همزمان با تلاش کشورهای اروپایی برای الگوگرفتن از استرالیا و ممنوعیت شبکههای اجتماعی برای کودکان، یورونیوز نکست نظر مردم اروپا را درباره این اقدام جویا شدهاست.
از ترندهای وایرال گرفته تا انبوه محتوای سطحی تولیدشده با هوش مصنوعی (AI)، دنیای کودکان هرچه بیشتر تحت تاثیر تجربههای دیجیتالشان شکل گرفته است.
آگهی
آگهی
اما زمان طولانی کار با صفحهنمایش و پیامدهای زیانبار شبکههای اجتماعی موجب افزایش نگرانی شده و دولتها در سراسر جهان در پی اعمال مقررات سختگیرانهتر هستند.
استرالیا در دسامبر گذشته به نخستین کشور جهان تبدیل شد که برای افراد زیر ۱۶ سال ممنوعیت استفاده از شبکههای اجتماعی را به اجرا گذاشت. این تصمیم داشتن حساب کاربری در همه پلتفرمهای اصلی، از جمله فیسبوک، تیکتاک، اینستاگرام و یوتیوب را برای افراد زیر این سن ممنوع میکند.
کشورهای اروپایی از آن زمان در حال بحث درباره اقدامات مشابه بودهاند و اتریش تازهترین کشوری است که ممنوعیت سراسری برای افراد زیر ۱۴ سال را بررسی میکند. پارلمان اروپا همچنین پیشنهاد داده حداقل سن ۱۶ سال برای دسترسی مستقل به شبکههای اجتماعی و پلتفرمهای اشتراک ویدئو در سراسر اتحادیه اروپا تعیین شود.
بسیاری خواهان محدودیتهای شدیدتر برای حفاظت از افراد زیر سن قانونی هستند، چرا که شبکههای اجتماعی به گسترش قلدری سایبری و محتوای مضر دامن میزند.
حکم تاریخی صادرشده در ایالات متحده در هفته گذشته نیز به این بحث دامن زد؛ در این پرونده تشخیص داده شد که متا، مالک فیسبوک و اینستاگرام، با سوءاستفاده از آسیبپذیریهای کودکان، بهطور آگاهانه به سلامت روانی آنها آسیب رسانده است.
با این حال، عدهای دیگر معتقدند ممنوعیت کامل راهحل نیست و استدلال میکنند نظامهای احراز هویت سنی نقصهای جدی دارد و چنین رویکردی میتواند کودکان را به سمت بخشهای خطرناکتر و بدون نظارت اینترنت سوق دهد. با این همه، هر دو سوی این بحث عموما بر سر یک نکته همنظرند: طراحی بنیادین شبکههای اجتماعی که بر الگوریتمهای بهشدت اعتیادآور استوار است، باید تغییر کند.
در حالی که کشورهای مختلف خود را برای اجرای محدودیتهای تازه آماده میکنند، یورونیوز نکست در شهرهای گوناگون اروپا با شهروندان گفتوگو کرده تا نظر آنها را درباره ممنوعیت شبکههای اجتماعی برای افراد زیر سن قانونی جویا شود.
فرانسه
مارگو، ۲۶ ساله از شهر لیون، که با شبکههای اجتماعی بزرگ شده، بهخوبی میداند این فضا چه آسیبهایی میتواند به همراه داشته باشد.
مارگو گفت: «بیشتر دوستانم و خود من خیلی از چیزهایی که نباید میدیدیم یا از آزار و قلدری آنلاین و این جور مسائل آسیب دیدیم، برای همین فکر میکنم تا حدی بد نیست که [جوانها از استفاده از شبکههای اجتماعی] منع شوند.»
با این حال، او معتقد است ممنوعیت کامل راهحل مناسبی نیست، چون شبکههای اجتماعی همین حالا هم بخش بزرگی از زندگی نوجوانان را تشکیل میدهد.
او افزود: «این پدر و مادرها هستند که باید فرزندانشان را آگاه کنند و همچنین مدارس باید درباره خطرها آموزش بدهند.»
سنای فرانسه ۳۱ مارس درباره لایحهای رایگیری کرد که بر اساس آن دسترسی افراد زیر ۱۵ سال به شبکههای اجتماعی مسدود میشود؛ مقامات امیدوارند این قانون از سپتامبر اجرایی شود.
حنیف ابراهیم، دانشجوی ۲۶ ساله ساکن لیون، معتقد است چنین اقدامی در مجموع «نتیجهای مثبت» دارد، اما در عین حال ممنوعیت را اقدامی بیش از حد سختگیرانه میداند که میتواند باعث شود افراد زیر سن قانونی سواد رسانهای و مهارتهای دیجیتال لازم را کسب نکنند.
