر محدود به ساعات آفتابی نیست. حداقل دما در روزهای پیشرو حول و حوش ۲۰ تا ۲۶ درجه سانتیگراد خواهد بود با اوجهایی تا ۲۷ و ۲۸ درجه؛ وضعیتی که برای بخش بزرگی از کشور به معنای شبهای استوایی است و در مناطق بیشتر تحت فشار، استراحت شبانه را دشوار میکند؛ عاملی که متخصصان سلامت عمومی آن را به اندازه اوج دمای روز مهم میدانند. به این وضعیت باید خطر آتشسوزی را هم افزود؛ در اندلس طرح INFOCA همچنان در مرحله پیشهشدار فعال است و در جزایر قناری اعلام خطر آتشسوزی جنگلها همزمان با هشدار دما صادر شده است.
اقدامات توصیهشده معمول در برابر این دماهای بسیار بالا عبارتاند از:
- پرهیز از قرار گرفتن زیر آفتاب در ساعات اوج تابش.
- حفظ آبرسانی و نوشیدن مکرر مایعات.
- خودداری از انجام ورزش سنگین در فضای باز.
- توجه ویژه به سالمندان، کودکان و افراد مبتلا به بیماریهای مزمن که در دورهای طولانی با شبهای کماستراحت اهمیت بیشتری پیدا میکند. بهتر است علاوه بر این، هشدارهای بهروز در aemet.es (منبع به زبان اسپانیایی) هم بررسی شود، چون پیشبینیها برای سهشنبه و چهارشنبه هنوز با میزانی از عدم قطعیت همراه است.