ایران و عمان با تشکیل کارگروه مشترک مدیریت تنگه هرمز جهت تعیین خدمات ارائهشده در آن و هزینههای مربوطه همسو با استانداردهای بینالمللی موافقت کردند؛ در همین راستا تهران متعهد شده که با هدف رفع موانع نظامی، ظرف مدت ۳۰ روز عملیات مینروبی این آبراه را به سرانجام برساند.
بر اساس بیانیهای که روز سهشنبه از سوی وزارت خارجه عمان صادر شد، عمان و ایران موافقت کردهاند تا برای مذاکره درباره مدیریت آینده کشتیرانی در تنگه هرمز یک «کارگروه مشترک» تشکیل دهند. این بیانیه در پی گفتگوها در مسقط، پایتخت عمان و در جریان سفر محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس جمهوری اسلامی و عباس عراقچی، وزیر امور خارجه این کشور صادر شد. هیات ایرانی در این سفر با هیثم بن طارق، سلطان عمان دیدار کرد و همچنین گفتگوهایی را با بدر البوسعیدی، وزیر امور خارجه این کشور انجام داد.
آگهی
آگهی
دو کشور که دارای خطوط ساحلی مشترک در امتداد تنگه هرمز هستند، بر تعهد خود برای تضمین عبور امن از این آبراه مطابق با قوانین بینالمللی تاکید کردند و در عین حال، حاکمیت و حقوق حاکمیتی خود را بر آبهای سرزمینیشان در این تنگه مورد یادآوری قرار دادند.
آیا از کشتیها عوارض دریافت میشود؟
در این بیانیه آمده که دو طرف درباره موضوعهای مرتبط با تنگه هرمز تحت مفاد یادداشت تفاهم اسلامآباد که میان آمریکا و ایران امضا شده، گفتگو کردند و موافقت شد رایزنیها را از طریق یک «کارگروه مشترک» بین وزارتخانههای امور خارجه خود ادامه دهند.
این کارگروه تلاش خواهد کرد تا به توافقی درباره مدیریت آینده کشتیرانی در تنگه هرمز، خدمات ارائهشده در آن و هزینههای مربوطه همسو با استانداردهای بینالمللی دست یابد.
با توجه به اینکه پیشتر نیز مقامهای عمانی بر عبور ایمن و بدون عوارض کشتیها از این آبراه تاکید کرده بودند به نظر میرسد تاکید بر «هزینههای مربوطه» بیش از آنکه به دریافت عوارض عبور از کشتیها مرتبط باشد به «تعیین هزینههای خدمات» مربوط باشد.
چنانچه طبق «کنوانسیون حقوق دریاها»، هیچ کشوری حق ندارد صرفا برای «حق عبور» یا همان عوارض راه از کشتیهای تجاری در یک تنگه بینالمللی پول بگیرد اما تاکید دو طرف بر «تعیین هزینههای خدمات» به دریافت پول در ازای خدمات ملموس ناوبری و لجستیکی باز میگردد یعنی اگر کشتیها بخواهند از این مسیر عبور کنند، باید پولِ خدماتی که ایران و عمان به آنها ارائه میدهند را پرداخت کنند. این خدمات احتمال دارد که شامل خدمات راهنمایی دریایی، خدمات یدککشی و امداد و نجات، کنترل ترافیک دریایی و تامین امنیت و مینروبی و نکات مربوط به مسائل محیط زیستی این آبراه باشد.
تاکید بر حفظ تنگه هرمز به عنوان یک مسیر امن برای کشتیرانی بینالمللی
مسقط و تهران همچنین موافقت کردند که با دیگر کشورهای ساحلی و هر طرف مرتبط دیگری درباره ترتیبات آینده گفتگو کنند. دو کشور تاکید کردند که تمامی اقدامهای مربوط به تنگه هرمز باید به طور کامل به حاکمیت و حقوق حاکمیتی احترام بگذارد. آنها علاوه بر این، بر تعهد خود به حفظ تنگه هرمز به عنوان یک مسیر امن و باز برای کشتیرانی بینالمللی تاکید کرده و اهمیت همکاریهای مستمر برای ارتقای امنیت دریایی، آزادی کشتیرانی و ثبات منطقهای را خاطرنشان ساختند.
ایران ظرف ۳۰ روز از تنگه هرمز مینروبی خواهد کرد
بر اساس بند پنجم این تفاهمنامه، ایران در هماهنگی با سایر کشورهای ساحلی خلیج فارس و مطابق با قوانین بینالمللی و حقوق حاکمیتی کشورهای هممرز با این آبراه استراتژیک، با عمان درباره مدیریت آینده تنگه هرمز و خدمات دریایی که در آنجا ارائه میشود، گفتگو خواهد کرد. ایران همچنین متعهد است که حداکثر تلاش خود را برای تضمین عبور امن و بدون عوارض کشتیهای تجاری بین خلیج فارس و دریای عمان به مدت ۶۰ روز به کار گیرد و کشتیرانی تجاری نیز فورا از سر گرفته شود. این بند تصریح میکند که با توجه به نیاز به رفع موانع فنی و نظامی، ایران ظرف مدت ۳۰ روز عملیات مینروبی را انجام خواهد داد.
بازگشایی تنگه هرمز و لغو محاصره دریایی
ایران و آمریکا در چهاردهم ژوئن اعلام کرده بودند که با میانجیگری پاکستان به یک تفاهمنامه ۱۴ مادهای دست یافتهاند که هدف آن پایان دادن به جنگ و حلوفصل اختلافهای باقیمانده از طریق گفتگو و مذاکره است. این یادداشت تفاهم که به تفاهمنامه تهران-ورسای معروف شد، در هجدهم ژوئن پس از امضای الکترونیکی توسط مسعود پزشکیان، رئیسجمهوری ایران و دونالد ترامپ، رئیسجمهوری ایالات متحده، لازمالاجرا شد. این توافق شامل مفادی در رابطه با پایان دادن به جنگ از جمله در لبنان، بازگشایی تنگه هرمز و لغو محاصره دریایی اعمالشده توسط آمریکا علیه ایران است.