این پیمان تعرفهها را بهطور چشمگیری کاهش میدهد، باعث آزادسازی خدمات و کشاورزی میشود و بزرگترین توافق تجاری است که هر یک از طرفین تاکنون امضا کردهاند.
اتحادیه اروپا و هند یک توافق تجارت آزاد تاریخی را نهایی کردند؛ اقدامی که در زمانی که تجارت جهانی هرچه بیشتر تحت تاثیر تنشهای ژئوپولیتیک است، دو اقتصاد بزرگ جهان را به هم نزدیکتر میکند.
این توافق که نزدیک به دو میلیارد نفر و حدود یکچهارم تولید اقتصادی جهان را در بر میگیرد، بزرگترین پیمان تجاری دوجانبهای است که هر یک از طرفین تاکنون امضا کردهاند.
اورسولا فون درلاین، رئیس کمیسیون اروپا، گفت: «اتحادیه اروپا و هند امروز تاریخساز شدند و شراکت میان بزرگترین دموکراسیهای جهان را عمیقتر کردند. ما منطقه تجارت آزادی با ۲ میلیارد نفر ایجاد کردهایم و هر دو طرف از منافع اقتصادی آن بهرهمند خواهند شد.» او افزود: «همکاری مبتنی بر قواعد همچنان نتایج بزرگی به بار میآورد.»
کاهش تعرفهها
در قلب این توافق، کاهش گسترده تعرفهها قرار دارد.
هند برای ۹۶.۶ درصد صادرات کالایی اتحادیه اروپا تعرفهها را حذف یا کاهش میدهد و اتحادیه اروپا نیز طی هفت سال ۹۹.۵ درصد ردیفهای تعرفهایِ کالاهای وارداتی از هند را آزادسازی میکند.
بهگفته کمیسیون، صرفهجویی صادرکنندگان اروپایی در حقوق گمرکی سالانه تا ۴ میلیارد یورو برآورد میشود؛ منابعی که میتواند دوباره به تولید، دستمزدها یا کاهش قیمت مصرفکننده اختصاص یابد.
ماروش شفچوویچ، کمیسر تجارت، گفت: «تجارت برد-برد واقعی است» و تاکید کرد اولویت فوری این است که شرکتها «هرچه سریعتر منافع ملموس به دست آورند».
اروپا از بزرگترین توافق تجارت آزاد تاریخ چه نصیبی میبرد؟
میانگین تعرفههای صنعتی هند بیش از ۱۶ درصد است و از بالاترینها در میان اقتصادهای بزرگ بهحساب میآید.
بنابراین کاهش آنها برای صنایع سرمایهبرِ اروپا که سالها با موانع جدی در بازار هند روبهرو بودهاند، اهمیت ویژهای دارد.
در سال ۲۰۲۴ مجموع صادرات اتحادیه اروپا به هند حدود ۷۵ میلیارد یورو بود؛ ۴۸.۸ میلیارد یورو کالا و ۲۶ میلیارد یورو خدمات.
ماشینآلات و تجهیزات الکتریکی با اختلاف، بزرگترین گروه صادراتی اتحادیه اروپا به هند هستند؛ ارزشی برابر با ۱۶.۳ میلیارد یورو در سال ۲۰۲۴. این محصولات اکنون با تعرفههایی تا سقف ۴۴ درصد مواجهاند که بر اساس توافق طی پنج تا ده سال عمدتاً حذف میشود.
صادرات هواپیما و فضاپیما سال گذشته به ۶.۴ میلیارد یورو رسید. تعرفههای موجود تا سقف ۱۱ درصد به صفر کاهش مییابد و حذف تعرفهها طی دورههایی تا حداکثر ده سال مرحلهبندی میشود.
صادرات مواد شیمیایی اتحادیه اروپا به هند با ارزش ۳.۲ میلیارد یورو در سال ۲۰۲۴، اکنون مشمول تعرفههایی تا سقف ۲۲ درصد است. بیشتر این تعرفهها با لازمالاجرا شدن توافق، حذف میشود.
