یک ابتکار جدید در چارچوب قانون تراشههای اتحادیه اروپا بخشی را هدف گرفته است که شرکتهای اروپایی در آن کمتر از ۱٪ از درآمد جهانی را در اختیار دارند.
اروپا امیدوار است با سرمایهگذاری ۵۲۵ میلیون یورویی روی استارتآپها، نسل تازهای از شرکتهای اروپایی طراحی تراشه را به حرکت درآورد.
کمیسیون اروپا روز چهارشنبه پلتفرم اروپایی طراحی تراشه (European Chip Design Platform) (منبع به زبان انگلیسی) را اعلام کرد که هدف آن ارائه ابزارهای طراحی، دسترسی به مالکیت فکری و امکانات تولید، و همچنین اعطای کمکهزینههایی تا سقف ۱۶ میلیون یورو به شرکتهای نوپا در مراحل اولیه است.
طراحی تراشه یک مرحله محوری در زنجیره ارزش نیمههادی است و بخش زیادی از نوآوریهای این صنعت از همینجا سرچشمه میگیرد. با این حال، به گفته کمیسیون، شرکتهای اروپایی در حال حاضر کمتر از ۱ درصد از درآمد جهانی این بخش را تولید میکنند.
مقامهای اتحادیه اروپا گفتند این وضعیت راهبرد گستردهتر بلوک در حوزه تراشه را تضعیف میکند؛ ظرفیتهای جدید تولید در اروپا تنها زمانی پایدار خواهد بود که تقاضای کافی برای آن وجود داشته باشد و بخش زیادی از این تقاضا باید از سوی طراحان اروپایی تامین شود.
مقامها میگویند موضوع فراتر از استارتآپها است، زیرا کارخانههای جدید اروپایی تنها در صورتی صرفه اقتصادی خواهند داشت که طراحان اروپایی تقاضای لازم را ایجاد کنند.
هنا ویرکونن، معاون اجرایی کمیسیون اروپا در حوزه حاکمیت فناوری، امنیت و دموکراسی، گفت: «پلتفرم طراحی اروپایی، حمایت لازم را در اختیار استارتآپها و شرکتهای کوچک و متوسط فعال در حوزه تراشه قرار میدهد تا بتوانند بر موانع غلبه کنند و ایدههای نوآورانه خود را به سیلیکون تبدیل کنند.»
او افزود: «این نشان میدهد اروپا چگونه آماده است برای اهداف خود در زمینه حاکمیت فناوری دست به عمل بزند، نه فقط از طریق سیاستگذاری و وعدهها، بلکه با سرمایهگذاری روی آیندهمان.»
جایگاه اروپا در صنعت جهانی تراشه در چند سال گذشته تحت فشار بوده است.
«قانون تراشهها» برای آن طراحی شده بود که سهم اتحادیه اروپا از تولید جهانی نیمههادیها را تا سال ۲۰۳۰ به ۲۰ درصد برساند؛ سهمی که در سال ۲۰۲۰ حدود ۹ درصد بود. اما دیوان محاسبات اروپا در گزارشی در سال ۲۰۲۵ میلادی نتیجهگیری کرد که تحقق این هدف بسیار بعید است.
در همین حال، ظرفیت تولید تراشه در دست تنها چند شرکت متمرکز شده است.
شرکت تایوانی تیاسامسی اکنون حدود هفت تراشه از هر ده تراشهای را که برای سایر شرکتها تولید میشود، میسازد. پیشرفتهترین تراشهها، یعنی آنهایی که هوش مصنوعی و تازهترین گوشیهای هوشمند را تغذیه میکنند، تقریبا به طور کامل در تایوان و کره جنوبی ساخته میشوند. ایالات متحده، اروپا و ژاپن همگی میکوشند ظرفیتهای خود را ایجاد کنند تا این وابستگی را کاهش دهند.
حامیان قانون تراشهها معتقدند این قانون به معکوس کردن روند طولانی افول کمک کرده است. یکی از مقامهای کمیسیون گفته است این قانون پایهای محکم گذاشته و پس از دو دهه افول، اروپا را دوباره در مسیر رشد قرار داده است.
این پلتفرم طراحی با هدف ایجاد تقاضا و دانش فنی اروپایی در ابتدای زنجیره ارزش راهاندازی میشود، به جای آنکه رقابت فقط بر سر ظرفیت کارخانهها باشد.
این طرح بخشی از قانون تراشههای اتحادیه اروپا است که هدفش تقویت اکوسیستم نیمههادی در این بلوک، مقاومتر کردن زنجیرههای تامین و کاهش وابستگیهای خارجی است.
این قانون پنج هدف راهبردی تعیین میکند که یکی از آنها ایجاد و تقویت ظرفیت طراحی اروپا در تراشههای پیشرفته است. ایجاد یک پلتفرم اروپایی طراحی تراشه از طریق «مشارکت مشترک تراشهها (Chips Joint Undertaking)» یکی از ارکان اصلی این قانون به شمار میرود.