بهای نفت صبح دوشنبه کاهش یافت؛ پس از افزایش تولید سپتامبر توسط اوپکپلاس و لغو حمله نظامی برنامهریزیشده به ایران از سوی دونالد ترامپ.
بهای هر بشکه نفت خام برنت برای تحویل در ماه اکتبر ۵.۱۶ درصد کاهش یافت و به ۸۳.۳۹ دلار رسید، در حالی که نفت خام آمریکا یا دبلیوتیآی برای تحویل در سپتامبر نزدیک به ۶ درصد افت کرد و به ۷۹.۶۶ دلار در هر بشکه رسید.
قیمت نفت پس از آن کاهش یافت که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، اعلام کرد گفتوگوهای جدید با ایران قرار است در ادامه روز آغاز شود؛ اظهاری که نگرانیها درباره اختلال احتمالی در عرضه را کاهش داد. فشار نزولی بیشتر زمانی ایجاد شد که عربستان سعودی، روسیه و پنج عضو کلیدی دیگر اوپک پلاس در نشست آنلاین روز یکشنبه توافق کردند از سپتامبر تولید نفت را روزانه ۱۸۸ هزار بشکه افزایش دهند؛ تصمیمی که در پسزمینه اختلال ناشی از جنگ در خاورمیانه گرفته شد.
آنها در بیانیهای مشترک اعلام کردند: «هفت کشور مشارکتکننده تصمیم گرفتند تعدیل تولیدی معادل ۱۸۸ هزار بشکه در روز را اجرا کنند».
این افزایش که از سوی کشورهای کلیدی در سازمان توسعهیافته کشورهای صادرکننده نفت (اوپک پلاس) تصویب شد، از پیش تا حد زیادی در محافل تحلیلی پیشبینی شده بود.
ژورخه لئون، تحلیلگر شرکت رستاد انرژی، گفت: «اوپک پلاس کار بازگرداندن کاهشهای داوطلبانه خود را به پایان رسانده است. چالش بعدی مدیریت مازادی است که میتواند با عادی شدن جریان صادرات پدیدار شود».
او هشدار داد: «با این حال این تصمیم در کوتاهمدت تغییر چندانی ایجاد نمیکند، چون تنگه هرمز همچنان با محدودیت روبهروست. تاثیر واقعی بر بازار زمانی خواهد بود که جریان عادی صادرات از سر گرفته شود».
کشورهای حوزه خلیجفارس برای افزایش صادرات با مشکل روبهرو بودهاند، زیرا تنگه هرمز در جریان جنگ خاورمیانه عملا بهدست ایران دچار فلجشدگی شده است؛ هرچند پس از امضای تفاهمنامهای میان آمریکا و ایران در ماه ژوئن، برای مدتی کوتاه ترافیک دریایی کمی افزایش یافت.
جووانی استائونوفو، تحلیلگر یوبیاس، گفت: «بسیاری از اعضای اوپک پلاس به دلیل کاهش ظرفیت تولید قادر نیستند به اندازه اهداف رسمی خود نفت تولید کنند، بنابراین افزایش این اهداف عملا معنا و تاثیر کمتری پیدا کرده است».
توقف احتمالی در آینده
افزایش سپتامبر که میان کشورهای عضو اوپک پلاس یعنی عربستان سعودی، روسیه، عراق، کویت، قزاقستان، الجزایر و عمان مورد توافق قرار گرفت، فرآیند بازگرداندن دومین بسته از سه بسته کاهش تولید معرفیشده از سوی این سازمان را کامل میکند.
ژورخه لئون از رستاد انرژی گفت: «با پایان کمپین بازگردانی، اوپک پلاس انگیزه چندانی برای شتاب در تغییرات بیشتر عرضه ندارد. سناریوی پایه ما توقف در سهماهه چهارم سال است، در حالی که گروه خود را برای مذاکرات سهمیههای سال ۲۰۲۷ آماده میکند».
او افزود: «فعلا ژئوپلیتیک ابعاد افزایش عرضه را پنهان کرده است. این ابعاد زمانی بسیار روشنتر خواهد شد که جریان صادرات به حالت عادی برگردد».
هنوز روشن نیست این گروه چه زمانی واقعا قادر خواهد بود حجم تولید نفت خود را افزایش دهد. برخی از کشورهای عضو مانند عراق تمایل خود را برای افزایش چشمگیر تولید اعلام کردهاند.
روسیه اما با حملات مکرر پهپادی اوکراین به زیرساختهای نفتی خود روبهرو است؛ حملاتی که تولید را کاهش داده و آن را در حدود ۹ میلیون بشکه در روز نگه داشته است؛ در حالی که هدف تعیینشده ۹.۸ میلیون بشکه در روز است.
تحلیلگران دیانبی کارنگی میگویند: «اوپک پلاس از سال آینده و پس از افزایش سپتامبر با مذاکرات احتمالا دشوار درباره سهمیههای جدید تولید روبهرو خواهد شد».
اواخر ۲۰۲۲ و در سال ۲۰۲۳، اوپک پلاس نگران کاهش قیمت نفت شد و در سه مرحله جداگانه توافق کرد تولید نفت را کاهش دهد؛ اقدامی که عرضه جهانی را در مجموع نزدیک به ۶ میلیون بشکه در روز کم کرد.
اما عربستان سعودی، روسیه، عراق، کویت، قزاقستان، الجزایر، عمان و امارات متحده عربی – پیش از خروج امارات از گروه در اول ماه مه – از سال ۲۰۲۵ با افزایش تدریجی تولید، استراتژی خود را تغییر دادند.
ژورخه لئون گفت: «در این لحظه فکر نمیکنم انسجام گروه در معرض خطر باشد» و هشدار داد که خروج امارات از این گروه در ماه مه، ضعف اوپک پلاس در این زمینه را برجسته کرده است.