ولادیمیر پوتین در سفر رسمی خود چهار ببر آمور را به قزاقستان هدیه کرد تا گونه شکارچی برتری را که بیش از ۷۰ سال پیش از آسیای میانه ناپدید شده بود احیا کند.
چهار ببر آمور (ببر سیبری) از روسیه به منطقه حفاظت شده ایلی-بالخاش در قزاقستان منتقل شدهاند. در این گروه یک نر بالغ و یک ماده سه تا چهار ساله به همراه دو توله شش تا هفت ماهه حضور دارند.
آگهی
آگهی
این حیوانات در طبیعت منطقه خاباروفسک روسیه زندهگیری و در چارچوب یک برنامه بینالمللی برای احیای این گونه در آسیای میانه منتقل شدهاند.
رئیس کمیته جنگل و حیات وحش وزارت محیط زیست قزاقستان، دانیار تورگمبایف، گفت: «روی این ببرها قلادههای ماهوارهای جیپیاس نصب میشود تا کارشناسان بتوانند جابجایی و وضعیت آنها را به صورت شبانهروزی پایش کنند.»
او افزود: «این برنامه به عنوان تلاشی بلندمدت برای ۴۰ تا ۵۰ سال آینده طراحی شده است.»
در جنوب بالخاش، در امتداد رود ایلی، منطقهای برای بازمعرفی این گونه تعیین شده است. این محدوده زمانی بخشی از زیستگاه تاریخی ببر بود پیش از آنکه این گونه از منطقه ناپدید شود.
حدود ده سال پیش، مقامهای قزاقستان در آنجا یک منطقه حفاظت شده ایجاد کردند و کلانها (گورخرهای آسیایی) را در استپ رها کردند تا پایهای از جمعیت طعمه برای ببرهای بازگشته ایجاد کنند. این منطقه حفاظت شده حدود ۱.۲ میلیون هکتار وسعت دارد.
وزیر محیط زیست قزاقستان، یرلان نیسانبایف، گفت: «۱۱۹ کلان در این منطقه رهاسازی شده است. علاوه بر این، جمعیتهای محلی حیوانات وحشی مانند گراز و شوکا (گوزن شوکا) حضور دارند و در حال تکثیر هستند. امروز پایه طعمه به گونهای است که ببرها میتوانند به راحتی در اینجا زندگی کنند.»
قزاقستان نخستین بار در مجمع بینالمللی حفظ ببر که سال ۲۰۱۰ در سنپترزبورگ برگزار شد، قصد خود را برای بازگرداندن این گونه به حیات وحش اعلام کرد.
در سال ۲۰۲۴ دو ببر آمور از هلند به منطقه حفاظت شده ایلی-بالخاش منتقل شدند. این ببرها از پناهگاه تخصصی گربهسانان بزرگ Stichting Leeuw در باغوحش Landgoed Hoenderdaell آورده شدند.
در نوامبر ۲۰۲۵ قزاقستان و روسیه نقشه راه مشترکی را برای انتقال ببرهای آمور به قزاقستان و حمایت از سازگاری آنها با زیستگاه جدید امضا کردند.
آیا ببرهای آمور میتوانند گونه از دست رفته را احیا کنند؟
در گذشته آسیای میانه زیستگاه ببر تورانی، یا همان ببر خزر (Panthera tigris virgata)، بود که در میانه قرن بیستم از بین رفت. آخرین ببر تورانی شناختهشده در حیات وحش این منطقه در دهه ۱۹۵۰ در ازبکستان کشته شد.
مقامهای قزاقستان میگویند ببر آمور به همان زیرگونه قارهای شکارچی منقرض شده تعلق دارد و همین موضوع برنامه بازمعرفی را از نظر علمی ممکن میکند.
ببر آمور یکی از نادرترین شکارچیان بزرگ در جهان است و نام آن در فهرست سرخ بینالمللی گونههای در معرض تهدید ثبت شده است. کارشناسان تعداد این ببرها را در حیات وحش روسیه حدود ۷۵۰ فرد برآورد میکنند.
انتظار میرود احیای جمعیت ببر در منطقه بالخاش سهم چشمگیری در برنامه جهانی احیای ببر داشته باشد.