صادرات دارویی به ۱.۱ میلیارد یورو رسید و در حال حاضر با تعرفهای حدود ۱۱ درصد روبهرو است. این تعرفهها طی دورههای پنج تا هفتساله بهطور کامل حذف میشود.
یکی از چشمگیرترین تغییرات مربوط به خودرو است. تعرفههای هند از ۱۱۰ درصد به حداقل ۱۰ درصد کاهش مییابد، هرچند مشروط به سهمیهبندی، و قطعات خودرو در نهایت بدون تعرفه خواهند شد. برای خودروسازان اروپایی، این امر دسترسی به سریعترین بازار بزرگ خودرو در جهان از نظر رشد را میگشاید.
منافع بالقوه فقط به صادرات محدود نمیشود. به گفته اتحادیه اروپا، تجارت با هند هماکنون حدود ۸۰۰ هزار شغل را در سراسر اتحادیه پشتیبانی میکند و انتظار میرود با افزایش حجم مبادلات، اشتغال در بخشهای تولید، خدمات و زنجیرههای تامین تقویت شود.
محصولات کشاورزی و غذایی اتحادیه اروپا از سد تعرفههای هند عبور میکنند
کشاورزی مدتها حساسترین حوزه در مذاکرات اتحادیه اروپا و هند بوده است. در حال حاضر میانگین تعرفههای هند بر محصولات کشاورزی و غذایی ۳۶ درصد است و میتواند تا ۱۵۰ درصد برسد؛ سطحی که عملاً بسیاری از صادرات اروپایی را از بازار هند بیرون نگه میدارد.
در سال ۲۰۲۴ ارزش صادرات کشاورزی و غذایی اتحادیه اروپا به هند تنها ۱.۳ میلیارد یورو بود؛ معادل ۰.۶ درصد از تجارت جهانی کشاورزی و غذاییِ اتحادیه اروپا، عمدتاً به دلیل تعرفههای بازدارنده.
صادرات شراب که اکنون با تعرفه ۱۵۰ درصدی روبهرو است، شاهد کاهش شدید به محدوده ۲۰ تا ۳۰ درصد خواهد بود. نوشیدنیهای الکلیِ مقطر که مشمول تعرفههایی تا ۱۵۰ درصد هستند، به نرخ ثابت ۴۰ درصد کاهش مییابند و تعرفه آبجو نیز از ۱۱۰ درصد به ۵۰ درصد کم میشود.
روغن زیتون یکی از چشمگیرترین تغییرات را تجربه میکند؛ تعرفههای تا سقف ۴۵ درصد بهطور کامل حذف میشود و راه را برای مصرف گستردهتر فراتر از بخشهای لوکس باز میکند.
کریستف هانسن، کمیسر کشاورزی و غذا، گفت: «بر اساس این توافق، شرابها، نوشیدنیهای الکلی، آبجو، روغن زیتون، شیرینیجات و دیگر محصولات اروپایی از دسترسی ترجیحی به بازار رو به رشد هند بهرهمند میشوند.»
نکته مهم اینکه بخشهای حساس کشاورزی مانند گوشت گاو، مرغ، برنج و شکر از آزادسازی مستثنا ماندهاند و به این ترتیب از کشاورزان اروپایی حفاظت میشود.
هانسن افزود: «همانند هر توافق تجاری، استانداردهای بالای ایمنی غذایی ما بهطور کامل حفظ میشود. ایمنی مصرفکنندگان اتحادیه اروپا قابل معامله نیست.»
اتحادیه اروپا چه کالاهایی از هند میخرد؟
بر اساس دادههای ITC Trademap.org، اتحادیه اروپا در سال ۲۰۲۴ مجموعاً ۸۹.۸ میلیارد یورو کالا از هند وارد کرده است.
بزرگترین گروه وارداتی، ماشینآلات و تجهیزات برقی شامل دستگاههای ضبط صدا و تلویزیون بود که ارزش آن به ۱۳.۴ میلیارد یورو رسید.
پس از آن مواد شیمیایی آلی با ۱۱.۹ میلیارد یورو قرار داشت.
واردات ماشینآلات و دستگاههای مکانیکی، از جمله راکتورهای هستهای و دیگهای بخار، ۸.۶ میلیارد یورو بود و محمولههای آهن و فولاد به ۶.۲ میلیارد یورو رسید.
