دولت بریتانیا میگوید این کشور در وضعیت جنگی قرار ندارد؛ هرچند گفته است به ایالات متحده اجازه خواهد داد از پایگاههای این کشور در جریان جنگ با ایران استفاده کند؛ این موضع پس از آن مطرح شد که یک پایگاه نیروی هوایی سلطنتی بریتانیا در قبرس هدف حمله پهپاد ایرانی قرار گرفته است.
همیش فالکونر، وزیر امور خاورمیانه بریتانیا با تأکید کرد بر اینکه «بریتانیا در وضعیت جنگی قرار ندارد» به بیبیسی گفت «ایران موشکهای بالیستیک را به سمت خلیج فارس نشانه گرفته و ضروری است در مقابل این حملات کاملاً بیپروا، سکوهای پرتاب آنها از میان برداشته شود.»
آگهی
آگهی
مقامات بریتانیایی میگویند اواخر روز یکشنبه یک پهپاد تهاجمی به باند پرواز پایگاه «آکروتیری» قبرس، اصابت کرد. این حمله هیچ مجروحی در پی نداشت و خسارات آن «جزئی» بود، اما دامنه این درگیری را به خاک اتحادیه اروپا کشاند.
آکروتیری پایگاه هوایی اصلی بریتانیا برای عملیات در خاورمیانه به شمار میرود و در سالهای اخیر، جنگندههای بریتانیایی از آن برای انجام مأموریتهایی علیه گروه موسوم به داعش در سوریه و عراق و همچنین حمله به اهداف حوثیها در یمن استفاده کردهاند.
نخست مشخص نبود که این پهپاد ساخت تهران از خاک ایران پرتاب شده یا توسط یکی از گروههای شبهنظامی تحت حمایت تهران، مانند حزبالله لبنان به پرواز درآمده است.
حدود دوازده ساعت پس از وقوع حمله، مجدداً آژیرهای هشدار در پایگاه به صدا درآمد و دو فروند جنگنده تایفون و دو فروند جنگنده اف-۳۵ از باند برخاستند.
یکی از ساکنان محلی به رسانهها پیامکی را نشان داد که از سوی مسئولان پایگاه ارسال شده و در آن درباره «تهدید امنیتی جاری» هشدار داده و از مردم خواسته شده بود در خانه بمانند و از پنجرهها دور شوند.
دولت قبرس نیز اعلام کرد که روز دوشنبه دو پهپاد را که به سمت این کشور در حرکت بودند، رهگیری و منهدم کرده است.
پس از استقلال قبرس از استعمار بریتانیا در سال ۱۹۶۰، لندن دو پایگاه از جمله آکروتیری را در این جزیره حفظ کرد. این پایگاه پیشتر نیز در سال ۱۹۸۶ با خمپاره، آر.پی.جی و سلاحهای سبک، هدف حمله شبهنظامیان لیبیایی قرار گرفته بود که سه نفر در آن حادثه زخمی شدند.
همزمان با تشدید تنش میان ایالات متحده و ایران، بریتانیا ماه گذشته در چارچوب «اقدامات دفاعی»، جنگندههای اف-۳۵ بیشتری را به همراه تجهیزات راداری، سیستمهای ضدپهپادی و پدافند هوایی در پایگاه آکروتیری مستقر کرد.
وزارت دفاع بریتانیا روز دوشنبه اعلام کرد که به عنوان یک اقدام احتیاطی، خانوادههای پرسنل بریتانیایی مستقر در این پایگاه در حال انتقال به اقامتگاههای امنِ مجاور هستند.
تردید و فضای دوگانه در وستمینستر
مقامات بریتانیایی از اظهارنظر صریح درباره اینکه آیا این کشور از مداخله آمریکا و اسرائیل در ایران حمایت میکند یا خیر، خودداری کردهاند. آنها تنها بر این نکته تأکید داشتهاند که تهران نباید به سلاح هستهای دست پیدا کند و ضمن درخواست برای توقف حملات ایران، خواستار دستیابی به یک راهحل دیپلماتیک شدهاند.
بریتانیا در حملاتی که از روز شنبه علیه ایران آغاز شد مشارکتی نداشت و به ایالات متحده نیز اجازه نداد از پایگاههای این کشور در خاک انگلستان یا جزیره «دیهگو گارسیا» در اقیانوس هند استفاده کند.
با این حال، کییر استارمر، نخستوزیر بریتانیا روز یکشنبه اعلام کرد که با درخواست ایالات متحده برای استفاده از پایگاههای این کشور جهت حمله به موشکها و سایتهای پرتاب آنها در ایران موافقت کرده است. وی اظهار داشت که این تغییر رویه، در واکنش به حملات ایران به منافع بریتانیا و متحدانش در خلیج فارس صورت گرفته و بر اساس قوانین بینالمللی کاملاً قانونی است.
بریتانیا در عین حال تأکید کرده است که از پایگاههای این کشور نمیتوان برای حمله به اهداف سیاسی و اقتصادی در داخل ایران استفاده کرد.
استارمر با تأکید بر این موضوع گفت: «ما به این حملات ملحق نمیشویم، اما به اقدامات دفاعی خود در منطقه ادامه خواهیم داد.»
دونالد ترامپ، رئیسجمهوری ایالات متحده روز دوشنبه در گفتگو با روزنامه «دیلی تلگراف» گفت که از کییر استارمر «بسیار ناامید» شده و افزود که نخستوزیر برای تغییر نظر خود در خصوص استفاده از پایگاههای بریتانیایی «بیش از حد معطل کرده است.»
پیامدهای غیرقابلپیشبینی
خاطره تلخ جنگ عراق هنوز برای بسیاری از مردم بریتانیا تازه است. تصمیم تونی بلر، نخستوزیر وقت برای پیوستن به تهاجم تحت رهبری آمریکا در سال ۲۰۰۳ همچنان یکی از بحثبرانگیزترین تصمیمات در تاریخ معاصر بریتانیا محسوب میشود.
در جریان درگیریهای چندسالهای که پس از آن واقعه رخ داد، ۱۷۹ سرباز بریتانیایی، حدود ۴۵۰۰ نیروی آمریکایی و هزاران شهروند عراقی جان خود را از دست دادند.
دولت کنونی بریتانیا در تلاش است تا از تکرار چنین رویدادی جلوگیری کند، اما منتقدان هشدار میدهند که تلاشها برای تعیین خطوط قرمز و محدودیتهایی بر سر میزان دخالت بریتانیا، ممکن است در کوران یک درگیریِ سریع و فزاینده رنگ ببازد.
جان مکدانل، نماینده حزب حاکم کارگر در این خصوص میگوید: «ما درست همانند آنچه در عراق رخ داد، در حال کشیده شدن به این درگیری هستیم و با دنبالهروی از ایالات متحده، قدم به وضعیت فوقالعاده خطرناکی میگذاریم.»