در حالی که حملات هوایی مشترک آمریکا و اسرائیل به ایران وارد دومین هفته خود شده است نگرانیها درباره احتمال عملیات زمینی علیه تاسیسات هستهای ایران نیز در حال افزایش است.
بر اساس گزارش چندین مقام آمریکایی مطلع، آژانسهای اطلاعاتی ایالات متحده اعلام کردهاند که ایران یا هر گروه دیگری میتوانند ذخیره اصلی اورانیوم غلظت بالای ایران، حتی با وجود اینکه این ذخایر در پی حملات آمریکا در زیر تاسیسات هستهای اصفهان مدفون شدند، را بازیابی کنند.
مقامات مطلع به نیویورکتایمز گفتهاند که ایران اکنون از طریق یک مسیر بسیار باریک میتواند به این ذخایر اورانیوم دسترسی داشته باشد. با این حال، هنوز مشخص نیست که ایران بتواند اورانیوم را که به صورت گاز در محفظههای مخصوص ذخیره شده است، با چه سرعتی جابجا کند.
مقامات آمریکایی گفتهاند که آژانسهای جاسوسی ایالات متحده بهطور مداوم سایت اصفهان را زیر نظر دارند و اطمینان بالایی دارند که میتوانند هرگونه تلاش دولت ایران یا گروههای دیگر برای جابجایی این اورانیوم را شناسایی و به آن واکنش نشان دهند.
با توجه به آشفتگی ناشی از حملات مداوم ایالات متحده و اسرائیل در ایران، سرنوشت این اورانیوم و گزینههای حفاظت آن به مسائلی حیاتی برای دولت ترامپ تبدیل شده است.
گزارشهایی نیز حاکی از آن است که ایالات متحده و اسرائیل در حال بررسی امکان اعزام نیروهای عملیات ویژه به داخل خاک ایران برای حفاظت از ذخایر اورانیوم با خلوص بالای ایران در مراحل بعدی جنگ هستند.
به گزارش وبسایت خبری آکسیوس، مقامات اعلام کردند که هدف اصلی این گفتگوها جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای عنوان شده است.
گزارشها حاکی است که ایران حدود ۴۵۰ کیلوگرم اورانیوم غنیشده تا خلوص ۶۰ درصد در اختیار دارد که میتواند ظرف چند هفته به مادهای با درجه نظامی قابل استفاده در سلاح هستهای تبدیل شود.
هرگونه عملیات احتمالا نیازمند ورود نیروهای آمریکایی یا اسرائیلی به تاسیسات هستهای زیرزمینی و به شدت محافظتشده در داخل ایران خواهد بود.
هنوز مشخص نیست که آیا چنین ماموریتی توسط نیروهای آمریکایی، نیروهای اسرائیلی یا تیم مشترک انجام خواهد شد.
چرا آمریکا و اسرائیل در حملات تابستان دست به این کار نزدند؟
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل روز شنبه اعلام کرد که تصمیم برای ورود به جنگ تازه با ایران تا حدی ناشی از تصمیم تهران برای انتقال پروژههای هستهای و موشکی خود به عمق زمین بوده، به گونهای که این تاسیسات «در برابر هر گونه حملهای مصون شوند.»
این در حالی است که دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا پس از حمله به سه زیرساخت هستهای ایران در ماه ژوئن گذشته، صراحتا اعلام کرد که نیروهای آمریکایی برنامه هستهای ایران را «کاملا نابود کردهاند.» با این حال، او روز یکشنبه مدعی شد که تهران تنها «دو هفته» با تولید سلاح هستهای فاصله دارد.
یورونیوز فارسی را در ایکس دنبال کنید
به گزارش مقامات آمریکایی، ایالات متحده تابستان گذشته و پس از جنگ ۱۲ روزه بدین جهت تصمیم نگرفت اورانیوم را بازیابی کند که آقای ترامپ معتقد بود انجام این عملیات در آن زمان بیش از حد خطرناک بود.