محصولات دارویی ۴.۷ میلیارد یورو از واردات اتحادیه اروپا از هند را تشکیل داد.
نساجی نیز همچنان قابل توجه بود و واردات پوشاک و لوازم جانبی آن به ۳.۶ میلیارد یورو رسید.
معنای توافق اتحادیه اروپا و هند برای خدمات و بنگاههای کوچک و متوسط
فراتر از کاهش تعرفهها بر کالا، توافق اتحادیه اروپا و هند پیشرفت چشمگیری در آزادسازی خدمات رقم میزند؛ حوزهای که در سیاست تجاری هند بهطور سنتی محافظتشده است.
تعهدات خدماتیِ هند در این توافق بلندپروازانهتر از هر زمان دیگر است و از امتیازاتی که به شرکایی مانند بریتانیا و استرالیا داده شده فراتر میرود.
شرکتهای اروپایی به بخشهای کلیدی از جمله خدمات مالی، حملونقل دریایی و خدمات حرفهای دسترسی قابل پیشبینیتری خواهند داشت و قواعد روشنتری درباره صدور مجوز، حضور محلی، مدیران ارشد و الزامات هیاتمدیره اعمال میشود.
به گفته کمیسیون اروپا، مجموع صادرات خدمات اتحادیه اروپا به هند در سال ۲۰۲۴ به ۲۶ میلیارد یورو رسید و انتظار میرود با شرایط حقوقی و دسترسی به بازارِ جدیدِ ناشی از این توافق، بهطور قابل توجهی افزایش یابد.
برای بنگاههای کوچک و متوسط، این توافق با هدف رفع کاستیهای ساختاری طراحی شده که اغلب مانع بهرهمندی شرکتهای کوچک از مزایای توافقهای تجاری میشود.
فصل اختصاصیِ بنگاههای کوچک و متوسط میکوشد اطمینان دهد شرکتهای کوچک بتوانند این توافق را به فرصتهای واقعیِ تجاری تبدیل کنند.
دو طرف نقاط تماس برای بنگاههای کوچک و متوسط ایجاد میکنند و یک پلتفرم دیجیتال مشترک راه میاندازند که اطلاعات روشن و بهروز درباره تعرفهها، رویههای گمرکی و الزامات ورود به بازار ارائه میدهد.
گام بعدی چیست؟
این توافق اکنون وارد مرحله بازبینی حقوقی و ترجمه به همه زبانهای رسمیِ اتحادیه اروپا میشود.
سپس کمیسیون اروپا آن را برای تصویب به شورا و پارلمان اروپا ارائه میکند. همزمان، هند باید این توافق را در داخل کشور تصویب کند.
پس از تصویبِ دو طرف، توافق لازمالاجرا میشود و کاهش تعرفهها و مفاد مقرراتیِ آن بهتدریج و طی دورههایی تا حداکثر ده سال اجرا خواهد شد.
برای اروپا، این توافق فقط درباره صادرات نیست؛ بلکه درباره تابآوری اقتصادی نیز هست.
با رشد سالانهِ بیش از ۶ درصدیِ اقتصاد هند و جمعیتِ جوانِ ۱.۴۵ میلیارد نفری، این توافق برای اتحادیه اروپا یک شریک راهبردی در منطقهای فراهم میکند که هرچه بیشتر کانونِ قدرتِ اقتصادیِ جهانی تلقی میشود.
کمیسیون انتظار دارد صادرات کالاییِ اتحادیه اروپا به هند تا سال ۲۰۳۲ دو برابر شود و اشتغال در بخشهای تولید، کشاورزی و خدمات را تقویت کند.
در دورانی که تجارت جهانی شکنندهتر و حمایتگرایی رو به افزایش است، توافق تجارت آزادِ اتحادیه اروپا و هند بهعنوان یک سرمایهگذاری بلندمدت بر گشودگی و رشدی که از پیوندهای اقتصادیِ عمیقتر میان دو دموکراسی بزرگ جهان نیرو میگیرد، برجسته است.