شیوع مرگبار هانتاویروس در یک کشتی تفریحی نگرانیها درباره ویروسهای نوپدید بدون درمان یا واکسن را برانگیخته است. دولت بریتانیا پیشتر تهیه نخستین واکسن هانتاویروس جهان را به پژوهشگران سفارش داده بود.
پژوهشگران در حال ساخت واکسن جدیدی برای یکی از گونههای هنتاویروس هستند، پس از آنکه یک شیوع مرگبار در یک کشتی تفریحی این نگرانی را ایجاد کرد که آیا تهدیدهای ویروسی نوپدید میتوانند جرقه همهگیری دیگری را بزنند یا نه.
آگهی
آگهی
این شیوع که مسافران کشتی تفریحی ام وی هوندیوس با پرچم هلند را درگیر کرد، ناشی از ویروس آند بود، یکی از گونههای گروه گسترده هنتاویروس.
در حال حاضر هیچ واکسن یا درمان اختصاصی برای این ویروس وجود ندارد اما مقامهای بهداشتی میگویند حمایت پزشکی زودهنگام میتواند شانس بقا را بالا ببرد.
پژوهشگران دانشگاه بث در بریتانیا پیش از این شیوع هم روی یک واکسن جدید ام آر ان ای برای گونه دیگری از هنتاویروس به نام هانتاان کار میکردند.
به گفته این تیم پژوهشی، واکسن کاملا جدید است و آزمایشهای آزمایشگاهی روی حیوانات نتایج امیدوارکنندهای داشته است.
آسل سارتبایوا، شیمیدان دانشگاه بث و همبنیانگذار و مدیرعامل شرکت انسلیتک، یک شرکت منشعب از این دانشگاه که میکوشد این نامزد واکسن جدید را به بازار برساند، گفت: «این یک آنتیژن کاملا جدید است و... ایمنیزایی بسیار خوبی در برابر بیماریهای ناشی از هانتاان نشان میدهد و امیدواریم آنتیژن خوبی برای تولید واکسن ویروس هانتاان در آینده باشد.»
پرسش اکنون این است که آیا فناوری همین واکسن در نهایت میتواند علیه گونه آند که عامل موارد ابتلا روی کشتی تفریحی بود هم کمککننده باشد یا نه.
با این حال پژوهشگران با احتیاط میگویند هنوز روشن نیست بتوان از این واکسن برای مهار گسترش ویروس آند استفاده کرد.
سارتبایوا گفت: «در حال حاضر نمیدانیم آنتیژنی که توسعه دادهایم علیه گونه آند هم مفید خواهد بود یا نه. امیدواریم این طور باشد اما تا زمانی که آن را واقعا در برابر ویروس آند آزمایش نکنیم، نخواهیم دانست.»
دولت بریتانیا در سال ۲۰۲۴ قراردادی به این تیم پژوهشی واگذار کرد تا چیزی را توسعه دهد که میتواند به نخستین واکسن ام آر ان ای پایدار در برابر گرما علیه ویروس هانتاان در جهان تبدیل شود.
این واکسن از یک فناوری نو به نام انسلیکیشن استفاده میکند که امکان جابهجایی آن را در دماهای بالاتر از حد معمول فراهم میکند. پژوهشگران میگویند این موضوع برای واکسنهای ام آر ان ای اهمیت زیادی دارد چون بسیاری از آنها در حال حاضر باید در دماهای زیر صفر نگهداری شوند.
سارتبایوا گفت: «این فناوری را میتوان برای واکسنهای گوناگون به کار برد و در این مورد، آن را روی این واکسن جدید ویروس هانتاان اعمال میکنیم.»
او افزود: «ما تاکنون توانستهایم آن را از فریزر با دمای منفی ۷۰ درجه به یخچال با دمای ۲ تا ۸ درجه سانتیگراد منتقل کنیم که جابهجایی را بسیار آسانتر میکند و امیدواریم در آینده آن را از نظر حرارتی آن قدر پایدار کنیم که بتوان در دمای اتاق هم جابهجایش کرد.»
نیازی به «وحشت» نیست
سازمان جهانی بهداشت (WHO) تا روز سهشنبه ۱۲ مه ۱۱ مورد ابتلا شناسایی کرده بود که ۹ مورد آن تایید شده و سه مورد مرگ نیز ثبت شده بود، همه در میان مسافران این کشتی تفریحی.
منشا این شیوع هنوز نامعلوم است و هنوز روشن نیست آیا کسی غیر از مسافران کشتی هم آلوده شده است یا نه.
با این حال سازمان جهانی بهداشت اعلام کرده است که پس از تخلیه آخرین مسافران کشتی درگیر بیماری، «هیچ نشانهای» از شیوع گستردهتر هنتاویروس دیده نمیشود؛ به گفته مدیر این نهاد در نشست خبری سهشنبه.
سارتبایوا گفت نبود درمانهای موجود نشان میدهد این بیماری تا چه حد نادر است و تاکید کرد نیازی به «وحشت» یا مقایسه با وضعیتی شبیه همهگیری کووید ۱۹ نیست.
او گفت: «این بیماری پیشتر هم رخ داده فقط چون بسیار نادر است معمولا توجه زیادی را به خود جلب نمیکند.»
او افزود: «این بار هم روی یک کشتی تفریحی جداافتاده رخ داد، بنابراین از پیش یک نوع قرنطینه طبیعی در کار بود که به این معناست نباید شاهد انتقالهای بیشتری باشیم.»
او ادامه داد: «در حال حاضر نباید دچار وحشت شد. این بیماری مثل کروناویروس نیست، مثل همهگیریای که در سال ۲۰۲۰ دیدیم هم نیست چون بیماریای نیست که خیلی آسان منتقل شود.»
برای جزییات بیشتر این گزارش، ویدیوی پخششده در بالای صفحه را تماشا کنید.