در روزهای اخیر، با حمله جنگندههای آمریکا و اسرائیل به اهدافی در ایران و لبنان و اصابت موشکهای ایرانی به اسرائیل و کشورهای خلیج، شمار کشتهها به صدها نفر رسیده است، اما در تالارهای معاملاتی از نیویورک تا لندن چند شرکت سود چشمگیری ثبت کرده اند.
کارزار نظامی آمریکا و اسرائیل که از روز شنبه آغاز شده، تا کنون به کشته شدن رهبر جمهوری اسلامی ایران علی خامنهای و تعدادی از فرماندهان ارشد انجامیده، موجی از حملات تلافیجویانه را در سراسر منطقه برانگیخته و شبح اختلال طولانیمدت در جریان انرژی جهان را بالا برده است.
در حالی که دیپلماتها در تکاپو هستند و سازمان ملل خواستار خویشتنداری شده است، برخی پیمانکاران دفاعی و غولهای انرژی در نقش برندگان اولیه بازار ظاهر شدهاند.
همزمان با ورود درگیری به چهارمین روز، پیشبینی میشود تقاضا برای تسلیحات پیشرفته، سامانههای پدافند موشکی و پلتفرمهای اطلاعاتی جهش کند.
سهام لاکهید مارتین، بزرگترین پیمانکار دفاعی جهان از نظر درآمد، روز دوشنبه با بیش از ۴ درصد رشد در سطح بیسابقه جدیدی بسته شد و به ۶۷۶.۷۰ دلار رسید.
جنگندههای اف ۳۵، مهمات هدایتشونده و سامانههای راداری این شرکت در مرکز کارزار هوایی جاری بر فراز ایران قرار دارند.
این موج صعودی به کل بخش دفاعی سرایت کرد.
سهام نورتروپ گرومن با اتکا به فناوریهای بمبافکنهای پنهانکار و سامانههای پدافند موشکی این شرکت ۶ درصد جهش کرد.
سهام آرتیاکس، که پیشتر با نام ریتیون شناخته میشد، نزدیک به ۵ درصد بالا رفت و ال۳ هریس تکنالوجیز و جنرال داینامیکس نیز رشد قابل توجهی را ثبت کردند.
سهام شرکت پالانتیر تکنالوجیز که ابزارهای تحلیل داده آن از عملیات اطلاعاتی پشتیبانی میکند، نزدیک به ۶ درصد افزایش یافت.
شرکتهای اروپایی نیز هرچند در ابعادی محدودتر، روند صعودی را دنبال کردند. رنک آلمان و لئوناردوی ایتالیا در حالی رشد کردند که سرمایهگذاران به احتمال افزایش خریدهای ناتو و سفارشهای صادراتی چشم دوختهاند.
به گفته تحلیلگران، بودجههای دفاعی که پیشتر هم برای رشد در سال ۲۰۲۶ در نظر گرفته شده بود، اکنون با موانع کمتری در واشنگتن و پایتختهای اروپایی روبهرو است.
با توجه به این که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، گفته عملیات میتواند «چهار تا پنج هفته» یا «بسیار طولانیتر» ادامه پیدا کند و ایران نیز به حملات موشکی و پهپادی خود ادامه میدهد، بازارها خود را برای هفتهها فعالیت نظامی با شدت بالا آماده میکنند.
این رشدها بازتاب قیمتگذاری کلاسیک ریسکهای ژئوپلیتیکی است.
دیگر استثناهای بازار
این رشدها در تضاد آشکار با ضعف کلی بازار سهام قرار دارد و نشان میدهد که منافع تا چه حد محدود و متمرکز است. فراتر از شرکتهای صرفا دفاعی، این شرکتهای انرژی هستند که با موج افزایش قیمت نفت و گاز به وضوح عملکرد بهتری داشتهاند.
اقدامهای تلافیجویانه ایران تاکنون شامل حمله به تاسیسات انرژی در عربستان سعودی و قطر و تهدید به بستن تنگه هرمز بوده است؛ مسیری که بسته شدن آن میتواند حدود ۲۰ درصد عرضه نفت جهان را قطع و قیمت انرژی را سر به فلک ببرد.
بهای نفت خام برنت (BZ) از ۸۵ دلار گذشت که بالاترین سطح از سال ۲۰۲۴ تاکنون است و نفت خام وست تگزاس اینترمیدیت (WTI) در زمان نگارش این گزارش حدود ۷۶ دلار معامله میشود، در حالی که بازارها در جریان معاملات پرتحرک همچنان به شدت پرنوسان ماندهاند.
در کنار آنها، سهام غولهای یکپارچه نفتی نیز به سرعت اوج گرفت.
سهام اکسونموبیل با بیش از ۴ درصد رشد، در اوج تاریخی تازهای قرار گرفت و شورون، اوکسیدنتال پترولیوم و کونوکوفیلیپس نیز افزایشهایی مشابه را ثبت کردند.
در اروپا، سهام شل و توتال انرژیز همسو با جهش جهانی قیمتها پیش رفت.
اعلام توقف تولید الانجی قطر انرژی در روز دوشنبه، پس از حملات پهپادی ایران به تاسیسات راس لفان و مسیعید، باعث شد قیمت گاز شاخص تیتیاف اروپا بیش از ۵۰ درصد جهش کند و تا روز سهشنبه به ۶۲ یورو به ازای هر مگاواتساعت برسد.
بازارها به سرعت واکنش نشان دادند، چرا که توقف نامحدود تولید، نگرانیهای فوری درباره تغییر مسیر تقاضا و بازگشت خطر تورم انرژی در اروپا را برانگیخته است.
سهام شرکتهای فعال در حوزه الانجی از آغاز معاملات روز دوشنبه با انتشار این خبر به طور محسوسی افزایش یافت.
چنییر انرژی، بزرگترین صادرکننده الانجی در آمریکا، و همچنین ونچر گلوبال و وودساید انرژی استرالیا، همگی در ابتدای هفته با تقویت قابل توجه قیمتها درون روز روبهرو شدند.
با این حال به گفته تحلیلگران، جایگزینی واقعی محمولهها به دلیل محدودیتهای حملونقل و قراردادها زمانبر خواهد بود و همین موضوع باعث میشود تحرکات قیمتی همچنان به تحولات ژئوپلیتیکی حساس بماند.
کمیسیون اروپا اعلام کرده که تحولات قیمت و عرضه را از نزدیک زیر نظر دارد و در هماهنگی با آژانس بینالمللی انرژی، در روزهای آینده نشست کارگروه انرژی را با حضور کشورهای عضو برگزار خواهد کرد.