مقامات آمریکایی گفتهاند که هرگونه ورود نیروهای زمینی با خطرات بسیار بالایی همراه است. آنها تأکید کردهاند که کمپین هوایی علیه ایران نیاز دارد روزها ادامه یابد تا توان دفاعی ایران به اندازهای کاهش یابد که امکان انجام یک عملیات زمینی با ریسک کمتر فراهم شود.
آقای ترامپ روز شنبه همچنین گفت که استقرار نیروهای زمینی آمریکا تحت شرایط خاص امکانپذیر است.
او در مصاحبه با خبرنگاران در هواپیمای مخصوص ریاست جمهوری آمریکا اظهار داشت: «اگر ما چنین اقدامی کنیم، ایرانیها در آن زمان چنان تضعیف خواهند شد که توان نبرد زمینی نخواهند داشت.»
وقتی از او پرسیده شد که آیا نیروها ممکن است بهطور خاص برای تامین مواد هستهای اعزام شوند، گفت: «در نقطهای شاید این کار را انجام دهیم. تاکنون اقدام نکردهایم. فعلا انجام نمیدهیم. شاید بعدا انجام دهیم.»
اظهارات عمومی ترامپ نشان میدهد که او هنوز تصمیمی برای اعزام نیروهای زمینی به منظور حفاظت از ذخایر اورانیوم نگرفته و گزینههای مختلف را بررسی میکند.
کارولین لیویت، سخنگوی کاخ سفید به طور جداگانه گفته است که آقای ترامپ «با دقت تمامی گزینهها را برای تصمیمگیریهای آینده خود باز نگه میدارد.»
به کانال تلگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
در جلسه توجیهی کنگره در روز سهشنبه، مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا در خصوص برنامه حفاظت از اورانیوم غنیشده مورد پرسش قرار گرفت.
آقای روبیو گفت: «افرادی باید برای تامین امنیت بروند و آن [اورانیوم] را به دست آورند»، اما نگفت که چه کسانی چنین ماموریتی را بر عهده خواهند گرفت.
دو گزینه اصلی مطرحشده و پاسخ ایران
یک مقام آمریکایی به آکسیوس اعلام کرد که تاکنون دو گزینه اصلی برای این ماموریت بررسی شده است. یکی از گزینهها انتقال کامل اورانیوم از ایران است و گزینه دیگر اعزام کارشناسان هستهای به محل برای رقیقسازی مواد هستهای است.
این ماموریت ممکن است شامل همکاری نیروهای عملیات ویژه با متخصصان هستهای باشد و احتمالا کارشناسانی از آژانس بینالمللی انرژی اتمی نیز در آن حضور داشته باشند.
این گزارشها در حالی منتشر شد که استیو ویتکاف، فرستاده ویژه دونالد ترامپ در امور خاورمیانه روز یکشنبه در گفتگویی با خبرنگاران در هواپیمای رئیسجمهوری آمریکا درباره مذاکرات هستهای جمهوری اسلامی گفت نمایندگان تهران در مذاکرات موضع سختی اتخاذ کرده بودند.
آقای ویتکاف گفت: «نمایندگان جمهوری اسلامی به من و جرد کوشنر گفتند آنچه را نتوانستید به صورت نظامی بگیرید، به صورت دیپلماتیک به شما نخواهیم داد.» او افزود مقامهای جمهوری اسلامی با افتخار درباره توانایی تولید سوخت غنیشده ۶۰ درصدی صحبت میکردند و مدعی بودند مواد کافی برای ساخت ۱۱ بمب هستهای در اختیار دارند.
یک مقام ارشد آمریکایی به آکسیوس اعلام کرد که گفتگوهای آمریکا و اسرائیل روی ماموریتهای محدود عملیات ویژه متمرکز بوده و شامل اعزام گسترده نیروهای زمینی نیست.
اما گزارش نیویورک تایمز این فرضیه را مطرح میکند که دولت آمریکا ممکن است به دنبال آن باشد که تهدید آشکار به یک عملیات زمینی، ایران را مجبور به تسلیم ذخایر اورانیوم بهعنوان بخشی از مذاکره برای پایان جنگ کند.