این طرح بر اساس تجربه های بهدستآمده در باغ وحش پام بیچ تدوین شد؛ جایی که به حیوانات آموزش میدهند داوطلبانه در مراقبت از خود مشارکت کنند.
رام کردن یک کرگدن وحشی و هدایت آن به یک راهروی تنگ برای ریختن قطره چشم شاید طرحی مضحک به نظر برسد. اما اگر چنین طرح عجیبی جواب بدهد، ارزش ریسک کردن را دارد.
آگهی
آگهی
کارشناسان رفتار حیوانات که با باغوحش و انجمن حفاظت پالم بیچ در فلوریدا همکاری میکنند، ماه اوت گذشته به آفریقا سفر کردند تا به یک کرگدن سفید در معرض انقراض که دچار عفونت انگلی خطرناک چشم شده بود کمک کنند.
دنیل تربلانش، مدیر امنیت در اقامتگاههای سافاری ایمولو، گفت: «هیچ کس در زیمبابوه ممکن نبود به چنین طرحی برسد.»
تربلانش گفت: «باور کنید این ایده از خود ما نبود؛ به نظرمان کاملا مضحک میآمد. اما اگر همه کارهایی را که میتوانستیم برای درست کردن آن وضعیت انجام ندهیم، به دردسر میافتادیم.»
«کرگدن نابینا یعنی کرگدن مرده»
در حاشیه پارک ملی هوانگه زیمبابوه، طرح Community Rhino Conservation Initiative (منبع به زبان انگلیسی) با حمایت اقامتگاههای سافاری ایمولو، جوامع محلی را درگیر کرده تا برای نخستین بار در تاریخ این کشور کرگدنهای سفید جنوبی را به اراضی اشتراکی بازگردانند.
مارگو مکنایت مدیرعامل و رئیس باغوحش پالم بیچ سال گذشته در حال بازدید از این منطقه بود که مارک بوچر، مدیرعامل اقامتگاههای سافاری ایمولو، به او گفت مشکل سلامتی یک کرگدن نر به نام توزا میتواند آینده این برنامه را به خطر بیندازد.
بوچر گفت: «چشمهای این کرگدن خونریزی میکرد. مدام چشمهایش را میمالید. و من میدیدم که ممکن است این حیوان بینایی خود را از دست بدهد؛ آن هم در طرح آزمایشی که چشمانداز فوقالعادهای برای آینده حفاظت از طبیعت در سراسر آفریقا دارد.»
تد و انجی لاسیناک، بنیانگذاران شرکت مشاوره رفتار و رفاه حیوانات «پرسیژن بیهیویر»، به زیمبابوه سفر کردند تا با نیروهای ضدشکار غیرقانونی همکاری کنند. آنها بر اساس تجربههایی که در باغوحش پالم بیچ بهدست آمده بود، طرحی ریختند که در آن به حیوانات آموزش داده میشود داوطلبانه در مراقبت از خود مشارکت کنند.
انجی لاسیناک گفت: «با این تعداد اندک حیوان در این نقطه از آفریقا، نجات تکتک آنها حیاتی بود. به همین خاطر وقتی تماس گرفتند و گفتند توزا بینایی چشمش را از دست میدهد، میدانستیم که یک کرگدن نابینا یعنی کرگدن مرده. پس هر طور شده تصمیم گرفتیم برویم آنجا و تلاش کنیم.»
آموزش حیوانات برای مشارکت داوطلبانه در مراقبت از خود
ایده این بود که توزا را با خوراکیهای مورد علاقهاش به فضایی تنگ بکشانند و بعد کمکم او را به تماس دست انسان و پاشیدن آب روی صورتش عادت بدهند.
لاسیناک گفت: «در کمتر از یک هفته عملا میتوانستیم قطرههای چشم را درست در چشمش بریزیم در حالی که خودش سر جایش میماند. و تا پایان دو هفته این مهارت را نه فقط به دنیل که مسئول هدایت محافظان بود، بلکه به خود محافظان هم منتقل کرده بودیم.»
وضعیت حفاظتی کرگدنهای سفید جنوبی در رده نزدیک به تهدید طبقهبندی شده و حدود ۱۶ هزار راس از آنها در طبیعت زندگی میکنند. شکار غیرقانونی و از دست رفتن زیستگاه همچنان تهدیدهای جدی به شمار میروند. بنابراین هرچند توزا و دیگر کرگدنها در طبیعت با چالش روبهرو هستند، دست کم از چشمان این حیوان محافظت شده است.