سازمان ملل متحد روز سهشنبه اعلام کرد در سه ماه نخست سال جاری دستکم ۳۷۲ غیرنظامی افغان در درگیری میان نیروهای دولتی افغانستان و پاکستان کشته شدهاند؛ بیش از نیمی از این قربانیان در حملات هوایی به یک مرکز ترک اعتیاد در کابل جان خود را از دست دادهاند.
روابط میان اسلامآباد و کابل از زمان بازگشت طالبان به قدرت در سال ۲۰۲۱ پرتنش بوده و در ماه فوریه به آنچه وزیر دفاع پاکستان «جنگ آشکار» توصیف کرد، تبدیل شد.
اسلامآباد دولت طالبان افغانستان را متهم میکند که به شبهنظامیانی که پشت موج حملات در پاکستان قرار دارند، بهویژه «تحريک طالبان پاکستان» که سالهاست کارزار خشونتآمیزی را دنبال میکند، پناه داده است.
مقامهای افغان این اتهام را رد کرده و در مقابل میگویند پاکستان از گروههای خصمانه حمایت میکند و به حاکمیت افغانستان احترام نمیگذارد.
هیات معاونت سازمان ملل در افغانستان اعلام کرد: «بین اول ژانویه تا ۳۱ مارس ۲۰۲۶، در مجموع کشته شدن ۳۷۲ غیرنظامی و زخمی شدن ۳۹۷ نفر را در نتیجه خشونتهای مسلحانه فرامرزی میان نیروهای امنیتی افغانستان و نیروهای نظامی پاکستان ثبت کرده است.»
اسلامآباد در پاسخ کتبی به این گزارش اعلام کرد از ابتدای سال جاری تاکنون ۱۳۰ غیرنظامی و نیروی امنیتی پاکستانی کشته شدهاند.
به اینستاگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
وزارت خارجه پاکستان روز دوشنبه نیز کاردار ارشد افغانستان در اسلامآباد را احضار کرد و گفت حمله انتحاری آخر هفته که ۱۵ کشته شامل ماموران پلیس را برجای گذاشت، «توسط تروریستهای مستقر در افغانستان طراحی شده بود.»
درگیریهای مرزی طولانیمدت میان افغانستان و پاکستان از اکتبر سال گذشته شدت گرفت و دهها کشته برجا گذاشت. با وجود کاهش موقت تنشها، درگیریها بار دیگر از اواخر فوریه از سر گرفته شد.
هیئت معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان موسوم به «یوناما» که ماموریت آن تنها ثبت تلفات غیرنظامیان در داخل افغانستان است، اعلام کرد گزارش خود را بر اساس بررسی و تأیید از سه منبع مستقل تهیه کرده است.
آمار سهماهه اخیر بالاترین رقم ثبتشده توسط یوناما برای این بازه زمانی از سال ۲۰۱۱ تاکنون محسوب میشود.
بر اساس این گزارش، از اول ژانویه تا ۳۱ مارس، ۱۳ زن، ۴۶ کودک شامل ۳۱ پسر و ۱۶ دختر و ۳۱۳ مرد در افغانستان کشته شدهاند.
سازمان ملل اعلام کرد: «اصلیترین عامل تلفات غیرنظامیان حملات هوایی بوده که ۶۴ درصد قربانیان را شامل میشود و بقیه تلفات ناشی از تیراندازیهای غیرمستقیم فرامرزی و یک مورد ترور هدفمند یک کارمند سازمان غیردولتی بوده است.»
وضعیت اسفبار
در گزارش آمده است شمار بالای قربانیان مرد به حملات ۱۶ مارس به بیمارستان ترک اعتیاد کابل مربوط میشود؛ مرکزی که تنها بیماران مرد را پذیرش میکرد. در این حمله دستکم ۲۶۹ نفر کشته و ۱۲۲ نفر زخمی شدند.
سازمان ملل افزود بسیاری از اجساد «قابل شناسایی نبودند زیرا به تکههای متلاشیشده بدن تبدیل شده بودند» و برخی دیگر نیز «به دلیل سوختگی شدید غیرقابل تشخیص» بودند.
در این گزارش تأکید شده است: «رقم واقعی قربانیان ممکن است بهمراتب بالاتر باشد.»
دولت طالبان پیشتر اعلام کرده بود در این حمله بیش از ۴۰۰ غیرنظامی کشته شدهاند.
در این گزارش همچنین به کشته شدن یک زن افغان، کارمند یک سازمان غیردولتی، در ولایت نورستان در روز ۱۹ مارس و همزمان با تعطیلات عید فطر اشاره شده است؛ حادثهای که با وجود توافق آتشبس در روز قبل رخ داد.
سازمان ملل اعلام کرد این زن در حالی که همراه همسر و سه فرزندش تلاش میکرد به خانه بازگردد، هدف تیراندازی نیروهای نظامی پاکستان قرار گرفت.
بر اساس این گزارش، اعضای خانواده برای عبور از رودخانه و رسیدن به منطقهای امن از خودرو پیاده شدند که «این کارمند سازمان غیردولتی از ناحیه راست بدن هدف گلوله قرار گرفت، به داخل آب سقوط کرد و همراه پسر سهسالهاش غرق شد.»
پاکستان اتهامات را رد می کند
پاکستان در پاسخ کتبی ضمیمه گزارش تأکید کرده است: «هیچ بیمارستان، مرکز ترک اعتیاد یا تأسیسات غیرنظامی هدف قرار نگرفته است.»
اسلامآباد مدعی شد: «اقدامات پاکستان صرفا زیرساختهای تروریستی و نظامی را هدف قرار داده است.»
هیات سازمان ملل از مقامهای افغان خواست «فهرستی از افراد مفقودشده» در حمله به بیمارستان تهیه کنند تا خانوادهها بتوانند درباره سرنوشت بستگان خود پاسخ دریافت کنند.
یوناما همچنین از طرفهای درگیر خواست با رعایت قوانین بینالمللی، از هدف قرار دادن مراکز درمانی یا شلیک خمپاره و نارنجک به مناطق مسکونی خودداری کنند.
پس از مذاکرات اوایل آوریل در چین، پاکستان و افغانستان متعهد شدند از هرگونه تشدید تنش جلوگیری کنند؛ موضوعی که پکن آن را تأیید کرده است.