او گفت: «نمیخواهیم [نوجوانان] این طور باشد که همین که ۱۶ ساله میشوند ناگهان در دنیای شبکههای اجتماعی رها شوند. باید مطمئن شویم کمکم یاد میگیرند چطور از شبکههای اجتماعی استفاده کنند تا وقتی به [بزرگسالی] میرسند، کاربران مسئولتری باشند.»
بلژیک
بر اساس قوانین فعلی در بلژیک، کودکان برای ایجاد حساب در شبکههای اجتماعی باید دستکم ۱۳ سال داشته باشند، اما بحثهایی برای افزایش این حداقل سن به ۱۵ سال در جریان است.
الکساندرا باریلووا، ساکن بروکسل، گفت: «فکر میکنم [چنین ممنوعیتی] دستکم باید در تکتک کشورهای اروپا اجرا شود، چون [شبکههای اجتماعی] تاثیر زیادی بر روان [نوجوانان] میگذارد. حتی برای خود من هم این طور است و سعی میکنم استفادهام را تا حد ممکن کم کنم، برای همین فکر میکنم این کار برای جوانها بسیار مفید است.»
سورنگو گوی، پرستار ۲۷ ساله ساکن بروکسل، بهویژه نگران تاثیری است که این فضا بر سلامت روان جوانترها میگذارد.
او گفت: «[سر کار] هر روز میبینم که تعداد بیشتری از جوانها دچار افسردگی هستند. آنها در زندگیشان حال خوبی ندارند، چون در شبکههای اجتماعی مورد آزار قرار میگیرند یا احساس میکنند باید لاغر باشند و مثل مدلها به نظر برسند.»
بریتانیا
تایلر، کارمند فروش ۲۷ ساله در لندن، به یورونیوز نکست گفت: «فکر نمیکنم ممنوع کردن شبکههای اجتماعی ارزشش را داشته باشد، چون بچهها راهی برای دورزدن آن پیدا میکنند. آنها میتوانند به ویپیان (شبکه خصوصی مجازی) وصل شوند، به هر کشوری متصل شوند و همچنان از این خدمات استفاده کنند. خیلی از جوانها در سن خودشان از نظر فنی از من بسیار واردتر هستند.»
دولت بریتانیا قرار است طرح آزمایشی ممنوعیت شبکههای اجتماعی را برای ۳۰۰ نوجوان اجرا کند؛ طرحی که این ماه همزمان با برگزاری یک مشاوره عمومی برای دریافت نظر شهروندان درباره شیوه حفاظت از افراد زیر سن قانونی در فضای آنلاین آغاز شد.
تیلور با مقررات سختگیرانهتر موافق است، اما معتقد است شرکتهای شبکههای اجتماعی خودشان باید پیشتر چنین قواعدی را به اجرا میگذاشتند.
او گفت: «[پلتفرمهایی مثل] اینستاگرام و توییتر باید خودتنظیمگر باشند و خودشان محتوا را کنترل و تنظیم کنند.»
پرتغال
در ماه فوریه، دولت پرتغال لایحهای را برای محدود کردن دسترسی آزاد افراد زیر ۱۶ سال به شبکههای اجتماعی تصویب کرد. تنها در صورتی میتوان از این محدودیت عبور کرد که رضایت تاییدشده والدین یا قیم قانونی وجود داشته باشد.
زنی که در لیسبون زندگی میکند و برای کنترل زمان استفاده فرزندانش از صفحهنمایش با مشکل روبهرو بوده، گفت: «من کاملا با [ممنوعیت شبکههای اجتماعی برای افراد زیر سن قانونی] موافقم.»
او توضیح داد: «قرار گرفتن در معرض صفحهنمایش و بهویژه شبکههای اجتماعی برای کودکانی که مغزشان هنوز در حال شکلگیری است و درک درستی از واقعیت ندارند، مضر است» و افزود که قانونگذاری رسمی میتواند تا حدی فشار را از روی دوش والدین هم بردارد.
یکی از مردان ساکن لیسبون نیز با او همعقیده بود و نگرانی خود را از «دستکاری، اطلاعات نادرست و ازخودبیگانگی» ناشی از شبکههای اجتماعی مطرح کرد. مرد دیگری گفت هر نوع مقرراتی باید شرایط فردی و موافقت یا مخالفت والدین را هم در نظر بگیرد.
او گفت: «فکر میکنم [نحوه اجرای این مقررات] به زمینه اجتماعی هر فرد و نوع آموزشی که در خانه یا خود مدرسه میبیند بستگی دارد. برای من این که باید یا نباید استفاده یک نفر از [شبکههای اجتماعی] را محدود کرد، کاملا نسبی است.»
مصاحبههای تکمیلی از: گونل حسینوا، محمد شایان احمد، آنوشکا روی، ریکاردو فیگوئیرا، خوان ایسیدرو مونترو و کریستینا تیکیار.